Bir Zulmün Sözlüğü
Elif E. Bayraktar
İnsanlık tarihinin en karanlık sayfalarına bakıldığında ortak bir gerçek dikkat çeker: Büyük zulümler, çoğu zaman kurbanların insanlıktan çıkarılmasıyla başlamıştır. Bir topluluğu isimleriyle, hikâyeleriyle ve acılarıyla „insan“ olarak görmek yerine; onları hayvanlara, haşerelere veya değersiz varlıklara benzeten söylemler, vicdan ile zulüm arasındaki son engelleri de aşındırır. Kelimeler bazen mermilerden önce gelir ve nefret, çoğu zaman önce dilde kendine yer bulur.
Gazze’de senelerdir yaşanan büyük yıkımın ortasında dünya, yalnızca bombaların ve enkazların değil, bu yıkımı kuşatan söylemlerin de şahidi oldu. İsrail’de görev yapmış veya yapmakta olan bazı siyasetçilerin, askerî yetkililerin ve kamu görevlilerinin Filistinliler hakkında sarf ettikleri sözler, savaş dilinin çok ötesine geçen, bir halkın insanlık onurunu hedef alan ifadeler olarak kayıtlara geçti.
Aşağıda; İsrailli yetkililerin, siyasetçilerin ve askerî görevlilerin özellikle 7 Ekim sonrası sarf ettikleri, adı, görevi ve tarihi kamuya açık kaynaklarla doğrulanabilen bazı açıklamalarına yer verilmiştir. Çünkü yaşanan bir trajedinin büyüklüğünü ve derinliğini anlamak için sadece ölenlere değil, onları değersiz göstermeye çalışan sözlere de kulak vermek gerekir. Vicdan sahibi herkes için bu sözler, yalnızca birer siyasi açıklama değil, insanlığın ortak ahlâkına yöneltilmiş vahşi ve ağır bir meydan okumadır:
“Huwwara’nın silinmesi gerektiğini düşünüyorum. Bunu İsrail devleti yapmalı.”
Bezalel Smotrich (İsrail Maliye Bakanı) – 1 Mart 2023, Reuters
“Gazze Şeridi’ne tam kuşatma emri verdim. Elektrik yok, yiyecek yok, yakıt yok… İnsansı hayvanlarla savaşıyoruz ve ona göre hareket edeceğiz.”
Yoav Gallant (İsrail Savunma Bakanı) – 9 Ekim 2023, Times of Israel / Basın Açıklaması
“İnsan hayvanlara böyle davranılmalı. Elektrik olmayacak, su olmayacak; yalnızca yıkım olacak. Cehennem istediniz, cehennemi alacaksınız.”
Tümgeneral Ghassan Alian (COGAT Başkanı) – 10 Ekim 2023, International Commission of Jurists
“Gazze eskisi gibi olmayacak. Her şeyi ortadan kaldıracağız.”
Yoav Gallant (İsrail Savunma Bakanı) – 10 Ekim 2023, Human Rights Watch
“Şu anda isabetlilik ile hasarın kapsamı arasında denge kurarken, azami hasara odaklanıyoruz.”
Daniel Hagari (İsrail Ordu Sözcüsü) – 10 Ekim 2023, Human Rights Watch
“İnsani yardım mı? Rehineler dönene kadar elektrik açılmayacak, su musluğu açılmayacak, yakıt kamyonu girmeyecek… Kimse bize ahlâk dersi vermesin.”
Israel Katz (Dönemin Enerji Bakanı) – 12 Ekim 2023, Anadolu Ajansı
“Bütün bir ulus sorumludur. Sivillerin habersiz veya dâhil olmadığı söylemi doğru değil.”
Isaac Herzog (İsrail Cumhurbaşkanı) – 13 Ekim 2023, ITVX
“Gazze’deki tüm sivil nüfusa derhâl ayrılma emri verildi… Hamas dünyadan silinene kadar tek damla su veya tek pil almayacaklar.”
Israel Katz (Dönemin Enerji Bakanı) – 13 Ekim 2023, Human Rights Watch
“Savaşın sonunda Gazze’nin toprakları da azalacak.”
Eli Cohen (Dönemin Dışişleri Bakanı) – 18 Ekim 2023, Human Rights Watch
“Amalek’in size ne yaptığını hatırlayın.”
Benjamin Netanyahu (İsrail Başbakanı) – 28 Ekim 2023, AP News
“Kuzey Gazze her zamankinden güzel. Her şeyi patlatıp düzleştirmek güzel… Bittikten sonra toprakları savaşçılara ve yerleşimcilere vereceğiz.”
Amichai Eliyahu (Miras Bakanı) – 2 Kasım 2023, Human Rights Watch
“Gazze’ye nükleer bomba atmak ‘yollardan biri’… Gazze’de müdahil olmayan sivil diye bir şey yok.”
Amichai Eliyahu (Miras Bakanı) – 5 Kasım 2023, Times of Israel
“Gazze Nakba’sını şimdi uyguluyoruz… Gazze Nakba 2023. Bu böyle bitecek.”
Avi Dichter (Tarım ve Gıda Güvenliği Bakanı) – 11 Kasım 2023, Human Rights Watch
“Gazze Araplarının gönüllü göçü… Doğru insani çözümdür.”
Bezalel Smotrich (Maliye Bakanı) – 14 Kasım 2023, Human Rights Watch
“Gazze’yi şimdi yakın, daha azı değil… Orada artık masum olduğunu düşünmüyorum… Orada kalanların silinmesi gerekir.”
Nissim Vaturi (Knesset Başkan Yardımcısı, Likud) – 17 Kasım 2023 (10 Ocak 2024’te yeniden savundu), Times of Israel
“100 bin veya 200 bin Arap Gazze’de kalırsa, savaş sonrası tartışma tamamen farklı olur.”
Bezalel Smotrich (Maliye Bakanı) – 31 Aralık 2023, Human Rights Watch
“Gazze Şeridi düzleştirilmeli; hepsi için tek hüküm var: ölüm.”
Yitzhak Kroizer (Knesset Üyesi, Otzma Yehudit) – 3 Ocak 2024, The Guardian
“Gazze’nin yıkıntılarıyla şahsen gurur duyuyorum.”
May Golan (Sosyal Eşitlik ve Kadının Statüsü Bakanı) – Şubat 2024, Anadolu Ajansı
“Yarım önlem yok. Refah, Deyr el-Belah, Nuseyrat… Topyekûn imha.”
Bezalel Smotrich (Maliye Bakanı) – 29 Nisan 2024, Human Rights Watch
Savaşlar yalnızca silahlarla yürütülmez; kelimeler de çoğu zaman çatışmaların görünmeyen cephesini oluşturur. Tarih boyunca toplu şiddet ve katliamların öncesinde, hedef alınan insanların insanlık vasıflarından soyutlandığına sıkça şahit olunmuştur. Bir topluluğu „insan“ olarak değil de aşağılanacak, yok sayılacak veya ortadan kaldırılacak bir varlık olarak göstermeye çalışan söylemler, vicdanları körelten ve şiddeti meşrulaştıran tehlikeli bir zemine dönüşür.
Bu açıklamaların her biri birlikte okunduğunda; düşmanı yalnızca askerî bir hedef olarak değil, kimi zaman “Amalek”, kimi zaman da “insansı hayvanlar” olarak tanımlayan vahşi bir dilin izlerini taşır. Savaşların en tehlikeli aşaması da çoğu zaman silahların konuştuğu an değil, vicdanın sustuğu ve bugün tamamen dilsizleştiği andır.
Ancak „O Gün“ vakit geldiğinde herkes son haberini alacak; herkes son manşetini okuyacak ve herkes son nefesini verecek. O gün zulmü alkışlayan da görmezden gelen de ona bahane üreten de aynı hakikatin önünde duracak. Dünyada güçlü görünen bütün sesler susacak; geriye yalnızca yapılanların şehadeti kalacak.
Ve kim bilir, bugün vicdanını susturabilen nice insan, o gün telafisi olmayan bir pişmanlıkla başını öne eğip “Eyvah!” diyecek, “Aldandık.” Belki de zalimin dilinden dökülecek en ağır cümle budur: Hakikati anlamanın, onu değiştirmeye artık yetmediği o an…
Şahit et ya Rab!