Giri\u015f<\/p>\n
\u201cAnne, bak\u2026 Bende bunlar\u0131n hepsi var.\u201d<\/p>\n
Telefonu uzatan gen\u00e7, ekrandaki maddeleri tek tek g\u00f6steriyor:<\/p>\n
Dikkatini toplamakta zorlanmak\u2026<\/p>\n
Bir i\u015fe ba\u015flay\u0131p bitirememek\u2026<\/p>\n
Kalabal\u0131klardan \u00e7abuk yorulmak\u2026<\/p>\n
Bazen kimseyle konu\u015fmak istememek\u2026<\/p>\n
Fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2026<\/p>\n
Anne ekrana bak\u0131yor. Birka\u00e7 saniye sonra, biraz da g\u00fcl\u00fcmseyerek:<\/p>\n
\u201cBunlar\u0131n yar\u0131s\u0131 bende de var,\u201d diyor.<\/p>\n
Gen\u00e7 telefonu geri \u00e7ekiyor.<\/p>\n
\u201cSen anlam\u0131yorsun anne.\u201d<\/p>\n
Belki de ger\u00e7ekten bazen anlam\u0131yoruz.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc o anda gencin elindeki telefon yaln\u0131zca bir telefon de\u011fil. Uzun zamand\u0131r kendisinde anlam veremedi\u011fi \u015feylere tuttu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck bir fener. \u201cNeden b\u00f6yleyim?\u201d diye dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir odada ilk kez kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan bir kelime\u2026<\/p>\n
ADHD.<\/p>\n
Anksiyete.<\/p>\n
Otizm.<\/p>\n
Travma.<\/p>\n
Depresyon.<\/p>\n
Bir kelime, insan\u0131n y\u0131llard\u0131r ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fck\u00fc bir anda ortadan kald\u0131rmaz. Ama o y\u00fck\u00fcn bir ad\u0131 oldu\u011funu bilmek bile bazen insana tuhaf bir rahatl\u0131k verir.<\/p>\n
\u201cDemek bunu ya\u015fayan yaln\u0131z ben de\u011filim.\u201d<\/p>\n
Bug\u00fcn gen\u00e7lerin ekranlar\u0131nda yaln\u0131zca ruhsal durumlarla ilgili sorular da yok. Bir ba\u015fkas\u0131 \u201cBu ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 neden ge\u00e7miyor?\u201d, \u201cKalbim niye b\u00f6yle \u00e7arp\u0131yor?\u201d, \u201cBu yorgunluk normal mi?\u201d diye bedenine cevap ar\u0131yor.<\/p>\n
Asl\u0131nda iki aray\u0131\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda birbirine benzeyen bir soru var:<\/p>\n
\u201cBende ne oluyor?\u201d<\/p>\n
Fakat yollar bir s\u00fcre sonra ayr\u0131l\u0131yor. Bedenimizde hissettiklerimizi s\u00fcrekli hastal\u0131k ihtimali \u00fczerinden ara\u015ft\u0131rmak ba\u015fka bir s\u00fcrece; ruhumuzda olup biteni bir psikolojik tan\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fmak ba\u015fka bir yere g\u00f6t\u00fcrebiliyor. Bedensel belirtilerin internet \u00fczerinden ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fl\u0131k kayg\u0131s\u0131yla ili\u015fkisi de gen\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131ca ele al\u0131nmay\u0131 hak ediyor (Jungmann & Dessauer, 2025).<\/p>\n
Onu ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131nda b\u0131rakal\u0131m.<\/p>\n
Bu yaz\u0131da ise \u015fu sorunun yan\u0131nda dural\u0131m:<\/p>\n
Bir psikolojik tan\u0131, kendimizi anlamam\u0131za yard\u0131m eden bir kelime olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p ne zaman \u201cBen buyum\u201d dedi\u011fimiz bir kimli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/p>\n
Bir \u015eeyin Ad\u0131n\u0131 Bilmek Neden Bazen \u0130yi Gelir?<\/p>\n
\u0130nsan, anlam veremedi\u011fi \u015feyden daha \u00e7ok korkabiliyor.<\/p>\n
Bir gen\u00e7 y\u0131llarca kendisine \u201ctembelim\u201d demi\u015f olabilir. Ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fi bitiremedi\u011fi i\u00e7in kendisine k\u0131zm\u0131\u015f, \u00e7evresinden de benzer c\u00fcmleler duymu\u015f olabilir:<\/p>\n
\u201cBiraz toparlan.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130stesen yapars\u0131n.\u201d<\/p>\n
\u201cSenin akl\u0131n hep ba\u015fka yerde.\u201d<\/p>\n
Sonra bir g\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131na dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011funu anlatan bir video \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
Anlat\u0131lanlardan baz\u0131lar\u0131 kendisine \u00f6ylesine benzer ki durur.<\/p>\n
Bir daha dinler.<\/p>\n
Belki ba\u015fka bir video daha a\u00e7ar.<\/p>\n
O anda ya\u015fanan \u015fey her zaman \u201cKendime bir hastal\u0131k buldum\u201d de\u011fildir.<\/p>\n
Bazen yaln\u0131zca \u015fudur:<\/p>\n
\u201cDemek benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015feyi ya\u015fayan ba\u015fka insanlar da var.\u201d<\/p>\n
Bunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle k\u00f6t\u00fc bir yere koyam\u0131yorum. Bazen bir gen\u00e7, telefon ekran\u0131nda kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan birka\u00e7 c\u00fcmlede y\u0131llard\u0131r kendisine bile anlatamad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi g\u00f6r\u00fcyor. \u201cDemek bunu yaln\u0131z ben ya\u015fam\u0131yormu\u015fum,\u201d diyebilmek bile omuzundaki y\u00fck\u00fc biraz hafifletebiliyor.<\/p>\n
Hatta bazen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ad\u0131 olabilece\u011fini fark etmek, insan\u0131n kendisine s\u00f6yledi\u011fi a\u011f\u0131r s\u00f6zleri de de\u011fi\u015ftiriyor.<\/p>\n
\u201cDemek tembel de\u011filmi\u015fim.\u201d<\/p>\n
\u201cDemek tuhaf de\u011filmi\u015fim.\u201d<\/p>\n
\u201cDemek bunun bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 varm\u0131\u015f.\u201d<\/p>\n
Gen\u00e7lerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda da \u00e7evrim i\u00e7i ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eriklerinin, gen\u00e7lerin kendilerine bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyebildi\u011fine dair i\u015faretler var. Ama burada hemen b\u00fcy\u00fck c\u00fcmleler kurmak istemiyorum. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ve belirli gruplarla yap\u0131lm\u0131\u015f. Birka\u00e7 ara\u015ft\u0131rmaya bak\u0131p b\u00fct\u00fcn gen\u00e7leri ayn\u0131 c\u00fcmlenin i\u00e7ine koyamay\u0131z (Armstrong vd., 2025).<\/p>\n
Zaten beni as\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren rakamlar de\u011fil.<\/p>\n
\u015eu soru: Gen\u00e7, o tan\u0131n\u0131n i\u00e7inde kendisine ait ne buluyor?<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc bazen arad\u0131\u011f\u0131 \u015fey hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 de\u011fil, kendisini su\u00e7lamadan anlatabilece\u011fi bir dil oluyor.<\/p>\n
\u0130nsan bazen y\u0131llard\u0131r kendisine s\u00f6yledi\u011fi a\u011f\u0131r bir kelimeyi b\u0131rakabilmek i\u00e7in ba\u015fka bir kelimeye tutunuyor.<\/p>\n
Mesele o kelimeyle tan\u0131\u015fmak de\u011fil belki.<\/p>\n
Mesele, bir s\u00fcre sonra kendimizi yaln\u0131zca o kelimenin i\u00e7inden g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde do\u011fuyor.<\/p>\n
Telefon Ekran\u0131 Ne Zaman \u0130\u00e7 Sesimize Kar\u0131\u015f\u0131yor?<\/p>\n
\u015eimdilerde psikoloji kelimeleri g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n i\u00e7inde daha fazla dola\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Bir video a\u00e7\u0131yoruz: \u201cBunlar\u0131 yap\u0131yorsan\u0131z ADHD olabilirsiniz.\u201d<\/p>\n
Biraz sonra: \u201c\u00c7ocukluk travman\u0131z\u0131n fark edilmeyen belirtileri.\u201d<\/p>\n
Ard\u0131ndan: \u201cNarsist bir insan\u0131 b\u00f6yle tan\u0131rs\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n
Sonra bir bak\u0131yoruz, birka\u00e7 dakika \u00f6nce yaln\u0131zca video izlerken art\u0131k kendimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz:<\/p>\n
\u201cBen de bunu yap\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201cBu da bende var.\u201d<\/p>\n
\u201cAcaba\u2026?\u201d<\/p>\n
Telefon ekran\u0131 yava\u015f yava\u015f bir aynaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n
Ama her ayna bizi oldu\u011fumuz gibi g\u00f6stermiyor.<\/p>\n
Bazen yaln\u0131zca bir taraf\u0131m\u0131z\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Bazen \u00e7ok insani bir h\u00e2li haz\u0131r bir a\u00e7\u0131klaman\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftiriyor.<\/p>\n
Almanca TikTok\u2019taki psikolojik i\u00e7erikleri inceleyen g\u00fcncel bir ara\u015ft\u0131rmada, ADHD, depresyon, otizm, kayg\u0131 bozuklu\u011fu, narsisizm ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011funa ili\u015fkin videolar\u0131n yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcyle do\u011fru bilgi i\u00e7erdi\u011fi; \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f ya da a\u015f\u0131r\u0131 genelleyici oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f (Mross vd., 2026).<\/p>\n
Burada ki\u015fisel deneyimle psikolojik bilgiyi birbirinden ay\u0131rmak gerekiyor.<\/p>\n
Birinin: \u201cBen ADHD ile b\u00f6yle ya\u015f\u0131yorum.\u201d demesi k\u0131ymetlidir.<\/p>\n
Kendi hayat\u0131n\u0131 anlat\u0131yordur.<\/p>\n
Ba\u015fka biri o anlat\u0131da kendisini de g\u00f6rebilir. \u0130lk kez anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f hissedebilir.<\/p>\n
Ama onun hik\u00e2yesi bizim tan\u0131m\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc yorgunluk da dikkatimizi da\u011f\u0131tabilir. Uykusuzluk, yas, yo\u011fun stres, ili\u015fkilerde ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya da bedensel bir rahats\u0131zl\u0131k da insan\u0131n dikkatini, enerjisini ve duygular\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir.<\/p>\n
Bir dakikal\u0131k videonun g\u00f6remedi\u011fi yer tam da buras\u0131d\u0131r:<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n hik\u00e2yesi.<\/p>\n
Dan\u0131\u015fanlar\u0131mla ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmede de belirtilerden \u00f6nce o hik\u00e2yeyi duymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 madde, iki ayr\u0131 insanda iki bamba\u015fka yere \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n
Belirtiler benzer olabilir.<\/p>\n
Hik\u00e2yeler de\u011fil.<\/p>\n
Bir Tan\u0131 Ne Zaman \u201cBen\u201d Olmaya Ba\u015fl\u0131yor?<\/p>\n
Bazen bunu kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z c\u00fcmlelerde duyuyoruz.<\/p>\n
\u201cKayg\u0131 ya\u015f\u0131yorum.\u201d ile \u201cBen anksiyeteyim.\u201d ayn\u0131 yerde durmuyor.<\/p>\n
\u201cBende ADHD olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d ba\u015fka bir c\u00fcmle.<\/p>\n
\u201cBen ADHD\u2019yim, zaten o y\u00fczden b\u00f6yleyim.\u201d ba\u015fka.<\/p>\n
Do\u011fru bir tan\u0131 insan\u0131n hayat\u0131nda \u00e7ok k\u0131ymetli bir yere sahip olabilir. Y\u0131llarca \u201cNeden b\u00f6yleyim?\u201d diye kendisine k\u0131zan biri ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamaya ba\u015flayabilir. Do\u011fru deste\u011fe ula\u015fabilir. Kendisine biraz daha yumu\u015fak davranabilir. Sorun tan\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. Sorun, kelimenin insan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde olabilir.<\/p>\n
\u00d6zellikle gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda bu daha da \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ergenlikten gen\u00e7 yeti\u015fkinli\u011fe uzanan d\u00f6nem zaten \u201cBen kimim?\u201d sorusunun s\u0131k s\u0131k kap\u0131y\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 bir zaman.<\/p>\n
\u0130nsan kendisine benzeyenleri ar\u0131yor. Bir yere ait olmak istiyor. Anla\u015f\u0131lmak istiyor. \u201cBenim gibi olan ba\u015fka insanlar da var,\u201d diyebilmek istiyor.<\/p>\n
\u00c7evrim i\u00e7i \u00f6z-tan\u0131y\u0131 yaln\u0131zca \u00f6zentilik, safl\u0131k ya da dikkat \u00e7ekme iste\u011fiyle a\u00e7\u0131klaman\u0131n bu nedenle eksik kalabilece\u011fi; kimlik, aidiyet ve profesyonel deste\u011fe eri\u015fim gibi etkenlerin de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor (Foster & Ellis, 2024, ss. 491\u2013508).<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7 bazen tan\u0131n\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131zca \u201chastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131\u201d bulmuyor.<\/p>\n
Kendisine benzeyen insanlar\u0131 da buluyor.<\/p>\n
\u201cBeni anlayan birileri var.\u201d<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n anla\u015f\u0131lma ihtiyac\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir ihtiya\u00e7 de\u011fil.<\/p>\n
Ama yine de bir tan\u0131 insan\u0131n tamam\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130nsan biraz mizah\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Biraz merak\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yetene\u011fidir, korkular\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130nand\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
K\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerdir.<\/p>\n
Kimse g\u00f6rmedi\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 iyiliklerdir.<\/p>\n
Gece ba\u015f\u0131n\u0131 yast\u0131\u011fa koydu\u011funda kurdu\u011fu hayallerdir.<\/p>\n
Hatta hen\u00fcz kendisinin bile tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 taraflar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Tan\u0131 bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 anlamam\u0131za yard\u0131m edebilir.<\/p>\n
Ama hepsini anlatamaz.<\/p>\n
Tan\u0131 Ne Zaman A\u00e7\u0131klama Olmaktan \u00c7\u0131k\u0131p S\u0131\u011f\u0131na\u011fa D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr?<\/p>\n
Burada bir ba\u015fka ince \u00e7izgi daha var.<\/p>\n
Bazen tan\u0131 insan\u0131n kendisine daha merhametli bakmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
\u201cBen bunu neden beceremiyorum?\u201d diye kendimizi h\u0131rpalamak yerine,<\/p>\n
\u201cDemek buras\u0131 benim i\u00e7in ger\u00e7ekten daha zor.\u201d<\/p>\n
diyebiliyoruz.<\/p>\n
Bu, insan\u0131n kendisine g\u00f6sterebilece\u011fi \u00f6nemli bir anlay\u0131\u015f.<\/p>\n
Ama kendimizi anlamakla kendimizi her \u015feyden muaf tutmak ayn\u0131 \u015fey de\u011fil.<\/p>\n
ADHD\u2019si olan bir gen\u00e7 planlama, d\u00fcrt\u00fclerini kontrol etme, ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u015fi s\u00fcrd\u00fcrme ya da duygular\u0131n\u0131 d\u00fczenleme konusunda ger\u00e7ekten daha \u00e7ok zorlanabilir. Bunu yok saymak da do\u011fru de\u011fil.<\/p>\n
Fakat:<\/p>\n
\u201cBunu yapmak benim i\u00e7in daha zor. Bana uygun ba\u015fka bir yol bulmam gerekiyor.\u201d<\/p>\n
ile \u201cBen zaten ADHD\u2019yim, yapamam.\u201d aras\u0131nda bir fark var.<\/p>\n
Birinde insan zorland\u0131\u011f\u0131 yeri g\u00f6r\u00fcyor ama kendi hayat\u0131ndan \u00e7ekilmiyor.<\/p>\n
Di\u011ferinde ise tan\u0131, bazen daha denenmemi\u015f yollar\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015ftan kapatabiliyor.<\/p>\n
\u00d6fkesini kontrol etmekte zorlanmak ba\u015fka.<\/p>\n
K\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir kalbin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cBen b\u00f6yleyim,\u201d deyip ge\u00e7mek ba\u015fka.<\/p>\n
Bir i\u015fe ba\u015flamakta zorlanmak ba\u015fka.<\/p>\n
Her sorumlulu\u011fu daha ba\u015flamadan \u201cBen yapamam,\u201d diyerek kenara b\u0131rakmak ba\u015fka.<\/p>\n
Belki burada bize gereken kelime ger\u00e7ekten sorumluluk.<\/p>\n
Ama parmak sallayan, cezaland\u0131ran bir sorumluluktan s\u00f6z etmiyorum.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n kendi hayat\u0131n\u0131n i\u00e7inde nerede zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmesi\u2026 Nerede destek istemesi gerekti\u011fini, nerede \u00f6z\u00fcr dilemesi, nerede yeniden denemesi ya da bozdu\u011fu bir \u015feyi onarmas\u0131 gerekti\u011fini fark edebilmesi\u2026<\/p>\n
Bir g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn ad\u0131n\u0131 bilmek insan\u0131 bunlardan \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n
Belki tam tersine, o sorumlulu\u011fu kendi imk\u00e2nlar\u0131yla nas\u0131l ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 bulmas\u0131na yard\u0131m eder.<\/p>\n
2025 y\u0131l\u0131nda ADHD tan\u0131s\u0131 olan 12\u201318 ya\u015f aras\u0131 gen\u00e7lerle yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, tan\u0131n\u0131n ki\u015finin benli\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kaplamas\u0131 anlam\u0131na gelen \u201cengulfment\u201d ile \u00f6z-y\u00f6netim, y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc i\u015flev g\u00fc\u00e7l\u00fckleri ve ya\u015fam kalitesi aras\u0131nda ili\u015fkiler bulunmu\u015f. Bu sonu\u00e7 tek ba\u015f\u0131na neden-sonu\u00e7 kurmam\u0131za yetmez. Fakat tan\u0131n\u0131n insan\u0131n kendisini nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcyle olan ili\u015fkisinin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor (Zabar-Cahanovich vd., 2025).<\/p>\n
Belki bunu daha sade s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn:<\/p>\n
Tan\u0131 bizi a\u00e7\u0131klayabilir ama bizim yerimize ya\u015famaz.<\/p>\n
\u0130nsan kendi g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilirken yine de \u00f6z\u00fcr dilemeyi \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n
Onarmay\u0131 \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n
Kendisine uygun yollar arayabilir.<\/p>\n
Yard\u0131m isteyebilir.<\/p>\n
Olmad\u0131\u011f\u0131nda yeniden deneyebilir.<\/p>\n
Yolu ba\u015fkalar\u0131n\u0131nkinden daha dolamba\u00e7l\u0131 olabilir.<\/p>\n
Ama yol yine de onundur.<\/p>\n
\u00d6z-Tan\u0131 Her Zaman Yanl\u0131\u015f m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Bu soruya keskin bir \u201cevet\u201d demek bana do\u011fru gelmiyor.<\/p>\n
Bir gence: \u201c\u0130nternette g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7bir \u015feyi dikkate alma.\u201ddemek art\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyaya pek uymuyor.<\/p>\n
Bazen insan y\u0131llard\u0131r ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn ad\u0131n\u0131 ilk kez ger\u00e7ekten orada duyuyor.<\/p>\n
Ve belki ilk kez: \u201cBunu bir uzmanla konu\u015fsam iyi olacak.\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir ba\u015flang\u0131\u00e7 de\u011fil.<\/p>\n
\u00dcstelik herkes profesyonel deste\u011fe ayn\u0131 kolayl\u0131kla ula\u015fam\u0131yor. Kimi ailesine anlatam\u0131yor. Kimi nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor. Kimi uzun s\u00fcre bekliyor. Kimi ise ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015feyi hen\u00fcz kendisine bile anlatacak kelimeyi bulamam\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n
B\u00f6yle birinin \u00f6nce kendi ba\u015f\u0131na ara\u015ft\u0131rma yapmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Belki ayr\u0131m\u0131 ba\u015fka bir yerde aramak gerekiyor:<\/p>\n
\u201cBende bunlardan baz\u0131lar\u0131 var. Bunun ne oldu\u011funu biraz daha anlamaya \u00e7al\u0131\u015fsam m\u0131?\u201d<\/p>\n
ile \u201cBen kesinlikle buyum.\u201d ayn\u0131 c\u00fcmle de\u011fil.<\/p>\n
\u0130lkinde kap\u0131 h\u00e2l\u00e2 a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
\u0130kincisinde ise insan bazen daha hik\u00e2yesini anlatmadan kap\u0131n\u0131n \u00fczerine bir tabela as\u0131yor.<\/p>\n
Sonra fark\u0131nda olmadan ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 o tabelaya uydurmaya ba\u015flayabiliyor.<\/p>\n
Bu y\u00fczden \u00f6z-tan\u0131n\u0131n yaln\u0131zca do\u011fru mu yanl\u0131\u015f m\u0131 oldu\u011funa de\u011fil, insan\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne de bakmak gerekiyor.<\/p>\n
Kendisini daha iyi anlamaya m\u0131?<\/p>\n
Destek aramaya m\u0131?<\/p>\n
Sorumlulu\u011funu daha ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde ta\u015f\u0131maya m\u0131?<\/p>\n
Yoksa hayat\u0131ndaki her \u015feyi tek bir kelimeyle a\u00e7\u0131klamaya m\u0131?<\/p>\n
\u00d6neriler ve Temenniler: Tan\u0131n\u0131n Ard\u0131ndaki Genci G\u00f6rebilir miyiz?<\/p>\n
Bir gen\u00e7 g\u00fcn\u00fcn birinde telefonunu bize uzat\u0131p:<\/p>\n
\u201cBence bende bu var.\u201d<\/p>\n
dedi\u011finde yeti\u015fkin taraf\u0131m\u0131z hemen devreye girebilir.<\/p>\n
\u201cBunu sana kim s\u00f6yledi?\u201d<\/p>\n
\u201cHer izledi\u011fine inanma.\u201d<\/p>\n
\u201cSende hi\u00e7bir \u015fey yok.\u201d<\/p>\n
\u201c\u015eimdiki gen\u00e7ler de her \u015feye bir hastal\u0131k ad\u0131 koyuyor.\u201d<\/p>\n
Belki endi\u015femizden s\u00f6yl\u00fcyoruz.<\/p>\n
Belki onu korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Ama gen\u00e7 o anda bize tan\u0131dan ba\u015fka bir \u015fey anlat\u0131yor olabilir:<\/p>\n
\u201cBen bir \u015fey ya\u015f\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201cBunu nas\u0131l anlataca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum.\u201d<\/p>\n
\u201cBeni biraz ciddiye al\u0131r m\u0131s\u0131n?\u201d<\/p>\n
Belki ilk tart\u0131\u015fmam\u0131z \u201cSende bu var m\u0131, yok mu?\u201d olmak zorunda de\u011fildir.<\/p>\n
\u015eu sorunun yan\u0131nda biraz durabiliriz:<\/p>\n
\u201cPeki burada kendine benzeyen ne g\u00f6rd\u00fcn?\u201d<\/p>\n
Bir s\u00fcre sonra belki ba\u015fka bir soru da gelebilir:<\/p>\n
\u201cPeki bunu bilmek, bundan sonra neyi farkl\u0131 yapmana yard\u0131mc\u0131 olabilir?\u201d<\/p>\n
\u0130lk soru genci g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n
\u0130kincisi onun kendi hayat\u0131ndaki yerini hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n
Biri anlay\u0131\u015f\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Di\u011feri sorumlulu\u011fu.<\/p>\n
Belki ikisine de ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc tan\u0131n\u0131n alt\u0131nda h\u00e2l\u00e2 bir insan var.<\/p>\n
Bir gen\u00e7, bir evlat, bir \u00f6\u011frenci\u2026<\/p>\n
Bazen ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan, bazen de yaln\u0131zca kendisini anlatabilece\u011fi do\u011fru kelimeyi arayan biri.<\/p>\n
O kelimeyi hemen elinden almak da, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 o kelimeye b\u0131rakmak da bize d\u00fc\u015fm\u00fcyor.<\/p>\n
Belki as\u0131l e\u015flik, ikisinin aras\u0131ndaki o dar yerde ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Sonu\u00e7<\/p>\n
Psikoloji dilinin gen\u00e7lerin hayat\u0131na girmesini yaln\u0131zca bir tehdit olarak g\u00f6rm\u00fcyorum. Duygular daha rahat konu\u015fuluyor. Yard\u0131m istemek eskisi kadar ay\u0131p ya da zay\u0131fl\u0131k say\u0131lm\u0131yor. \u0130nsanlar y\u0131llarca kendilerine y\u00fckledikleri \u201ctembel\u201d, \u201cgarip\u201d, \u201cfazla hassas\u201d gibi a\u011f\u0131r kelimelerin arkas\u0131nda ba\u015fka bir a\u00e7\u0131klama olabilece\u011fini fark edebiliyorlar.<\/p>\n
Ama bilginin birka\u00e7 saniyelik videolara s\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 yerde ba\u015fka bir hassasiyet ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Belirtiyi tan\u0131mak kolayla\u015ft\u0131; insan\u0131n hik\u00e2yesini dinlemek h\u00e2l\u00e2 zaman istiyor. Birka\u00e7 maddede kendimizi bulabiliriz. Fakat insan hayat\u0131 birka\u00e7 maddeden daha kalabal\u0131k.<\/p>\n
Tan\u0131 do\u011fru yerde oldu\u011funda insana kendisini g\u00f6rebilece\u011fi bir alan a\u00e7abilir. Fakat o alan b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m\u0131z h\u00e2line geldi\u011finde ba\u015fka taraflar\u0131m\u0131z g\u00f6lgede kalabilir. \u00dcstelik bazen tan\u0131 yaln\u0131zca kimli\u011fimizi de\u011fil, sorumlulukla kurdu\u011fumuz ili\u015fkiyi de etkileyebilir. Kendimize merhamet etmek, kendimizden vazge\u00e7mek de\u011fildir. Zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeri kabul etmek de geli\u015febilece\u011fimiz yerleri kapatmak anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
Bu y\u00fczden bir gen\u00e7 bize: \u201cBence bende bu var.\u201d dedi\u011finde belki ilk sorumuz:<\/p>\n
\u201cBunu sana kim s\u00f6yledi?\u201d olmayabilir.<\/p>\n
Daha insanca bir yerden sorabiliriz:<\/p>\n
\u201cBu tan\u0131n\u0131n i\u00e7inde kendine benzeyen ne buldun?\u201d<\/p>\n
Ve belki bir s\u00fcre sonra: \u201cPeki \u015fimdi kendin i\u00e7in neyi daha iyi anlayabilirsin?\u201d<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc kimi zaman gen\u00e7ler kendilerine bir hastal\u0131k aram\u0131yorlar.<\/p>\n
Kendilerini anlatabilecekleri bir kelime ar\u0131yorlar.<\/p>\n
Bizim pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015fen de belki o kelimeyi ellerinden almak de\u011fil; onlar\u0131n o kelimeden \u00e7ok daha fazlas\u0131 oldu\u011funu unutmadan dinlemek ve kendi hayatlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yabileceklerine de inanmaya devam etmek.<\/p>\n
Bedenimizde hissetti\u011fimiz bir belirtiyi internette ararken neler oldu\u011funa ise ba\u015fka bir yaz\u0131da d\u00f6nmek isterim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bazen zihnimizi bir tan\u0131n\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ftirdi\u011fimiz gibi, bedenimizi de bir hastal\u0131\u011f\u0131n ihtimali i\u00e7inde izlemeye ba\u015flayabiliyoruz.<\/p>\n
O, ba\u015fka bir kap\u0131.<\/p>\n
Bir sonraki yaz\u0131da o kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yeniden bulu\u015fmak dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n
Birbirimizi isimlere s\u0131\u011fd\u0131rmadan, merak\u0131m\u0131z\u0131 ve \u015fefkatimizi kaybetmeden kalal\u0131m. Sevgiyle\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Canan Say<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Giri\u015f \u201cAnne, bak\u2026 Bende bunlar\u0131n hepsi var.\u201d Telefonu uzatan gen\u00e7, ekrandaki maddeleri tek tek g\u00f6steriyor: Dikkatini toplamakta zorlanmak\u2026 Bir i\u015fe ba\u015flay\u0131p bitirememek\u2026 Kalabal\u0131klardan \u00e7abuk yorulmak\u2026 Bazen kimseyle konu\u015fmak istememek\u2026 Fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2026 Anne ekrana bak\u0131yor. Birka\u00e7 saniye sonra, biraz da g\u00fcl\u00fcmseyerek: \u201cBunlar\u0131n yar\u0131s\u0131 bende de var,\u201d diyor. Gen\u00e7 telefonu geri \u00e7ekiyor. \u201cSen anlam\u0131yorsun anne.\u201d Belki de…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[249,312,251],"tags":[],"class_list":["post-17512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-canan-say","category-ekim-26","category-psikoloji","category-249","category-312","category-251","description-off"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t