Karde\u015fli\u011fin unutuldu\u011fu ve kalle\u015fli\u011fin maskelendi\u011fi bir zaman diliminden ge\u00e7iyoruz. \u00d6yle bir zamanda ya\u015f\u0131yoruz ki, kimsenin kimseye tahamm\u00fcl etmek istemedi\u011fi, herkesin birbirini yemek i\u00e7in f\u0131rsat arad\u0131\u011f\u0131, birbirini kand\u0131rman\u0131n “ak\u0131ll\u0131l\u0131k” olarak adland\u0131r\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Konunun abs\u00fcrt taraf\u0131 ise, herkesin bu konuda \u015fikayet\u00e7i olmas\u0131 ama bununla birlikte kanayan bu yaraya han\u00e7er vurmaktan geri durmamam\u0131z\u2026.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130nsanl\u0131k tarihinin kanl\u0131 sayfalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hep ihanetlerle dolu de\u011fil mi? \u0130lk kan, karde\u015f kan\u0131 de\u011fil miydi? Demek ki, bu sorun ilk insandan ba\u015flam\u0131\u015f ve son insana kadar da devam edecektir. Bu problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in insanl\u0131k tarihinde y\u00fczlerce, binlerce y\u00f6ntem uyguland\u0131 fakat bir netice elde edilemedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc: insan problemin kendisi oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fam\u0131yor. \u00dcretilen projeler ya do\u011fru de\u011fil ya da evrensel olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc kar\u015f\u0131layamad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc: \u0130nsan\u0131n vahiyden ba\u011f\u0131ms\u0131z kendisini tan\u0131mas\u0131, tan\u0131mlamas\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yegane kayna\u011f\u0131 insan\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve onun programlay\u0131c\u0131s\u0131 olan Hazreti Allah’t\u0131r. Bu konuda Rabbimizin ilkelerine ve Hz. Peygamber’in tavsiyelerine kulak vermeliyiz. Bu konuda \u00f6rnek vermeme m\u00fcsaade edin. \u0130nsanl\u0131ktan uzak bir hayat ya\u015fayan bir toplum, 23 y\u0131lda \u00f6yle bir terbiye edildi ki bin y\u0131l u\u011fra\u015f verilseydi yine de bu kadar terbiye edilemezdi. \u0130nsan i\u00e7in en uygun ilke ve y\u00f6ntemlerle insana insan olmay\u0131 Rabbimiz ve Peygamberimiz \u00f6\u011fretti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Hz. Allah’\u0131n evrensel ilkelerinin ve onun el\u00e7isi Hz. Resulullah’\u0131n evrensel s\u00fcnnetinin bu konuda ne dedi\u011fine bir bakal\u0131m. Rabbimiz, kitab\u0131nda iman edenlerin karde\u015f oldu\u011funa, karde\u015fler aras\u0131nda bazen problem olabilece\u011fine, Allah’\u0131n korumas\u0131 alt\u0131nda olmak isteyenlerin karde\u015flik hukukuna dikkat etmesi gerekti\u011fine i\u015faret etmektedir: \u201cM\u00fc’minler ancak karde\u015ftirler. \u00d6yleyse karde\u015flerinizin aras\u0131n\u0131 bulup-d\u00fczeltin ve Allah’tan korkup-sak\u0131n\u0131n; umulur ki esirgenirsiniz.\u201d (Hucurat-10)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
“M\u00fcminler hem b\u00fct\u00fcn insanl\u0131ktan hem de iman karde\u015flerinden sorumludurlar; d\u00fcnyada haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n engellenmesine (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n 3\/108), din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere temel hak ve h\u00fcrriyetlerin uygulanmas\u0131na katk\u0131da bulunmak (Nis\u00e2 4\/75; Hac 22\/40), \u00fclkede ise bunlara ek olarak m\u00fcmin karde\u015fler aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 adaletle \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak, haks\u0131zl\u0131kta \u0131srar edenlere kar\u015f\u0131 hakl\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu \u00e2yet ikinci y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe \u2013bunun dayana\u011f\u0131 olan karde\u015fli\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek\u2013 dikkat \u00e7ekmektedir.”1<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bir ayette ise karde\u015fli\u011fi bozacak etkenlere ve bu hataya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kimselerin tevbe etmesi gerekti\u011fine i\u015faret edilmektedir: “Ey iman edenler, zandan \u00e7ok ka\u00e7\u0131n\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc zann\u0131n bir k\u0131sm\u0131 g\u00fcnaht\u0131r. Tecess\u00fcs etmeyin (birbirinizin gizli y\u00f6nlerini ara\u015ft\u0131rmay\u0131n). Kiminiz kiminizin g\u0131ybetini yapmas\u0131n (arkas\u0131ndan \u00e7eki\u015ftirmesin.) Sizden biriniz, \u00f6l\u00fc karde\u015finin etini yemeyi sever mi? \u0130\u015fte, bundan tiksindiniz. Allah’tan korkup-sak\u0131n\u0131n. \u015e\u00fcphesiz Allah, tevbeleri kabul edendir, \u00e7ok esirgeyendir. (Hucurat-12) ” Allah teala bu \u00e2yet-i kerimede m\u00fcminlere, k\u00f6t\u00fc zanda bulunmay\u0131, tecess\u00fcs\u00fc ve g\u0131ybet yapmay\u0131 yasakamaktad\u0131r.2 G\u0131ybetin ne oldu\u011fu ise hadiste a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r: \u201cY\u00e2 Res\u00fblullah! G\u0131ybet nedir?\u201d denildi. Res\u00fblullah: \u2018Karde\u015fini ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyle anmand\u0131r.\u2019 buyurdu. \u2018Ya karde\u015fimde o s\u00f6yledi\u011fim durum varsa ne dersin?\u2019 denilince Res\u00fblullah: \u2018S\u00f6yledi\u011fin \u015fey e\u011fer onda varsa g\u0131ybet etmi\u015fsindir. \u015eayet yoksa ona iftira etmi\u015f olursun.\u2019 buyurdu.\u201d (Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, \u201cEdeb\u201d 35)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bir ba\u015fka ayette ise, iman edenlerin birlik ve beraberlik i\u00e7inde bir karde\u015flik ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in birka\u00e7 hususa dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. Bunlar; Kur’an ve s\u00fcnnet \u00e7izgisinde karde\u015flik hukuku olu\u015fturmak, nefsin ve \u015feytan\u0131n tuzaklar\u0131na kar\u015f\u0131 dikkatli olmak ve Allah’\u0131n verdi\u011fi nimetlere \u015f\u00fckretmek, iman\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 dahi bitirece\u011fine i\u015faret etmektir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
“Allah’\u0131n ipine hepiniz s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n. Da\u011f\u0131l\u0131p ayr\u0131lmay\u0131n. Ve Allah’\u0131n sizin \u00fczerinizdeki nimetini hat\u0131rlay\u0131n. Hani siz d\u00fc\u015fmanlar idiniz. O, kalplerinizin aras\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131r\u0131p-\u0131s\u0131nd\u0131rd\u0131 ve siz O’nun nimetiyle karde\u015fler olarak sabahlad\u0131n\u0131z. Yine siz, tam ate\u015f \u00e7ukurunun k\u0131y\u0131s\u0131ndayken, oradan sizi kurtard\u0131. Umulur ki hidayete erersiniz diye, Allah, size ayetlerini b\u00f6yle a\u00e7\u0131klar.” (Ali \u0130mran-103) “Demek ki bu karde\u015flik, birinci temel kural olan takva ve iman kural\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceler ba\u015fka hedefler veya \u00e7e\u015fitli cahiliyye iplerinden birinin etraf\u0131nda toplanmak olmay\u0131p sadece Allah’\u0131n ipine yani kel\u00e2m\u0131na, metoduna ve dinine sar\u0131lmak esas\u0131na dayanmak demektir.”3<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bir hadisinde Peygamberimiz (sav) karde\u015fli\u011fi bozacak temel etkenleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralamaktad\u0131r: “Zandan sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc zan, yalan\u0131n taa kendisidir. Birbirinizin konu\u015ftu\u011funa kulak kabartmay\u0131n, birbirinizin \u00f6zel h\u00e2llerini ara\u015ft\u0131rmay\u0131n, birbirinizle \u00fcst\u00fcnl\u00fck yar\u0131\u015f\u0131na girmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize s\u0131rt \u00e7evirmeyin. Ey Allah’\u0131n kullar\u0131! Karde\u015f olun!” (M\u00fcslim, Birr, 28) bir di\u011fer hadiste ise, \u201cM\u00fcsl\u00fcman karde\u015fini hakir g\u00f6rmesi ki\u015fiye k\u00f6t\u00fcl\u00fck olarak yeter. Her M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131, mal\u0131 ve onuru M\u00fcsl\u00fcmana haramd\u0131r.\u201d (M\u00fcslim, \u201cBir\u201d 32) Peygamberimiz hasetten kurtulman\u0131n yolunu ise \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u201cBiriniz karde\u015finde be\u011fendi\u011fi bir \u015fey g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, ona bereketli olmas\u0131 i\u00e7in dua etsin.\u201d (\u0130bn M\u00e2ce, \u201cT\u0131b\u201d 32)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bir di\u011fer hadiste ise, karde\u015fli\u011fin baz\u0131 kurallar\u0131na dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. D\u00fcnya ve ahirette rahat etmenin yolunu; din karde\u015fine sahip \u00e7\u0131kmaya, onun ihtiyac\u0131n\u0131n ve s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n giderilmesine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r: \u201cM\u00fcsl\u00fcman, M\u00fcsl\u00fcman\u0131n karde\u015fidir. Ona zulmetmez, onu (zalimlere de) teslim etmez. Kim din karde\u015finin bir ihtiyac\u0131n\u0131 giderirse, Allah da onun ihtiyac\u0131n\u0131 giderir. Kim bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bir s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 giderirse, Allah da onun k\u0131yamet s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan birini giderir. Kim bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n (kusurunu) \u00f6rterse Allah da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onu \u00f6rter.\u201d (M\u00fcslim, \u201cBirr\u201d 58)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Peygamberimiz toplumsal huzurun sa\u011flanmas\u0131 ve karde\u015fli\u011fin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirlerine darg\u0131n ve k\u00fcsm\u00fc\u015f olanlar\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcnden fazla ayr\u0131 durmalar\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftir: \u201cM\u00fcsl\u00fcman\u0131n, din karde\u015fine \u00fc\u00e7 g\u00fcnden fazla darg\u0131n durmas\u0131 helal de\u011fildir. Onlar birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda birisi y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u015fu tarafa, di\u011feri ise \u00f6te tarafa \u00e7evirir. Onlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131 \u00f6nce selam verendir.\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cBirr\u201d 21) Bir di\u011fer hadiste ise din karde\u015fi \u00f6z\u00fcr diledi\u011fi halde \u00f6zr\u00fc kabul etmeyenin vebal alt\u0131na girece\u011fini hat\u0131rlatarak toplumsal birlikteli\u011fin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine ve huzuruna i\u015faret etmi\u015ftir: \u201cKarde\u015fi \u00f6z\u00fcr diledi\u011fi halde \u00f6zr\u00fcn\u00fc kabul etmeyen ki\u015fiye onun hatas\u0131 gibi hata yaz\u0131l\u0131r.\u201d (\u0130bn M\u00e2ce, \u201cEdeb\u201d 23)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Peygamberimiz bir hadisinde cennete girmenin yolunu ve toplumsal huzurun nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 bizlere \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u201cBeni ya\u015fatan (Allah)\u2019a yemin ederim ki, iman etmedik\u00e7e cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedik\u00e7e de iman etmi\u015f olamazs\u0131n\u0131z. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman birbirinizi sevece\u011finiz bir \u015fey s\u00f6yleyeyim mi? Aran\u0131zda selam\u0131 yay\u0131n.\u201d (Ahmed b. Hanbel, II, 478)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bir ba\u015fka hadiste ise, tart\u0131\u015f\u0131rken muhatab\u0131n\u0131n \u015fahsiyetinin zedelenmemesi gerekti\u011fine ve tart\u0131\u015fma adab\u0131na dikkat \u00e7ekmektedir: “Karde\u015finle (gereksiz) tart\u0131\u015fmaya girme, onunla (k\u0131r\u0131c\u0131 \u015fekilde) \u015fakala\u015fma ve ona yerine getiremeyece\u011fin s\u00f6z\u00fc verme.\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cBirr\u201d 58) \u201cKim din karde\u015finin onurunu korursa Allah da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onun y\u00fcz\u00fcn\u00fc cehennem ate\u015finden korur.\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cBirr ve s\u0131la\u201d 20 )<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Peygamberimiz bir di\u011fer hadislerinde, din karde\u015fini hatas\u0131ndan dolay\u0131 ele\u015ftirmenin, onu ay\u0131plaman\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmektedir: \u201cKarde\u015finin ba\u015f\u0131na gelen bir \u015feye sevinip g\u00fclme. Sonra Allah ona merhamet edip seni (o \u015feyle) imtihan eder.\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cS\u0131fat\u00fc\u2019l-k\u0131y\u00e2me\u201d 54) \u201cKim M\u00fcsl\u00fcman karde\u015fini bir g\u00fcnahtan dolay\u0131 ay\u0131plarsa, kendisi de o g\u00fcnah\u0131 i\u015flemeden \u00f6lmez.\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cS\u0131fat\u00fc\u2019l-k\u0131y\u00e2me\u201d 53)<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sonu\u00e7: Ayet ve hadislere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6ncelikle karde\u015flik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlarda bir karde\u015flik bilinci olu\u015fturulmaktad\u0131r. Sonras\u0131nda da karde\u015fli\u011fi bozacak etkenlere, ihtilaflar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne, karde\u015fler aras\u0131nda sevgi ve sayg\u0131y\u0131 art\u0131racak y\u00f6ntemlere dikkat \u00e7ekilmektedir. Ger\u00e7ek manada toplumsal huzuru ve karde\u015flik ba\u011f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131 istiyorsak Kur’an ve s\u00fcnnetin bize \u00e7izdi\u011fi yolu takip etmek zorunday\u0131z. Bu y\u00f6ntem, bizi birbirimize sevdirecek, aram\u0131zdaki problemleri en g\u00fczel \u015fekilde \u00e7\u00f6zmeyi bize \u00f6\u011fretecek, toplumda bir dayan\u0131\u015fma bilincini meydana getirecektir. Bir toplumun i\u00e7indeki bireyler, bu hususlara dikkat ettik\u00e7e karde\u015flik ba\u011f\u0131n\u0131 muhafaza eden, onu hayat\u0131na yans\u0131tan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplum meydana gelecektir. Rabbim bizleri karde\u015flik ba\u011f\u0131n\u0131 muhafaza edenlerden eylesin.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kaynaklar
1- Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 93
2- Taberi Tefsiri, Hucurat 12. Ayetin Tefsiri
3- Fi Zilalil Kuran, 103. Ayetin Tefsiri<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Karde\u015fli\u011fin unutuldu\u011fu ve kalle\u015fli\u011fin maskelendi\u011fi bir zaman diliminden ge\u00e7iyoruz. \u00d6yle bir zamanda ya\u015f\u0131yoruz ki, kimsenin kimseye tahamm\u00fcl etmek istemedi\u011fi, herkesin birbirini yemek i\u00e7in f\u0131rsat arad\u0131\u011f\u0131, birbirini kand\u0131rman\u0131n “ak\u0131ll\u0131l\u0131k” olarak adland\u0131r\u0131ll\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Konunun abs\u00fcrt taraf\u0131 ise, herkesin bu konuda \u015fikayet\u00e7i olmas\u0131 ama bununla birlikte kanayan bu yaraya han\u00e7er vurmaktan geri durmamam\u0131z\u2026. \u0130nsanl\u0131k tarihinin kanl\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[122,143,157],"tags":[172,176],"class_list":["post-1783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aralik22","category-inanc","category-mucahitguler","tag-aralik2022","tag-inanc","category-122","category-143","category-157","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/cropped-image_editor_output_image652683926-1659420417345.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1783"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1783"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15567,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1783\/revisions\/15567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}