{"id":17510,"date":"2026-10-22T19:33:28","date_gmt":"2026-10-22T16:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/korpekalemler.net\/?p=17510"},"modified":"2026-10-22T20:59:19","modified_gmt":"2026-10-22T17:59:19","slug":"lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/","title":{"rendered":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013"},"content":{"rendered":"<p>Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan gelen \u015feylerle beslenir, canlan\u0131r, g\u00fc\u00e7lenir. Bu bak\u0131mdan bir a\u011fac\u0131n topra\u011f\u0131n alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcnmeyen k\u00f6kleri, kalpte g\u00f6r\u00fcnmeyen iman\u0131 temsil eder; topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnen g\u00f6vde, dallar, yaprak ve meyveler ise din\u00ee amelleri, ibadetleri, mu\u00e2melat\u0131 temsil eder.<\/p>\n<p>Dinde her\u015fey kelime-i tevhid hakikatinde d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ve ondan do\u011fmu\u015ftur. Din yolculu\u011fu kelime-i tevhid hakikatinden ba\u015flay\u0131p ismi bilinen son makam olan tevhid makam\u0131nda sonsuzlu\u011fa a\u00e7\u0131l\u0131r. Seyr\u00fc s\u00fcluk denen geli\u015fim e\u011fitimi de budur. B\u00fct\u00fcn erkan\u0131yla ve tafsil\u00e2t\u0131yla iman, kelime-i tevhid hakikatinde sakl\u0131d\u0131r. Yakin\u00ee iman, tevhid\u00ee imand\u0131r. \u0130manda yak\u00een\u00ee tevhide ula\u015fmak, bazen \u00f6m\u00fcrl\u00fck bir meseledir, \u00e7oklar\u0131nda \u00f6m\u00fcr de bunu tamamlamaya kifayet etmez. Hakikat-i tevhidden makam-\u0131 tevhide din yolculu\u011fu, esas itibariyle bir iman yolculu\u011fudur. Dinin b\u00fct\u00fcn emir ve yasaklar\u0131, kalpdeki iman\u0131n hakikatini inki\u015faf ettirmek i\u00e7in vaz\u2019 olunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Kelime-i Tevhid: Mefsedetleri Def\u2019 ve Menfaatleri Celb Prensibiyle Ba\u011flant\u0131s\u0131<\/p>\n<p>\u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d fasl\u0131, tahliye ve tasfiye (bo\u015faltma, ar\u0131nma) s\u00fcrecidir. \u201c\u0130llallah\u201d vasl\u0131, tezyin ve in\u015fa (s\u00fcslenme, kurulma) d\u00f6nemidir. L\u00e2 il\u00e2he ile kalpteki b\u00fct\u00fcn ilahlar yerle bir edilir, zemin d\u00fczlenir. Bu d\u00fcz zemin \u00fczerine \u0130llallah ile iman binas\u0131 in\u015fa edilir. \u201c\u00d6nce \u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a tahall\u00ee* (bo\u015faltma), sonra \u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u062d\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a tahall\u00ee (s\u00fcsleme) gelir. L\u00e2, tahall\u00ee (\u2018tahliye\/bo\u015faltma\u2019) i\u015flemini ba\u015flat\u0131r. Elif, ise tehall\u00ee (tezy\u00een\/s\u00fcsleme) i\u015flemini ba\u015flat\u0131r. Biraz daha a\u00e7al\u0131m:<\/p>\n<p>\u201cL\u00e2 il\u00e2he,\u201d def\u2019-i mef\u00e2siddir. \u201c\u0130llallah\u201d, celb-i men\u00e2fi\u2019dir.<\/p>\n<p>\u0130slam hukukunda \u201cDef-i mef\u00e2sid, celb-i men\u00e2fi\u2019den evl\u00e2d\u0131r.\u201d (K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin def\u2019 edilmesi, iyiliklerin elde edilmesinden daha \u00f6nce gelir.\u201d \u015feklindeki Mecelle k\u00e2idesince, kelime-i tevhide bakacak olursak g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki: L\u00e2il\u00e2he fasl\u0131nda \u201cB\u00fct\u00fcn ilahlar\u0131, tanr\u0131lar\u0131, putlar\u0131, ta\u011futlar\u0131, otoriteleri reddetmek\u201d def-i mef\u00e2sid i\u015flemidir; \u00f6nceliklidir ve \u00f6nce gelmi\u015ftir. \u0130llallah vasl\u0131nda \u201cAllah\u2019a iman etmek ve o iman\u0131n gere\u011fi b\u00fct\u00fcn s\u00e2lih ameller, ib\u00e2d\u00e2t ve mu\u00e2mel\u00e2t\u0131 i\u015flemek de\u201d celb-i men\u00e2fi\u2019dir, sonra gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u0630\u064e\u0627\u0626\u0650\u0644\u0650 \u0645\u064f\u0642\u064e\u062f\u0651\u064e\u0645\u064c \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u062d\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0636\u064e\u0627\u0626\u0650\u0644\u0650.<\/p>\n<p>\u201cRezaletlerden tehall\u00ee (uzakla\u015fma), faziletlerle tehall\u00eeye (s\u00fcslenme) mukaddemdir.\u201d demi\u015flerdir (el-Kurtub\u00ee, Tefsir-i Kurtub\u00ee, 13\/75 (Furkan 68-69\u2019un Tefsiri); \u0130bn-i Hacer el-Askal\u00e2n\u00ee, Fethu\u2019l-B\u00e2ri\u2019, 13\/541; ez-Zerk\u00e2n\u00ee, Men\u00e2hil\u00fc\u2019l-\u0130rf\u00e2n f\u00ee Ul\u00fbmi\u2019l-Kur\u2019\u00e2n, 2\/295; Molla Aliyy\u00fc\u2019l-K\u00e2ri\u2019, Umdet\u00fc\u2019l-K\u00e2ri\u2019, 1\/160, 96; Molla Aliyy\u00fc\u2019l-K\u00e2ri\u2019, Mirk\u00e2t\u00fc\u2019l-Mef\u00e2t\u00eeh, 1\/143; e\u015f-\u015e\u0131nk\u00eet\u00ee, Edv\u00e2\u00fc\u2019l-Bey\u00e2n, 2\/322). G\u00fcnahlardan kurtulma, faziletlerle s\u00fcslenmeye \u00f6nceletilmi\u015ftir. Bu;<\/p>\n<p>\u0627\u064e\u0644\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0639\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0644\u0627\u064e \u064a\u064e\u0644\u0650\u064a\u0642\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u062d\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0644\u0650\u064a\u0642\u064f.<\/p>\n<p>\u201cL\u00e2y\u0131k (uygun) olmayan, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z \u015feylerden tehall\u00ee (bo\u015falma), yak\u0131\u015fan \u015feylerle tehall\u00ee (dolma, s\u00fcslenme)\u201d \u015feklinde de ifade edilmi\u015ftir (Ali es-Sa\u00eed\u00ee el-Adev\u00ee el-M\u00e2lik\u00ee, H\u00e2\u015fiyet\u00fc\u2019l-Adev\u00ee, 2\/670). \u00c7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n<p>\u0644\u0650\u0623\u064e\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0643\u064e\u0645\u064e\u0627\u0644\u064e \u064a\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064f \u0628\u0650\u0623\u064e\u0645\u0652\u0631\u064e\u064a\u0652\u0646\u0650 \u0623\u064e\u062d\u064e\u062f\u064f\u0647\u064f\u0645\u064e\u0627 \u0627\u064e\u0644\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u0630\u064e\u0627\u0626\u0650\u0644\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u062a\u0651\u064e\u0646\u064e\u0632\u0651\u064f\u0647\u064f \u0639\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0644\u0627\u064e \u064a\u064e\u0644\u0650\u064a\u0642\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u062b\u0651\u064e\u0627\u0646\u0650\u064a \u0627\u064e\u0644\u062a\u0651\u064e\u062d\u064e\u0644\u0651\u0650\u064a \u0628\u0627\u0650\u0644\u0652\u0641\u064e\u0636\u064e\u0627\u0626\u0650\u0644\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0652\u0644\u0627\u0650\u062a\u0651\u0650\u0635\u064e\u0627\u0641\u064f \u0628\u0650\u0635\u0650\u0641\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0627\u0652\u0644\u0643\u064e\u0645\u064e\u0627\u0644\u0650.<\/p>\n<p>\u201cKem\u00e2l, ancak iki \u015feyle m\u00fcmk\u00fcn olur. Birincisi, rez\u00e2ilden tehall\u00eedir (bo\u015falmakt\u0131r), l\u00e2y\u0131k olmayan \u015feylerden tenezz\u00fchd\u00fcr; ikincisi ise fez\u00e2il ile tehall\u00eedir (dolmad\u0131r), kem\u00e2l s\u0131fatlar\u0131yla ittisaft\u0131r.\u201d denilmi\u015ftir. (e\u015f-\u015e\u0131nk\u00eet\u00ee, Edv\u00e2\u00fc\u2019l-Bey\u00e2n, 2\/322).<\/p>\n<p>Bu demek oluyor ki: \u00d6nce g\u00f6n\u00fcl evinin i\u00e7ini g\u00fcnah pisliklerinden temizleyip, tevbe ve isti\u011ffar g\u00f6zya\u015flar\u0131yla y\u0131kad\u0131ktan sonra sahih bir niyetle boyay\u0131p cilalamak ve salih amel e\u015fyas\u0131 ile d\u00f6\u015femek laz\u0131md\u0131r. Ancak i\u00e7i g\u00fcnah pisliklerinden tevbe zemzemi ile temizlenmi\u015f bir g\u00f6n\u00fcl evi, beytullah olma taharetini yakalam\u0131\u015f olur; bundan sonra geriye oran\u0131n i\u00e7ine k\u0131blesi r\u0131za-i ilah\u00ee olan bir niyet-i halise k\u00e2besi in\u015fa edip, o niyet-i halise-i saliha-i sahiha etraf\u0131nda salih amellerimizle bir \u00f6m\u00fcr tavaf ederek g\u00f6\u011fs\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc bir beytullah haline getirmek kal\u0131yor, t\u00e2 ki Sultan bizim g\u00f6n\u00fcl k\u00e2bemize de nazar atfetsin ve tenezz\u00fcl edip istiva buyursun.<\/p>\n<p>Demek ki: L\u00e2 il\u00e2he, kalpten mefsedetleri temizleme i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr, g\u00f6rmelidir ve g\u00f6rd\u00fcr\u00fclmelidir. \u0130llallah da menfaatleri temin i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr, g\u00f6rmelidir, ve g\u00f6rd\u00fcr\u00fclmelidir; bir insan i\u00e7in faydalar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ise iman-\u0131 tevhid\u00eedir ve r\u0131za-i ilah\u00eedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u2019\u0131n L\u00e2 ile Ba\u015flayan Nehiyleri ve Elif\u2019le Ba\u015flayan Emirleri \u0130le Kelime-i Tevhid\u2019in \u0130li\u015fkisi<\/p>\n<p>Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de \u201cL\u00e2\u201d denilerek ba\u015flayan hemen b\u00fct\u00fcn yasaklar, kalbi m\u00e2siv\u00e2dan tamamen temizlemek i\u00e7in gelmi\u015ftir. L\u00e2 il\u00e2he\u2026 L\u00e2 ikr\u00e2he fi\u2019d-d\u00een.. L\u00e2 t\u00fc\u015frik billah\u2026 L\u00e2 te\u2019k\u00fcl\u00fb.. L\u00e2 t\u00fcsrif\u00fb.. L\u00e2 takt\u00fcl\u00fb.. L\u00e2 takrab\u00fb.. L\u00e2 taknat\u00fb.. L\u00e2 tecesses\u00fb.. L\u00e2 ya\u011fteb.. L\u00e2 ten\u00e2bez\u00fb.. L\u00e2 yeshar.. L\u00e2 takf\u00fc,, L\u00e2 t\u00fcbezzir.. L\u00e2 tem\u015fi.. L\u00e2 t\u00fcsa\u2019ir.. L\u00e2 tegul\u2026 Hepsi bo\u015falt\u0131m sisteminin par\u00e7alar\u0131d\u0131r; kalbe format atma i\u015flemidir. Hepsi nehyedilen m\u00fcnker\u00e2t c\u00fcmlesindendir.<\/p>\n<p>\u201cElif\u201d ile ba\u015flayan Kur\u2019\u00e2n\u00ee emirler ise, hemen hepsi, masivadan bo\u015falan kalbi Allah ile, Allah\u2019a iman, Allah marifeti ve muhabbeti ile doldurmak i\u00e7in gelmi\u015ftir. \u00c2min\u00fb billah.. \u0130\u2019mel\u00fb.. \u0130ttebi\u00fb.. \u0130kra\u2019.. Eg\u00eemu\u2019s-sal\u00e2t.. \u00c2t\u00fc\u2019z-zek\u00e2t.. U\u011fsil\u00fb.. \u0130rfe\u00fb.. \u00dcsc\u00fcd\u00fb.. \u0130sbir\u00fb.. \u0130sta\u011ffir\u00fb.. \u0130stek\u00eem\u00fb.. \u00dczkur\u00fb.. Eslih\u00fb.. Bunlar da m\u00e2siv\u00e2dan bo\u015falan kalbi tahall\u00ee (s\u00fcsleme) i\u015fleridir, doldurma, y\u00fckleme i\u015flemleridir. Hepsi emredilen ma\u2019r\u00fbf\u00e2t c\u00fcmlesindendir.<\/p>\n<p>\u0130man yolculu\u011fu iki a\u015famadan olu\u015fur. L\u00e2il\u00e2he fasl\u0131 ve \u0130llallah vasl\u0131. Allah\u2019a v\u00e2s\u0131l olabilmek i\u00e7in ilahlardan ge\u00e7mek gerekiyor. Fakat bu san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ve dilde \u00f6yle kolayca s\u00f6ylendi\u011fi gibi \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d denilince ger\u00e7ekle\u015febilen bir olay de\u011fildir, ge\u00e7ilebilen bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Kulun Allah ile aras\u0131na giren, ister nefs-i emm\u00e2renin a\u00e7\u0131k g\u00fcnahlar\u0131, ilahla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hev\u00e2lar\u0131 olsun, isterse nefs-i mutmainnenin \u00f6len nefs-i emm\u00e2resinden kalan \u00e2s\u00e2b-i emm\u00e2resinin hay\u0131r perdeli \u015ferleri, ir\u015fad k\u0131l\u0131fl\u0131 ifsatlar\u0131 olsun, hepsinin kalpten \u201cL\u00e2\u201d s\u00fcp\u00fcrgesiyle s\u00fcp\u00fcr\u00fcl\u00fcp at\u0131lmas\u0131, nefsin her a\u015famas\u0131nda devam eden bir temizlik ameliyesidir.<\/p>\n<p>Nefs-i emm\u00e2re\u2019den nefs-i zekiyye\u2019ye yedi nefis mertebesinin her birisinin kendine g\u00f6re kalbindeki muhtemel veya muhakkak, a\u00e7\u0131k veya perdeli bir tak\u0131m ilahlar\u0131 veya ilah\u00e7\u0131klar\u0131 temizleme i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015fir. Peygamber Efendimiz (sav) g\u00fcnde yetmi\u015f kere isti\u011ffar ederek zihnine veya kalbine gelebilen baz\u0131 bulutlar\u0131 g\u00f6n\u00fcl semas\u0131ndan temizledi\u011fini s\u00f6yliyerek esasen, bir peygamber olmakla beraber, be\u015feriyet ve insaniyeti icab\u0131 o da isti\u011ffar ile \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d fasl\u0131n\u0131 olabilecek en temiz \u015fekilde ve herg\u00fcn ge\u00e7mi\u015ftir. O halde \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d bir kere ge\u00e7ilen bir fas\u0131l de\u011fil, \u00f6m\u00fcr boyu her g\u00fcn, her saat ge\u00e7ilmesi gereken bir fas\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ki par\u00e7adan olu\u015fan \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d \u201cillallah\u201d, kelime-i tevhidinin ilk l\u00e2 fasl\u0131, seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbkun b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr; illallah ise vuslatt\u0131r.<\/p>\n<p>L\u00e2 il\u00e2he, uyulan b\u00fct\u00fcn hevalar\u0131, tutkular\u0131, arzular\u0131, korkular\u0131, \u015fehvetleri, nefretleri, adavetleri, muhabbetleri, menfaatleri, otoriteleri, hatta anne-babalar\u0131, \u015feyhleri-m\u00fcr\u015fidleri-\u00fcstadlar\u0131, hatta ve hatta peygamberleri, hepsini, istisnas\u0131z hepsini mana-y\u0131 ism\u00eesiyle kalpten silmektir; hakiki \u201cmahviyet\u201d budur, mahviyetin hakikati de budur. Hi\u00e7bir \u015feye, o \u015feyin ismine nisbetle bir kutsiyet, bir ilahl\u0131k isnat etmemek, edilmi\u015fleri de redd \u00fc inkar etmekle kalpte hi\u00e7bir tanr\u0131 tasla\u011f\u0131 veya par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 b\u0131rakmamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonra \u0130llallah diyerek, yaln\u0131zca ve yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n var ve bir oldu\u011funu iman ile ikrar ve ilan etmek laz\u0131md\u0131r. Allah\u2019tan ba\u015fka peygamberlere, \u00e2limlere, anne-babalara ise hak olan emir ve yasaklar\u0131nda Allah ad\u0131na itaat etmek v\u00e2cip olmu\u015ftur ki, bu da asl\u0131nda gene Allah\u2019a itaattir. Allah, peygamberlere ve anne-babaya itaati emretti\u011fi i\u00e7in, bunlara itaat, hakikatte Allah\u2019\u0131n emrine itaat anlam\u0131na gelir. Peygamberlere, \u00e2limlere ve anne-babaya mana-y\u0131 ism\u00eeleriyle itaat \u015firk oldu\u011fu i\u00e7in L\u00e2 il\u00e2he fasl\u0131nda onlar da kalben tamamen reddedilir, b\u00f6yle bir itaat merduddur. Fakat \u0130llallah\u2019tan sonra bunlara mana-y\u0131 harfiyle itaat Allah ad\u0131na olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, makb\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n<p>Kelime-i Tevhidin \u0130yili\u011fi Emir ile K\u00f6t\u00fcl\u00fckten Nehiy\u2019le \u0130rtibat\u0131<\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n \u201ciyilikleri emir ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden nehyetme ahlak\u0131n\u0131\u201d emretmesinin Kur\u2019an\u2019daki ifadesi olan \u201cemr-i bi\u2019l-ma\u2019ruf ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker\u201d de (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n 3\/104, 110, 114; A\u2019raf, 7\/157; Tevbe 9\/71), kelime-i tevhidin iki c\u00fcmleci\u011fi ile do\u011frudan ili\u015fkilidir:<\/p>\n<p>M\u00fcnker\u00e2ttan\/k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nd\u0131rmak ameli, L\u00e2 il\u00e2he fasl-\u0131 im\u00e2n\u00eesinin tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ma\u2019rufat\u0131\/iyilikleri emretmek de \u0130llallah vasl\u0131\u2019n\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130kisi birlikte tastamam iman ve tetkmil amel-i s\u00e2lih olur. Kur\u2019an\u2019\u0131n y\u00fczlerce ayetinde iman etmek ile s\u00e2lih amel i\u015flemenin birlikte zikredilmesi, iman-amel ili\u015fkisinin nas\u0131l birbirinin adeta ayr\u0131lmaz b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ne kadar ve nas\u0131l bir iman varsa, o kadar ve ona g\u00f6re bir amel (s\u00e2lih veya f\u00e2sid) zuhur edecektir. Elbette bazen imana ra\u011fmen baz\u0131 g\u00fcnahlar i\u015flenebilece\u011fi gibi, imans\u0131zl\u0131kla beraber kimi iyi i\u015fler de yap\u0131labilir. \u0130stisnalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayan hikmet ve hakikatli illet mahfuz, genel bir h\u00fck\u00fcm olarak ki\u015fi, iman\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde amel yapabilir. Fakat \u00e7evresel fakt\u00f6rler bazen ki\u015fiyi iman\u0131ndan fazla amel i\u015flemeye sevkedebilir. Cemaat halinde k\u0131l\u0131nan namazlara 27 derece fazladan sevap verildi\u011fi gibi, bir topluluk i\u00e7inde ya\u015farken, fert, o toplulu\u011fun m\u00e2ni\u2019leri azaltan korunakl\u0131 ortam\u0131nda t\u0131pk\u0131 d\u00fcz yolda araba s\u00fcrmenin kolayl\u0131\u011f\u0131 gibi bir rahatl\u0131kla beklenenden ziyade performans ortaya koyabilir. Fakat kendi ba\u015f\u0131na kald\u0131\u011f\u0131nda, amel i\u015fi, ger\u00e7ek iman g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yan destekler, ilave takviyeler, sa\u011fl\u0131-sollu koluna girmeler, arkadan itmeler, \u00f6nden \u00e7ekmeler yoktur; ki\u015fi kendi ayaklar\u0131ndaki dermana g\u00f6re yol y\u00fcr\u00fcyebilecektir. O y\u00fczden bir cemaat\/tarikat i\u00e7indeki insan, ba\u015f\u0131na kalmadan, iman\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc tam olarak test edemez, kendi ger\u00e7ekli\u011fini tam g\u00f6remez.<\/p>\n<p>Kalpteki L\u00e2 il\u00e2he\u2019yi iman ile ikrar ve ilan etmek, d\u0131\u015far\u0131yla nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yapmak \u015feklinde yans\u0131r. Kalpteki \u0130llallah\u2019\u0131 iman ile ikrar ve ilan etmek ise d\u0131\u015far\u0131ya emr-i bi\u2019l-ma\u2019ruf yapmak suretinde akseder. Elbette bu ikisi \u00e7aprazlama olarak da birbirleriyle etkile\u015fim halindedirler, ama do\u011frudan ve bizzat s\u00f6zkonusu ikili e\u015fle\u015fmelerdir. \u015eu da var ki: L\u00e2 il\u00e2he fasl\u0131, ki\u015finin kendi i\u00e7indeki nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnkeridir. \u0130\u00e7erdeki m\u00fcnkerlerden kendini sak\u0131nd\u0131rma m\u00fcc\u00e2hedesindeki ciddiyet ve gayret, d\u0131\u015fardaki m\u00fcnkerlerle m\u00fccadelede azm \u00fc cezm suretinde kendini g\u00f6sterir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130llallah vasl\u0131, ki\u015finin kendi i\u00e7indeki emr-i bi\u2019l-ma\u2019rufudur. \u0130\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ma\u2019ruf olan \u015feylerle doldurma, d\u00f6\u015feme, s\u00fcsleme m\u00fccahedesidir ki, ma\u2019ruf\u00e2t\u0131 emir, tavsiye, talim, te\u015fvik ve nasihat ameliyesi suretinde d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar. L\u00e2 il\u00e2he bir terhiptir, \u0130llallah bir ter\u011f\u00eebdir.<\/p>\n<p>Ne var ki insanlar, iyilikleri emir ve tavsiye edeni sevseler de, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nd\u0131ran\u0131 pek sevmezler, en az\u0131ndan di\u011feri gibi sevmezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan\u0131n baz\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri vard\u0131r, ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri izale etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara kar\u015f\u0131 nefisler do\u011fal olarak bir so\u011fukluk duyarlar ve mesafeli dururlar. Fakat iyilikler, kalbe ho\u015f gelece\u011fi i\u00e7in, tavsiye edenler de nisbeten daha s\u0131cak ve sevimli gelirler, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Toplumun en az sevdi\u011fi hocalar, onlar\u0131n zaaflar\u0131yla, g\u00fcnahlar\u0131yla u\u011fra\u015fan hocalard\u0131r. En sevdikleri ise, hi\u00e7 g\u00fcnahlar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n onlara sadece iyili\u011fi sal\u0131k veren hocalard\u0131r.<\/p>\n<p>Kabul edelim ki: Bir hoca i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nd\u0131rmaks\u0131z\u0131n salt iyilikleri te\u015fvik etmek, bir bak\u0131ma konfor alan\u0131nda kal\u0131p sevgi ve sayg\u0131 g\u00f6rmeyi tercih etmektir; hatta bir manada trib\u00fcnlerin alk\u0131\u015f\u0131na oynamakt\u0131r bile denebilir. Oysa ki hoca demek, emr-i bi\u2019l-ma\u2019r\u00fbf (iyili\u011fi emretme) ve nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker (k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rma i\u015fini) yapan din bilgini demektir. Birisini yap\u0131p di\u011ferini ihmal etmek, yar\u0131m hocal\u0131kt\u0131r ki, ki\u015fiyi dinden-imandan bile edebilir.<\/p>\n<p>Genellikle din\u00ee bir grubun\/mahallenin hocalar\u0131, i\u00e7erde emr-i bi\u2019l-ma\u2019ruf yaparlarken, nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yapmamaktad\u0131rlar veya ba\u015fka mahallelerdeki hatalar\/g\u00fcnahlar ve f\u00e2illeriyle u\u011fra\u015fmaktad\u0131rlar. Bu ise risksiz bir ortamda be\u011feniler alarak hocal\u0131k yapma kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve konformistli\u011fidir. Olmas\u0131 gereken ise, \u00f6ncelikle ve \u00f6zellikle kendi mahallesinin \u00e7\u00f6plerinin temizlenmesine yo\u011funla\u015fmak ve hi\u00e7 d\u0131\u015flanma korkusuna kap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, d\u0131\u015flananlardan ders de almaks\u0131z\u0131n, d\u0131\u015flanma-\u00f6telenme pahas\u0131na hakikatin a\u015fk \u00fc \u015fevkiyle, mahalle i\u00e7inde emr-i bi\u2019l-ma\u2019ruf yapma vazifesi ile e\u015f zamanl\u0131 olarak, o iyiliklerin i\u00e7ini bo\u015faltan veya zehirleyen, yahut \u00fcr\u00fcnleri heba ettiren fitne\/fesat ve hatalara kar\u015f\u0131 da nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yapmakt\u0131r; ve bilhassa da mahallenin muhtar ve \u00e2z\u00e2lar\u0131na kar\u015f\u0131 hakk\u0131-hakikati-do\u011fruyu s\u00f6ylemeyi, ikaz ve ir\u015fad\u0131 ihlasla, \u0131srarle, sab\u0131r, sebat ve metanetle yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektir.<\/p>\n<p>\u201cK\u00f6t\u00fcl\u00fck n\u00e2hiy\u2019\u0131 olup da cemaati k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ve k\u00f6t\u00fclerden sak\u0131nd\u0131rmayan \u2018iyilik n\u00e2sihi\u2019 hocalar, o iyilikleri de k\u00f6t\u00fclere yem ederler, kurban verirler. Nas\u0131l ki her\u015fey \u00e7ift yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, b\u00fct\u00fcn e\u015fyada z\u0131tlar aras\u0131 bir denge vard\u0131r. \u00d6yle de, hoca dedi\u011fin, iyili\u011fi emretti\u011fi gibi, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rmal\u0131d\u0131r. \u0130man\u0131n c\u00fcmlesi olan kelime-i tevhid ise, \u00f6nce k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc reddetmeyi, sonra iyili\u011fi emretmeyi emretmektedir. Nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker yapmayan hocalar, en ba\u015fta kelime-i tevhiddeki \u201cl\u00e2 il\u00e2he fasl\u0131\u201dn\u0131 es ge\u00e7erek \u201c\u0130llallah vasl\u0131\u201dnda vuslat\u0131 ummas\u0131nlar, umdurmas\u0131nlar; kendilerini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 din ile kand\u0131rmas\u0131nlar. L\u00e2\u2019s\u0131z ill\u00e2 tevhid de\u011fildir, \u015firkten \u00e2z\u00e2de olamaz. K\u00f6t\u00fclerden ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden korunmayan iyiler ve iyilikler de yine korunamaz, kollanamaz; elde tutulamaz. \u00d6m\u00fcrl\u00fck iyilikler, o iyiliklerini korumay\u0131 beceremeyen safderun iyilerin elinde z\u00e2yi olup giderler ve nitekim gitmi\u015ftir, hem de kendilerine m\u00fcfrit\u00e2ne muhabbet duyulan liderleri ve etraf\u0131ndaki bir avu\u00e7 liderperestleri eliyle. \u0130yiler cemaat i\u00e7i emr-i bi\u2019l-ma\u2019ruf (iyili\u011fi emir) ettikleri kadar nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnker (k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri de engelleme) i\u015fini yapmad\u0131klar\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, cemaatin iyiliklerini koruyamazlar, eninde-sonunda kurda-ku\u015fa yem ettirirler. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklere de\u011finmeksizin etliye-s\u00fctl\u00fcye kar\u0131\u015fmayan pasif iyiler, asl\u0131nda pasif k\u00f6t\u00fclerdir ve aktif k\u00f6t\u00fclerin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden, iyilerin iyiliklerini koruyamazlar.<\/p>\n<p>Kalplerin i\u00e7indekileri en iyi bilen Rabbimi \u015f\u00e2hit tutarak s\u00f6yleyebilirim ki: \u0130\u015fbu yaz\u0131da serdetti\u011fim s\u00f6zler, art niyetli so\u011fuk bir ele\u015ftiri de\u011fil, belki iyi niyetli h\u00e2lis bir nehy-i ani\u2019l-m\u00fcnkerdir, bir nezirdir, bir ikazd\u0131r, bir ihtard\u0131r, ve belki de bir ir\u015fadd\u0131r, \u0131slah gayretidir, \u00f6ncelikle kendi nefsime ve nefsim gibi iman ve amel fukaras\u0131 karde\u015flerime. Ana mevzu i\u00e7indeki bu husus\u00ee bahsin detaylar\u0131n\u0131 \u201cEmr-i bi\u2019l-Ma\u2019ruf ve Nehy-i ani\u2019l-M\u00fcnker Ba\u011flam\u0131nda: \u00c2idiyet\u00e7ilik Sorunu ve Mahalle Hocalar\u0131n\u0131n Sorum\/suz\/lu\u011fu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131m\u0131za havale ederek ge\u00e7elim.<\/p>\n<p>Kelime-i Tevhid\u2019in L\u00e2 Fasl\u0131 ve Liderleri Allah\u2019\u0131 Sever Gibi Sevme \u015eirki<\/p>\n<p>G\u00fcncel ve m\u00fc\u015fahhas misali, bu kelime-i tevhidi en \u00e7ok s\u00f6yleyen ama on y\u0131llarca \u201cl\u00e2 il\u00e2he\u201d dedi\u011fi halde, hi\u00e7 \u015feyhini-\u00fcstad\u0131n\u0131-hocas\u0131n\u0131 akl\u0131na bile getirmeyen dindarlar \u00fczerinden verelim. Kur\u2019an-i Kerim, liderleri Allah\u2019\u0131 sever gibi sevme \u015firkini ve bu \u015firke d\u00fc\u015fmenin gerek\u00e7esinin de \u2018g\u00fcce tapma\u2019 oldu\u011funu \u015f\u00f6yle haber veriyor:<\/p>\n<p>\u0648\u064e\u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u062a\u0651\u064e\u062e\u0650\u0630\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0627\u064e\u0646\u0652\u062f\u064e\u0627\u062f\u064b\u0627 \u064a\u064f\u062d\u0650\u0628\u0651\u064f\u0648\u0646\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0643\u064e\u062d\u064f\u0628\u0651\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650\u06dc \u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u0627\u0670\u0645\u064e\u0646\u064f\u0653\u0648\u0627 \u0627\u064e\u0634\u064e\u062f\u0651\u064f \u062d\u064f\u0628\u0651\u064b\u0627 \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650\u06dc \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u064a\u064e\u0631\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u0638\u064e\u0644\u064e\u0645\u064f\u0653\u0648\u0627 \u0627\u0650\u0630\u0652 \u064a\u064e\u0631\u064e\u0648\u0652\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0630\u064e\u0627\u0628\u064e\u06d9 \u0627\u064e\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0648\u0651\u064e\u0629\u064e \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u062c\u064e\u0645\u06ea\u064a\u0639\u064b\u0627\u06d9 \u0648\u064e\u0627\u064e\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u0634\u064e\u062f\u06ea\u064a\u062f\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0630\u064e\u0627\u0628\u0650<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsanlar i\u00e7erisinde Allah\u2019tan ba\u015fka birtak\u0131m varl\u0131klar\u0131 (en \u00e7ok da y\u00fccelttikleri kimi z\u00e2tlar\u0131 kudsiyet, kudret ve tasarruf sahibi olarak g\u00f6r\u00fcp adeta) Allah\u2019a denk tutarak, onlar\u0131 Allah\u2019\u0131 sever gibi sevenler de vard\u0131r. Oysa iman edenler en \u00e7ok Allah\u2019\u0131 severler. (\u0130man edenlerin Allah&#8217;a olan sevgisi ise daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6yle masivadan birini Allah\u2019\u0131 sever gibi sevmek suretiyle asl\u0131nda) kendi kendine k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenler, (bu haram a\u015fklar\u0131 ve u\u011frunda iyi bir\u015feyler yapt\u0131klar\u0131na inand\u0131klar\u0131 i\u015fleri sebebiyle \u00e2hirette) azaba u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman g\u00f6recekleri gibi, ke\u015fke (daha bu d\u00fcnyadayken) t\u00fcm kudretin sadece Allah\u2019a ait oldu\u011funu ve azab\u0131 en \u00e7etin olan\u0131n yaln\u0131zca Allah oldu\u011funu g\u00f6rebilseler!\u201d (Bakara 2\/265).<\/p>\n<p>Kalbinde Allah\u2019\u0131 sever gibi y\u00fccelterek sevdi\u011fi, Allah\u2019\u0131n emir ve yasaklar\u0131n\u0131 tutar gibi itaat etti\u011fi, tanr\u0131sal bir dokunulmazl\u0131kla hi\u00e7bir emrini-yasa\u011f\u0131n\u0131 sorgulamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyhi, m\u00fcr\u015fidi, \u00fcstad\u0131, hocas\u0131-efendisi olan bir m\u00fc\u2019min, manev\u00ee hayat\u0131nda ne kadar kendine g\u00f6re derin olursa olsun, ne kadar \u00e7ok ibadet ederse etsin, ilim-irfan \u00f6\u011frenirse \u00f6\u011frensin, z\u00fchd \u00fc takva sahibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrse g\u00f6r\u00fcns\u00fcn, h\u00e2l\u00e2 daha l\u00e2 il\u00e2he fasl\u0131ndan y\u00fczde y\u00fcz tevhidle ge\u00e7ememi\u015f bir yol d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Fen\u00e2 fi\u2019\u015f-\u015feyhlikte tak\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f, \u00e7ak\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f olanlar, zamanla \u015feyhlerini adeta peygamberle\u015ftirmeye ve nihayet bir \u00e7e\u015fit tanr\u0131la\u015ft\u0131rmaya hissen meylederler. M\u00fcr\u015fidlerinin Hz. Peygamber\u2019le isti\u015far etti\u011fi ve Allah\u2019tan s\u00fcrekli ilhamla, hads ile m\u00fceyyed oldu\u011funu h\u00fcsn-\u00fc zan \u00f6tesi h\u00fcsn-\u00fc itikad ede de onlar\u0131 kutsal bir tahta oturtur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130yi \u015feyler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanarak aldan\u0131r, Allah\u2019a vesileli\u011fi noktas\u0131nda m\u00fcr\u015fidini sevdi\u011fini zannederek aldan\u0131r, kendini kand\u0131r\u0131r. Ayr\u0131lmas\u0131 ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 en en en m\u00fc\u015fkil olan da budur: \u0130\u00e7 i\u00e7e birka\u00e7 kat hay\u0131r ambalajlar\u0131 i\u00e7ine sar\u0131lm\u0131\u015f olan \u015ferri bilebilmek ve ondan ar\u0131nabilmek! \u015eeytan\u0131n soldan yakla\u015fmas\u0131 b\u00e2rizdir, kolayca anla\u015f\u0131l\u0131r da, sa\u011fdan yakla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olabilmek zordur. Hele ki sa\u011f\u0131n en sa\u011f\u0131ndan yakla\u015farak kalbde kendisine yer bulmu\u015f bir \u015firk-i hiss\u00eeyi farkedip kendi kendine bir b\u0131\u00e7akla kesip atabilmek veya bir m\u00fcr\u015fidin elinde ameliyat-i cerrahiye ile ondan kurtulmak, bu ancak hakiki ehl-i hakka ve erb\u00e2b-\u0131 hakikate, do\u011frulu\u011fu terkedilmeye tercih eden s\u0131dd\u00eeklara nasip k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir mazhariyet ve bedeli intiharl\u0131 inkisarlar olan bir devlettir.<\/p>\n<p>Lideristlerin ve liderperestlerin dinleri de, imanlar\u0131 da, dostluklar\u0131 da lider \u015firkiyle kar\u0131\u015f\u0131kt\u0131r, s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, mukayyettir. O sebeple liderlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Allah i\u00e7in dost olamazlar. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri Allah de\u011fildir, Rasulullah de\u011fildir, hocalar\u0131d\u0131r. Sevgileri kendi daireleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla bile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrler, hatta dost-arkada\u015f olurlar ama ba\u015fka cemaat ve tarikatlerdeki Allah dostlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmezler, hele asla dostluk kurmazlar. E\u011fer hocalar\u0131n\u0131n bir yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 tashih etmek ve ikaz etmek istemi\u015fse, \u00e2n\u0131nda onu yasakl\u0131 ilan ederler. De\u011fil kendi gruplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndan, i\u00e7lerinden ses y\u00fckseltenleri bile s\u00fcr\u00fc psikolojisiyle susturur, itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r, uzakla\u015ft\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>L\u00e2 maks\u00fbde illallah. Allah\u2019tan ba\u015fka maksat, son durak, yoktur, olamaz. M\u00fcr\u015fid veya Peygamber de maksat de\u011fildir. O bak\u0131mdan fen\u00e2 fi\u2019\u015f-\u015feyhlik de bir s\u00fcre\u00e7tir, fen\u00e2 fi\u2019r-ras\u00fbll\u00fck de bir s\u00fcre\u00e7tir; son durak fen\u00e2 fillah makam\u0131d\u0131r. Fen\u00e2 fi\u2019\u015f-\u015feylikten kurtulamayan fen\u00e2 fi\u2019r-ras\u00fbl olamaz; her ikisinden kurtulamayan da tam fen\u00e2 fillah olamaz. Fen\u00e2 fillah makam\u0131, Allah\u2019ta f\u00e2ni olmakt\u0131r, Allah\u2019tan ba\u015fka her\u015feyi veya kimseyi mana-y\u0131 ism\u00eesiyle f\u00e2ni ve fen\u00e2 bilmektir, peygamberler d\u00e2hil. M\u00fclk suresindeki \u201cEllez\u00ee halaka\u2019l-mevte ve\u2019l-hay\u00e2te\u201d haber-i il\u00e2h\u00eesince, Allah \u00f6nce \u00f6l\u00fcm\u00fc\/yoklu\u011fu yaratt\u0131, sonra varl\u0131\u011f\u0131\/hayat\u0131 yaratt\u0131. Var olmak, yokluktan ba\u015flar, yoklu\u011fun var olmas\u0131yla ba\u015flar. \u0130man\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, k\u00fcf\u00fcr ve ink\u00e2rla ba\u015flar; l\u00e2 il\u00e2he\u2019deki l\u00e2, istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn m\u00e2siv\u00e2y\u0131 ilahl\u0131ktan tardetmektir. S\u00f6z, fiil ve davran\u0131\u015flar\u0131, Kur\u2019an ve S\u00fcnnet ile, akl-\u0131 sel\u00eem, kalb-i sel\u00eem, vicdan-\u0131 sel\u00eem ve insaniyet de\u011ferleriyle sorgulanmaks\u0131z\u0131n \u201cO dediyse do\u011frudur\u201d denilerek kabul edilip uygulanan kanaat \u00f6nderleri, manev\u00ee otoriteler, takip\u00e7ilerinin kalbinde bir \u00e7e\u015fit tanr\u0131sal kutsall\u0131\u011fa ve dokunulmazl\u0131\u011fa konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hepsinin o ilah tasla\u011f\u0131 tahtlar\u0131ndan devrilmesi gerekiyor, insanlardan birer insan olduklar\u0131n\u0131n hem kendilerine hem de onlar\u0131 ilahla\u015ft\u0131ran kullar\u0131na g\u00f6sterilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>Gayretullah\u2019\u0131n harekete ge\u00e7ti\u011fi ve b\u00f6ylesi tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f lider ve perestlerine (tap\u0131nan kullar\u0131na) \u015firklerinden kurtarmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bela ve musibetler g\u00f6ndererek ameliyat-i cerrahiye yapt\u0131\u011f\u0131 fitne ve zul\u00fcm zamanlar\u0131nda, hala hakk\u0131 duyacak kalp kula\u011f\u0131 ve teslim edecek vicdan\u0131 olanlar, b\u00fct\u00fcn ac\u0131s\u0131na ra\u011fmen hakk\u0131-hakikati ikrar ile ar\u0131n\u0131rlar iken, di\u011ferleri uyanmamak i\u00e7in \u00e2yet ve hadisleri b\u00fckerek kendilerini dinle-imanla sa\u011fdan kand\u0131rarak kendilerini daha dip hipnozlara sokmakta ve ete-kemi\u011fe b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f mankurtlu\u011fu bedenen ve fiilen sergilemektedirler. Kur\u2019an\u2019\u0131n \u015fu \u00e2yet-i kerimesinin haber verdi\u011fi gibi:<\/p>\n<p>\u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0639\u064e\u0644\u0650\u0645\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f \u0641\u06ea\u064a\u0647\u0650\u0645\u0652 \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064b\u0627 \u0644\u064e\u0627\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652\u06dc \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0627\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0644\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0644\u0651\u064e\u0648\u0652\u0627 \u0648\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064f\u0639\u0652\u0631\u0650\u0636\u064f\u0648\u0646\u064e<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer Allah onlarda bir hay\u0131r oldu\u011funu bilseydi, elbette i\u015fittirirdi. Ama i\u015fittirse bile onlar yine y\u00fcz \u00e7evirir, d\u00f6n\u00fcp giderlerdi.\u201d (Enf\u00e2l S\u00fbresi, 8:23). Hz. Peygamber\u2019in b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019minleri dinley\u0131p s\u00f6zleri i\u00e7indeki hak ve hakikatleri yakalayan o \u201chay\u0131r kula\u011f\u0131\u201d (Tevbe, 9\/61) bir ki\u015fide kalmay\u0131nca, hay\u0131r da kalmam\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, Allah \u00f6ylelerine hak s\u00f6zlerini i\u015fittirmez. Velev ki i\u015fittirirdi, onlar gene de o hakka-hakikate s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6nerler. Nitekim kullar\u0131yla ba\u015flar\u0131na getirdi\u011fi h\u00e2diseler ve v\u00e2k\u0131alar \u00fczerinden konu\u015fan Hak Teala\u2019n\u0131n bu bel\u00e2 ve musibetlerini, hay\u0131r kula\u011f\u0131yla dinlemedikleri ve hay\u0131r g\u00f6z\u00fcyle bakamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in g\u00f6remeyenlerin g\u00f6zlerinden ve kulaklar\u0131ndan perdeler, ancak S\u00fbr\u2019a \u00fcflenince y\u0131rt\u0131larak kalkacakt\u0131r ama o zaman da i\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Fen\u00e2 fi\u2019\u015f-\u015feyh makam\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan bir m\u00fcridin, kendisine kelime-i tevhid zikrini ders veren ve halkada \u00f6n\u00fcnde kelime-i tevhid zikri \u00e7ekti\u011fi m\u00fcr\u015fidine de kalbinde b\u0131\u00e7ak \u00e7ekmesi, \u201cAllah\u2019\u0131 sever gibi sevgisi\u201dni kesip atmas\u0131, \u00f6yle her Allah kulunun yapabilece\u011fi bir yi\u011fitlik, bir muvahhidlik de\u011fildir. K\u0131rk y\u0131l, altm\u0131\u015f y\u0131l bir \u015feyhe\/m\u00fcr\u015fide sadakatle ya\u015fam\u0131\u015f nice ehl-i salahatin hen\u00fcz kelime-i tevhid zikrinde, l\u00e2 fasl\u0131n\u0131 bile ge\u00e7emedi\u011fini, daha do\u011frusu, esas b\u00fcy\u00fck putu kurban edemedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kendisinin veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n i\u015flerini k\u0131l\u0131 k\u0131rk yararcas\u0131na irdeleyebilir iken, i\u015f kendi m\u00fcrdi\u015fine\/hocas\u0131na gelince, k\u00f6rk\u00fct\u00fck sarho\u015f \u00e2\u015f\u0131k gibi, sorgusuz sualsiz itaat eden emirber nefer gibi, ya da beyni ve iradesi esir al\u0131nm\u0131\u015f bir mankurt misali, hatta bazen ruhsuz bir robot benzeri uzaktan kumandal\u0131, kurulumlu, komutlu, d\u00fc\u015f\u00fcncesiz, duygusuz, \u015fuursuz hareket ettiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Kur\u2019an ve S\u00fcnnet ne derse desin, onlar m\u00fcr\u015fidleri\/hocalar\u0131 ne diyor, ona bak\u0131yorlar. \u00c2yet-i kerime ve hadis-i \u015feriflere tezat ve hatta tenakuz te\u015fkil eden s\u00f6z, fiil ve i\u015flerini tekell\u00fcfl\u00fc te\u2019villerle kotarmaya ve me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>L\u00e2 il\u00e2he \u0130llallah demek, ayn\u0131 zamanda \u201cAllah\u2019tan ba\u015fka me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 yoktur\u201d demektir. Ne ac\u0131d\u0131r ki l\u00e2il\u00e2he zikrini sabah-ak\u015fam \u00e7eken nice din\u00ee gruplarda liderler, me\u015fruiyet kayna\u011f\u0131 haline geliyorlar, getiriliyorlar. Liderlerini y\u00fccelte y\u00fccelte bir a\u015famadan sonra l\u00e2 y\u00fcs\u2019el (dokunulmaz, sorgulanmaz) muamelesi yapmaya ba\u015flayan m\u00fcntesipler, zamanla liderlerini me\u015fruiyetin yegane kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yorlar. \u201cHocam\u0131z \u015f\u00f6yle buyurdu. \u015eeyhimiz\/M\u00fcr\u015fidimiz b\u00f6yle buyurdu.\u201d demeleri sorun de\u011fil, sorun olan, bu buyruklar\u0131, \u0130lah\u00ee ve Nebev\u00ee buyruklar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irmeleri. \u0130\u015flerinde me\u015fruiyeti Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019ten de\u011fil, Efendilerinden almaya ba\u015flamalar\u0131. \u0130\u015fte z\u00e2kirler, l\u00e2 il\u00e2he zikrini \u00e7ekerken, kendi m\u00fcr\u015fidlerini de me\u015fruiyet mercii olmaktan tamamen \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131rlar ki bu l\u00e2 fasl\u0131 istisnas\u0131z bir temizlikle tamamlanm\u0131\u015f olsun.<\/p>\n<p>Dinde me\u015fruiyetin ve kudsiyetin kayna\u011f\u0131 Kur\u2019an ve S\u00fcnnet iken, yani vahiy iken, bunlar, adeta ilham \u00fcst\u00fc vahye mazharm\u0131\u015f gibi inan\u0131p ba\u011fland\u0131klar\u0131 m\u00fcr\u015fidlerini\/hocalar\u0131n\u0131 bir t\u00fcr \u2018dinle\u015ftirdiklerini\u2019 farkedemiyorlar. Dini, kendi grubuna \u00e2idiyet duygusuyla birlikte i\u00e7erek \u00f6\u011frenmi\u015f ve benimsemi\u015f olan b\u00f6ylesi ehl-i \u00e2idiyet, \u00e2idiyet hissiyle ba\u011fl\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olduklar\u0131 din\u00ee gruptan bir \u015fekilde uzakla\u015f\u0131nca, \u00e7o\u011funlukla dinden ve din\u00ee hayattan da uzakla\u015f\u0131yorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc din ile \u00e2idiyeti birlikte kar\u0131\u015ft\u0131rarak i\u00e7tikleri i\u00e7in, onlar\u0131 b\u00fcnyelerinde, beyinlerinde ve kalplerinde kimyev\u00ee ve biyolojik i\u015fbu kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131ram\u0131yorlar veya ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ncaya kadar ge\u00e7en y\u0131llar i\u00e7inde dinden uzak bir hayat ya\u015f\u0131yorlar. Ne ki bu ayr\u0131\u015fma inayet ve tevf\u00eek-i ilah\u00ee ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde ise ortaya do\u011frudan Hakk\u2019a inanan, saf hakikate ba\u011fl\u0131 olan hakiki bir m\u00fc\u2019min-i muvahhid \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Fark\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n grup \u00e2idiyetini din\u00ee \u00e2idiyetin \u00fcst\u00fcnde i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f olan m\u00fcntesipler, dine gelen sald\u0131r\u0131lardan \u00e7ok gruplar\u0131na gelen sald\u0131r\u0131lara tepki g\u00f6sterirler. Allah\u2019\u0131 inkar edenlere bile sergiledikleri diyalog, sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc, liderlerinin yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hakl\u0131 olarak ele\u015ftirip ikazlar eden kendi iman karde\u015flerine dahi \u00e7ok g\u00f6r\u00fcrler. \u00c2idiyet\u00e7i kimseler, \u201cVard\u0131r bir hikmeti\u201d \u00f6n kab\u00fbl\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131p da do\u011furdu\u011fu k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ikrar edemiyorlar, reddedemediklerini de k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyorlar; \u2018yolun kaderinde var b\u00f6yle ac\u0131lar\u2019 diyerek, uyduklar\u0131\/uygulad\u0131klar\u0131 hiyerar\u015fik emirlerin onlarca, y\u00fczlerce, belki binlerce \u015ferli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bizzat ya\u015fayarak g\u00f6rd\u00fckleri halde, \u201cher \u015ferde bir hay\u0131r vard\u0131r\u201da bel ba\u011fl\u0131yor, \u00e7\u00f6pl\u00fckte h\u00fcda-y\u0131 n\u00e2bit biten baz\u0131 \u00e7i\u00e7ekleri g\u00f6zlerinde fazla b\u00fcy\u00fct\u00fcyorlar, \u00fcrettikleri pislik batakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131p o bir avu\u00e7 batakl\u0131k \u00e7i\u00e7e\u011fini bile m\u00fcr\u015fidlerinden\/hocalar\u0131ndan bilip onun \u2018\u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc\u2019ne veriyorlar, her f\u0131rsatta gene onu \u00f6v\u00fcyorlar; yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 rezatletleri bile bir faziletmi\u015f gibi yoruyorlar, yorumluyorlar. Hamakati sadakat san\u0131yorlar, dalaleti istikamet biliyorlar\u2026 Maalesef ve meatteess\u00fcf, din\u00ee bir gruba \u00e2idiyet\u2019\u00e7ilik ve lider\u2019perestlik, bug\u00fcn din\u00ee topluluklar\u0131n imanlar\u0131ndaki en tehlikeli tevhid sorunudur. Biraz daha a\u00e7al\u0131m:<\/p>\n<p>Allah\u2019a ula\u015ft\u0131ran veya ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan bir vesile\u2019nin, fart-\u0131 a\u015fktan gelen bir ves\u00eelecilikle ikinci bir il\u00e2ha, ad\u0131 konulmam\u0131\u015f bir ilah tasla\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi meselesi, kaderdenk bir b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131d\u0131r. \u015eu ilk \u00e2yetteki hay\u0131rl\u0131 vesile ile, ikinci \u00e2yetteki \u015firk vesilecili\u011fi, zahiren ince bir zar\u0131n iki y\u00fcz\u00fc gibi g\u00f6r\u00fcnse de, b\u00e2t\u0131nen do\u011fu ile bat\u0131 kadar birbirinden uzakt\u0131rlar:<\/p>\n<p>\u064a\u064e\u0653\u0627 \u0627\u064e\u064a\u0651\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u0627\u0670\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u0648\u064e\u0627\u0628\u0652\u062a\u064e\u063a\u064f\u0653\u0648\u0627 \u0627\u0650\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0648\u064e\u0633\u06ea\u064a\u0644\u064e\u0629\u064e \u0648\u064e\u062c\u064e\u0627\u0647\u0650\u062f\u064f\u0648\u0627 \u0641\u06ea\u064a \u0633\u064e\u0628\u06ea\u064a\u0644\u0650\u0647\u06ea \u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e<\/p>\n<p>\u201cEy iman edenler, Allah&#8217;tan korkup-sak\u0131n\u0131n ve (sizi) O&#8217;na (yakla\u015ft\u0131racak) vesile aray\u0131n; O&#8217;nun yolunda cihad edin, umulur ki kurtulu\u015fa erersiniz.\u201d (M\u00e2ide, 5\/35). Bu \u00e2yet, \u0131ndallah makbul vesileyi emretmektedir. Di\u011fer \u00e2yet:<\/p>\n<p>\u0627\u064e\u0644\u064e\u0627 \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0627\u0644\u062f\u0651\u06ea\u064a\u0646\u064f \u0627\u0644\u0652\u062e\u064e\u0627\u0644\u0650\u0635\u064f\u06dc \u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u0627\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0630\u064f\u0648\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650\u0647\u06ea\u0653 \u0627\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u064a\u064e\u0653\u0627\u0621\u064e\u06e2 \u0645\u064e\u0627 \u0646\u064e\u0639\u0652\u0628\u064f\u062f\u064f\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0627\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0644\u0650\u064a\u064f\u0642\u064e\u0631\u0651\u0650\u0628\u064f\u0648\u0646\u064e\u0653\u0627 \u0627\u0650\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0632\u064f\u0644\u0652\u0641\u0670\u0649\u06dc \u0627\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u064a\u064e\u062d\u0652\u0643\u064f\u0645\u064f \u0628\u064e\u064a\u0652\u0646\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u06ea\u064a \u0645\u064e\u0627 \u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u06ea\u064a\u0647\u0650 \u064a\u064e\u062e\u0652\u062a\u064e\u0644\u0650\u0641\u064f\u0648\u0646\u064e\u06dc \u0627\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0647\u0652\u062f\u06ea\u064a \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0647\u064f\u0648\u064e \u0643\u064e\u0627\u0630\u0650\u0628\u064c \u0643\u064e\u0641\u0651\u064e\u0627\u0631\u064c<\/p>\n<p>\u201cBilin ki halis din, yaln\u0131z Allah i\u00e7in oland\u0131r. Ondan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak otorite (koruyucu veli, kurtar\u0131c\u0131 h\u00e2m\u00ee) edinenler ise, \u201cAllah kat\u0131nda yak\u0131nl\u0131\u011fa vesile olsun diye onlara kulluk yap\u0131yoruz.\u201d derler. Anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015fey hakk\u0131nda Allah onlar\u0131n aras\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir. Yalanc\u0131 ve nank\u00f6r olan\u0131 Allah amac\u0131na ula\u015ft\u0131rmaz.\u201d (Z\u00fcmer, 39\/3). Bu \u00e2yet de, \u015firke d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f merdud vesileyi yasaklamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur\u2019an-\u0131 Kerim, ta\u011futlardan uzak durmay\u0131 (Nahl, 16, 36), sadece ve yaln\u0131zca Allah\u2019a ibadet edip tapmay\u0131 (Enbiy\u00e2 21\/25), ibadetine hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmamay\u0131, \u015firk kar\u0131\u015ft\u0131rmamay\u0131 (Kehf, 18\/110) emretmektedir. Allah\u2019a kar\u015f\u0131 kendilerine \u015fefaat\u00e7i olsun veya yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 vesileler olsun diye edindikleri o \u2018ilahlar\u2019, bir t\u00fcr tanr\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131, tanr\u0131sal dokunulmazl\u0131k, sorgulanmazl\u0131k, kutsall\u0131k, y\u00fccelik ve sorumsuzluk atfettikleri o \u015feyler, mah\u015fer g\u00fcn\u00fcnde tap\u0131nak\u00e7\u0131lar\u0131na hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayacaklard\u0131r. (Bkz. Ahk\u00e2f, 46\/28; Furkan, 25\/17\/18; Sebe\u2019 34\/40-41).<\/p>\n<p>\u0642\u064f\u0644\u0652 \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u0670\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0627\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650\u06dc \u0642\u064f\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f\u06dc \u0642\u064f\u0644\u0652 \u0627\u064e\u0641\u064e\u0627\u062a\u0651\u064e\u062e\u064e\u0630\u0652\u062a\u064f\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062f\u064f\u0648\u0646\u0650\u0647\u06ea\u0653 \u0627\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u064a\u064e\u0653\u0627\u0621\u064e \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0645\u0652\u0644\u0650\u0643\u064f\u0648\u0646\u064e \u0644\u0650\u0627\u064e\u0646\u0652\u0641\u064f\u0633\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0646\u064e\u0641\u0652\u0639\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u0636\u064e\u0631\u0651\u064b\u0627\u06dc \u0642\u064f\u0644\u0652 \u0647\u064e\u0644\u0652 \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0648\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0627\u064e\u0639\u0652\u0645\u0670\u0649 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0635\u06ea\u064a\u0631\u064f\u06d9 \u0627\u064e\u0645\u0652 \u0647\u064e\u0644\u0652 \u062a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0648\u0650\u064a \u0627\u0644\u0638\u0651\u064f\u0644\u064f\u0645\u064e\u0627\u062a\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u0646\u0651\u064f\u0648\u0631\u064f\u06da \u0627\u064e\u0645\u0652 \u062c\u064e\u0639\u064e\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0634\u064f\u0631\u064e\u0643\u064e\u0653\u0627\u0621\u064e \u062e\u064e\u0644\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627 \u0643\u064e\u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u0650\u0647\u06ea \u0641\u064e\u062a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0628\u064e\u0647\u064e \u0627\u0644\u0652\u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650\u0645\u0652\u06dc \u0642\u064f\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f \u062e\u064e\u0627\u0644\u0650\u0642\u064f \u0643\u064f\u0644\u0651\u0650 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e \u0627\u0644\u0652\u0648\u064e\u0627\u062d\u0650\u062f\u064f \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0647\u0651\u064e\u0627\u0631\u064f<\/p>\n<p>&#8220;De ki: &#8216;\u00d6yleyse, onu b\u0131rak\u0131p kendilerine bile yarar da zarar da sa\u011flamaya g\u00fc\u00e7 yetiremeyen birtak\u0131m veliler mi (ilahlar) edindiniz?&#8217; De ki: &#8216;Hi\u00e7 g\u00f6rmeyen (a&#8217;ma) ile g\u00f6ren (basiret sahibi) e\u015fit olabilir mi? Veya karanl\u0131klarla nur e\u015fit olabilir mi?&#8217; Yoksa Allah&#8217;a, onun yaratmas\u0131 gibi yaratan ortaklar buldular da bu yaratma, kendilerince birbirine mi benze\u015fti? De ki: &#8216;Allah, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r ve o, tektir, kahredici oland\u0131r.&#8217;.&#8221; (Rad, 13\/6)<\/p>\n<p>Bilvesile bir kere daha alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131ran vesile makb\u00fcld\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019a \u015firke d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015ftir; vazifesini yapm\u0131\u015f, aradan \u00e7ekilmi\u015ftir. Bir vesilenin makbuliyeti Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131rmas\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve yakla\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra aradan \u00e7ekilmesiyle anla\u015f\u0131l\u0131r. Israrla arada kalan veya tutulan vesile, \u015firke d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f demektir. Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131r\u0131yor g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken aksine vesile olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p adeta yan bir gayeymi\u015f gibi hep arada durursa, Allah\u2019a tevecc\u00fchten nemalan\u0131rsa, Allah\u2019\u0131 sever gibi sevilen, say\u0131lan ve bir nevi tap\u0131lan h\u00e2line gelmi\u015fse, b\u00f6yle bir vesile de bir t\u00fcr puttur, \u00fcst\u00fcne k\u00e2be \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f bir ta\u011futtur, evliya c\u00fcbbesi giydirilmi\u015f bir e\u015fkiyad\u0131r. Din\u00ee cemaatlerin m\u00fcr\u015fidlerine\/hocaefendilerine kar\u015f\u0131 en ziyade tetikte olmalar\u0131 gereken i\u015fbu tarz en sa\u011fdan yakla\u015f\u0131p yerle\u015fen vesilecilik \u015firkidir, tanr\u0131 demeksizin bir \u00e7e\u015fit tanr\u0131la\u015ft\u0131rmalard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir Mutlak Tanr\u0131 var, her\u015feyi yaratan. Bir de muhayyel tanr\u0131lar var, insanlar\u0131n \u2018yaratt\u0131\u011f\u0131\u2019. L\u00e2 il\u00e2he, yarat\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn tanr\u0131lar\u0131n boynunu kesen bir k\u0131l\u0131\u00e7t\u0131r. Herkesin Allah\u2019tan ba\u015fka kalbinde tanr\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir tak\u0131m putlar\u0131 veya ta\u011futlar\u0131 olur, \u015firkleri olur, olabilir. \u015eirk var, itikad\u00ee. \u015eirk var, itibar\u00ee. \u015eirk var, amel\u00ee. \u015eirk var, hiss\u00ee. \u015eirk var, zihn\u00ee-hayal\u00ee. \u015eirk var karanl\u0131k bir gecede kara bir ta\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnde kara bir kar\u0131ncan\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ayak izleri gibi, hadis-i \u015ferifte haber verildi\u011fi \u00fczere. \u015eirkler bitmedik\u00e7e, kelime-i tevhid zikrinin \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201d fasl\u0131 bitmez. \u201c\u0130llallah, \u0130llallah, \u0130llallah\u201d zikri \u00e7ekenler, ne kadar \u00e7ekerlerse \u00e7eksinler, ill\u00e2 ki \u201cL\u00e2 il\u00e2he\u201dye hep ihtiya\u00e7 duyacaklard\u0131r. \u0130htiya\u00e7 varsa, bir eksiklik, bir noksanl\u0131k var demektir. Kelime-i tevhid\u2019deki iman\u0131n ilk yar\u0131s\u0131 inkar, ikinci yar\u0131s\u0131 ikrard\u0131r. \u0130krar\u0131m\u0131z, ink\u00e2r\u0131m\u0131z kadard\u0131r. \u0130man\u0131m\u0131z k\u00fcfr\u00fcm\u00fcz kadard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z isyan\u0131m\u0131z kadard\u0131r. Anlayana! K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe sava\u015f a\u00e7madan, iyili\u011fin m\u00fccahidi olamay\u0131z. Tanr\u0131lara ba\u015f kald\u0131rmadan, Allah\u2019a kul olamay\u0131z. Hususiyle \u00e2idiyet\u00e7ilik, liderperestlik ve devlet\u00e7ilik gibi putlardan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeden muvahhid m\u00fc\u2019min olamay\u0131z.<\/p>\n<p>Zikir \u00e7ektiren z\u00e2kirler ve m\u00fcr\u015fidler, kelime-i tevhidi b\u00f6yle kendilerini de tanr\u0131sal dokunulmazl\u0131ktan kesip atan bir keskinlikte anlayanlar\u0131 da m\u00fcfrit olmakla itham ederler, ve ilk f\u0131rsatta yak\u0131nlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u2018tanr\u0131lar\u2019, etraflar\u0131nda s\u00f6zlerinin \u00fczerine s\u00f6z s\u00f6yleyecek diller, fikirlerinin \u00f6n\u00fcnde fikir \u00fcretip beyan edecek kafalar istemezler. \u201cBize d\u00e2hi laz\u0131m de\u011fil.\u201d diyerek \u00e7evrelerine \u201cDeha bile olsan\u0131z, ki de\u011filsiniz, fikrinize ihtiyac\u0131m yok. Ben hepinize yeterim.\u201d subliminal mesaj\u0131n\u0131 zihinlere zerkederler. D\u00fc\u015f\u00fcnenleri, \u00f6zellikle de ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnebilenleri \u00e2n\u0131nda etraflar\u0131ndan \u00f6telerler. B\u00f6yle, bir toplulu\u011fun gidi\u015fat\u0131ndaki bozukluklar ve y\u00f6netimin zaaflar\u0131, hatalar\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ikaz ve \u0131slah i\u00e7in seslendiren ehl-i hizmet, ehl-i himmet, ehl-i hamiyet, ehl-i gayret, ve ehl-i istikamet m\u00fc\u2019minleri, e\u011fer lider ve y\u00f6netici kadrosu merkezden, yak\u0131nlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131yorsa, \u015fu \u00e2yet-i kerimenin tokad\u0131n\u0131 yemeye m\u00fcstehak h\u00e2le gelmi\u015fler demektir:<\/p>\n<p>\u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0637\u0652\u0631\u064f\u062f\u0650 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u064a\u064e\u062f\u0652\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0631\u064e\u0628\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u063a\u064e\u062f\u0670\u0648\u0629\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0634\u0650\u064a\u0651\u0650 \u064a\u064f\u0631\u06ea\u064a\u062f\u064f\u0648\u0646\u064e \u0648\u064e\u062c\u0652\u0647\u064e\u0647\u064f\u06dc \u0645\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062d\u0650\u0633\u064e\u0627\u0628\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062d\u0650\u0633\u064e\u0627\u0628\u0650\u0643\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0634\u064e\u064a\u0652\u0621\u064d \u0641\u064e\u062a\u064e\u0637\u0652\u0631\u064f\u062f\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u062a\u064e\u0643\u064f\u0648\u0646\u064e \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0638\u0651\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u06ea\u064a\u0646\u064e<\/p>\n<p>\u201c(Ey Nebim, baz\u0131 k\u00e2firlerin veya gafillerin keyfi i\u00e7in), sabah ak\u015fam O\u2019nun y\u00fcz\u00fcn\u00fc (r\u0131zas\u0131n\u0131) dileyerek Rabbilerine dua edenleri (fakr ve fikr sahiplerini) sak\u0131n yan\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmaya kalkmayas\u0131n! (M\u00fc\u2019minlerin din\u00ee, idar\u00ee, veya siyas\u00ee toplant\u0131lara kat\u0131lmalar\u0131na ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131na engel olmayas\u0131n!) Onlar\u0131n (g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte iyi olan halleri hakikatte fena olsa bile, e\u011fer varsa baz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde gizli ve kirli niyetleri, onlar\u0131n) hesab\u0131ndan Senin \u00fczerinde herhangi bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck yoktur, senin hesab\u0131ndan da onlara hi\u00e7bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck yoktur ki onlar\u0131 kovman gereksin. Yoksa zalimlerden olup kal\u0131rs\u0131n (ve k\u0131nan\u0131rs\u0131n).\u201d (En&#8217;am, 6\/52). Y\u00fcce Allah bu fakir M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yan\u0131ndan ay\u0131rmamas\u0131 konusunda Resulullah (a.s.)`a bir ba\u015fka ayeti kerimesinde de \u015f\u00f6yle bir hat\u0131rlatmada bulunmu\u015ftur: &#8220;Allah`\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek sabah ve ak\u015fam Rabblerine dua edenlerle beraber sen de sabret. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcn\u00fc isteyerek g\u00f6zlerini onlardan ay\u0131rma.&#8221; (Kehf, 18\/28).<\/p>\n<p>Ne i\u00e7erden k\u0131rk y\u0131ll\u0131k s\u00e2d\u0131k dava arkada\u015flar\u0131n\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate ald\u0131lar, ne d\u0131\u015fardan Hak dostlar\u0131n\u0131n samimi ikaz ve nasihatlerine kulak verdiler, ne de ba\u015flar\u0131na kendi yapt\u0131klar\u0131 ettikleri y\u00fcz\u00fcnden b\u00fcy\u00fck bela ve musibetler gelince, o belalar\u0131n-musibetlerini dilini okuyabildiler! Burunlar\u0131n\u0131n dikine dikine gitmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Din \u00fczerinden d\u00fcnyev\u00ee iktidar kurma hedefi istikametinde dinin esaslar\u0131n\u0131 e\u011fip b\u00fckt\u00fcler, insanlar\u0131 dinde-imanda \u015f\u00fcphelere d\u00fc\u015f\u00fcrecek gayr-i \u0130sl\u00e2m\u00ee ve gayr-i insan\u00ee i\u015flere tevess\u00fcl ettiler. Din\u00ee duygu-d\u00fc\u015f\u00fcnceleri d\u00fcnyev\u00eelikle kirlettiler, siyas\u00ee hesaplarla as\u0131rl\u0131k kazan\u0131mlar\u0131 berhava ettiler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak:<\/p>\n<p>Din\u00ee b\u00fct\u00fcn emir ve yasaklar\u0131n illet ve hikmetlerinin \u00f6z\u00fc, kelime-i tevhidin hakikatinin kalpte inki\u015faf edip insan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve benli\u011fini tamamen kaplamas\u0131na hizmet eden bir s\u0131rru\u2019l-esr\u00e2rd\u0131r. Dinin \u2018l\u00e2 yasaklar\u0131\u2019, kelime-i tevhidin \u201cl\u00e2 il\u00e2he fasl\u0131\u201dna, \u2018elif emirleri\u2019 de \u201cillallah vasl\u0131\u201dna do\u011frudan, yekdi\u011ferlerine ise dolayl\u0131 hizmet ederler. Bu ikili gruplar aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 do\u011frudan bir ileti\u015fim ve etkile\u015fim ba\u011flar\u0131 bulunur; \u00e7aprazlama da dolayl\u0131 bir etkilenme s\u00f6zkonusudur. Hi\u00e7bir be\u015fer, hi\u00e7bir peygamber, kelime-i tevhidi ge\u00e7ememi\u015ftir; o ge\u00e7ilemez, her\u015fey onda ba\u015flar, onda biter. \u00c7\u00fcnk\u00fc her\u015fey, onunla ba\u015flam\u0131\u015f, ve onunla bitmi\u015ftir, daha do\u011frusu onda sonsuzlu\u011fa a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Din kelime-i tevhidde d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Her insan i\u00e7in kelime-i tevhid, \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren (onun \u00f6mr\u00fc bitince de devam eden) bir seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbk yolculu\u011fudur. Esasen l\u00e2 fasl\u0131 seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbktur ki m\u00fcte\u00e2kiben illallah vasl\u0131nda hakikat-i tevhid ile vuslat ya\u015fan\u0131r, muvahhid-i hakiki olunur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u015firklerden kurtulmak ve \u015firksiz bir tevhid\u00ee imana ermek i\u00e7in insan, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kelime-i tevhidi zikrettirmeli, fikrettirmeli, hissettirmeli, vecdettirmeli, ya\u015fatmal\u0131d\u0131r, ya\u015fatmal\u0131y\u0131z. Aklen, kalben, vicdanen ve ruhen l\u00e2 il\u00e2he illah demeliyiz. Akl\u0131n kemali, kelime-i tevhidi ilme\u2019l-yak\u00een fikretmesiyledir. Kalbin kem\u00e2li, kelime-i tevhidi ayne\u2019l-yak\u00een m\u00fc\u015fahede etmesiyledir. Vicdan\u0131n kem\u00e2li, kelime-i tevhidi hisse\u2019l-yak\u00een duyumsamas\u0131ylad\u0131r. Ruhun kem\u00e2li, kelime-i tevhidi hakka\u2019l-yak\u00een ya\u015famas\u0131ylad\u0131r. Dil, l\u00e2il\u00e2he illallah\u2019\u0131 kavlen ve lafzen zikrederken, ak\u0131l hikmetlerini fikredecek, kalb manas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahedeyle f\u0131khedecek, vicdan let\u00e2ifini hissedecek, ruh da hakikatini ya\u015fayarak zevkedecek. Tasavvuf\u00ee bir maneviyat dersi olarak, kelime-i tevhidde \u00f6nce L\u00e2 il\u00e2he k\u0131sm\u0131n\u0131 halletmemiz laz\u0131md\u0131r. L\u00e2il\u00e2he\u2019yi halletmemi\u015fsek, \u0130llalah deyi\u015flerimizle eksik ve \u015firkle kar\u0131\u015f\u0131k bir iman ya\u015f\u0131yoruz demektir. \u0130tikad\u00ee \u015firk, amel\u00ee \u015firk, fikr\u00ee \u015firk, hiss\u00ee \u015firk t\u00fcrlerinden biriyle ma\u2019l\u00fcl bir iman ise makbul de\u011fildir. L\u00e2il\u00e2he fasl\u0131nda ar\u0131namad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015fey, \u0130llallah vasl\u0131nda vuslat\u0131m\u0131za \u015firk kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. \u015eirk ise, gazab\u0131n\u0131 a\u015fk\u0131n rahm\u00e2niyet ve rah\u00eemiyetine ra\u011fmen Allah Teala\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flama kapsam\u0131na girmez. B\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flasa da, \u015firki asla ba\u011f\u0131\u015flamaz (Nisa 4\/48, 116). Ba\u011f\u0131\u015flanmam\u0131\u015f \u015firk de, kula hakiki vuslat\u0131 ya\u015fatmaz. L\u00e2\u2019n\u0131n hakk\u0131n\u0131 verenler, Elif\u2019e v\u00e2s\u0131l olurlar, vuslata m\u00fcstehak h\u00e2le gelirler. Elif\u2019e vuslat isteyen \u00e2\u015f\u0131klar, \u201cl\u00e2 il\u00e2he seyr \u00fc s\u00fcluku\u201dnu tamamlamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ey vuslata \u00e2\u015f\u0131k nefsim, bil ki: L\u00e2 il\u00e2he\u2019si tam olmayan\u0131n \u0130llallah\u2019\u0131 tam olmaz. \u0130nk\u00e2r\u0131 olmayan\u0131n iman\u0131 olmaz. \u0130syan\u0131 olmayan\u0131n itaati olmaz. K\u0131y\u00e2m\u0131 olmayan\u0131n t\u00e2\u00e2ti olmaz. \u00c2s\u00ee olmayan, m\u00fcsl\u00fcman olamaz. M\u00fcnkir olamayan m\u00fc\u2019min olamaz. Otoritelere ba\u015f kald\u0131ran bir isyank\u00e2r olmadan, Hakk\u2019a boyun b\u00fcken bir itaatk\u00e2r olamazs\u0131n, ehl-i hak ve erb\u00e2b-\u0131 hakikat olamazs\u0131n. Kullara kulluktan kurtulmadan, Allah\u2019\u0131n kulu olamazs\u0131n. Vessel\u00e2m.<\/p>\n<p>Ey iman\u0131 zay\u0131f, amelleri n\u00e2k\u0131s nefsim1<\/p>\n<p>Daha lailahe dersini ge\u00e7ememi\u015fsin, burada el-\u00e2leme ahk\u00e2m kesiyorsun. Sen \u00f6nce kendin bir kere daha, bin kere daha bu dersine \u00e7al\u0131\u015f. \u0130man\u0131n kadar dindars\u0131n. \u0130man\u0131n kadar m\u00fc\u2019minsin. Ne kadar amel edersen et, amellerinin h\u00e2s\u0131l etti\u011fi iman\u0131n kadar m\u00fcsl\u00fcmans\u0131n. L\u00e2il\u00e2he, s\u00f6ylenmesi iki s\u00e2niye bir s\u00f6zd\u00fcr. fakat hakikatinin tahakkuk ve ahlak\u0131n\u0131n tahalluk etmesi, k\u0131rk g\u00fcn, k\u0131rk ay, belki bazen k\u0131rk y\u0131l alan bir s\u00fcre\u00e7tir. Kelime-i tevhidin hakikati sende kalben tahakkuk ederse, onunla amelen tahalluk edebilirsin, art\u0131\u2019y\u0131 ve eksi\u2019yi kendinde hem cem\u2018 hem de tefrik edebilirsin ve nihayet makam-\u0131 tevhide ula\u015fabilirsin. \u015eimdi dersini bir kere daha ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, gere\u011fini yapmaya hemen bug\u00fcn ba\u015flayabilirsin ve ba\u015flamal\u0131s\u0131n. Allah y\u00e2r ve yard\u0131mc\u0131n olsun.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>17 Ekim 2026 Cumartesi<\/p>\n<p>Londra \/ \u0130ngiltere<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17534,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[148,145,312,167],"tags":[],"class_list":["post-17510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drmusahub","category-dusunce","category-ekim-26","category-ilim","category-148","category-145","category-312","category-167","description-off"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.3 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"K\u00f6rpe Kalemler\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.3\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"K\u00f6rpe Kalemler Dergisi&#039;nde Bu Ay - Bir \u00fcmit ol da gel..!\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi&#039;nde Bu Ay\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-22T16:33:28+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-22T17:59:19+00:00\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi&#039;nde Bu Ay\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"BlogPosting\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#blogposting\",\"name\":\"L\\u00e2m ve Elif\\u2019in A\\u015fk-\\u0131 Vuslat\\u0131 \\u2013 Kelime-i Tevhidin L\\u00e2 Fasl\\u0131 ve \\u0130ll\\u00e2 Vasl\\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\\u0131n\\u0131n \\u0130li\\u015fkisi \\u2013 - K\\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay\",\"headline\":\"L\\u00e2m ve Elif\\u2019in A\\u015fk-\\u0131 Vuslat\\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\\u00e2 Fasl\\u0131 ve \\u0130ll\\u00e2 Vasl\\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\\u0131n\\u0131n \\u0130li\\u015fkisi \\u2013\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/author\\\/korpekalemlerder\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/IMG-20261020-WA0002.jpg\",\"width\":941,\"height\":1672},\"datePublished\":\"2026-10-22T19:33:28+03:00\",\"dateModified\":\"2026-10-22T20:59:19+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"Dr. Musa H\\u00fbb, D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce, Ekim '26, \\u0130lim\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/category\\\/dusunce\\\/#listItem\",\"name\":\"D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/category\\\/dusunce\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce\",\"item\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/category\\\/dusunce\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#listItem\",\"name\":\"L\\u00e2m ve Elif\\u2019in A\\u015fk-\\u0131 Vuslat\\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\\u00e2 Fasl\\u0131 ve \\u0130ll\\u00e2 Vasl\\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\\u0131n\\u0131n \\u0130li\\u015fkisi \\u2013\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"L\\u00e2m ve Elif\\u2019in A\\u015fk-\\u0131 Vuslat\\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\\u00e2 Fasl\\u0131 ve \\u0130ll\\u00e2 Vasl\\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\\u0131n\\u0131n \\u0130li\\u015fkisi \\u2013\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/category\\\/dusunce\\\/#listItem\",\"name\":\"D\\u00fc\\u015f\\u00fcnce\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#organization\",\"name\":\"Korpekalemler\",\"description\":\"Bir \\u00fcmit ol da gel..!\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/author\\\/korpekalemlerder\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/author\\\/korpekalemlerder\\\/\",\"name\":\"K\\u00f6rpe Kalemler\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ff12fa865160a5af9461e468a8313d8a8616e4375516caaf3e4ca64bc8e96518?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"K\\u00f6rpe Kalemler\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/\",\"name\":\"L\\u00e2m ve Elif\\u2019in A\\u015fk-\\u0131 Vuslat\\u0131 \\u2013 Kelime-i Tevhidin L\\u00e2 Fasl\\u0131 ve \\u0130ll\\u00e2 Vasl\\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\\u0131n\\u0131n \\u0130li\\u015fkisi \\u2013 - K\\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay\",\"description\":\"Din, imandan do\\u011far. \\u0130man\\u0131n yeri ise kalptir. Nas\\u0131l ki kal\\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\\u0131 ve \\u00e7ekirde\\u011fi de imand\\u0131r. O sebeple din\\u00ee ilimler i\\u00e7inde iman\\u00ee konular \\u201cus\\u00fbl\\u00fc\\u2019d-d\\u00een\\u201d (dinin as\\u0131llar\\u0131, k\\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\\u015f, f\\u0131kh\\u00ee bahisler de \\u201cf\\u00fcr\\u00fb\\u00e2t\\u201d (dallar) olarak adland\\u0131r\\u0131lm\\u0131\\u015ft\\u0131r. G\\u00f6vde ve dallar, k\\u00f6kler \\u00fczerinde y\\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/author\\\/korpekalemlerder\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/author\\\/korpekalemlerder\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/IMG-20261020-WA0002.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#mainImage\",\"width\":941,\"height\":1672},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/22\\\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2026-10-22T19:33:28+03:00\",\"dateModified\":\"2026-10-22T20:59:19+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/\",\"name\":\"K\\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay\",\"description\":\"Bir \\u00fcmit ol da gel..!\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/korpekalemler.net\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","description":"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan","canonical_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#blogposting","name":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","headline":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013","author":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/author\/korpekalemlerder\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG-20261020-WA0002.jpg","width":941,"height":1672},"datePublished":"2026-10-22T19:33:28+03:00","dateModified":"2026-10-22T20:59:19+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#webpage"},"articleSection":"Dr. Musa H\u00fbb, D\u00fc\u015f\u00fcnce, Ekim '26, \u0130lim"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/korpekalemler.net\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/#listItem","name":"D\u00fc\u015f\u00fcnce"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/#listItem","position":2,"name":"D\u00fc\u015f\u00fcnce","item":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#listItem","name":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#listItem","position":3,"name":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/#listItem","name":"D\u00fc\u015f\u00fcnce"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#organization","name":"Korpekalemler","description":"Bir \u00fcmit ol da gel..!","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/author\/korpekalemlerder\/#author","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/author\/korpekalemlerder\/","name":"K\u00f6rpe Kalemler","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ff12fa865160a5af9461e468a8313d8a8616e4375516caaf3e4ca64bc8e96518?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"K\u00f6rpe Kalemler"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#webpage","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/","name":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","description":"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/author\/korpekalemlerder\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/author\/korpekalemlerder\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG-20261020-WA0002.jpg","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#mainImage","width":941,"height":1672},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/#mainImage"},"datePublished":"2026-10-22T19:33:28+03:00","dateModified":"2026-10-22T20:59:19+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#website","url":"https:\/\/korpekalemler.net\/","name":"K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","description":"Bir \u00fcmit ol da gel..!","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/korpekalemler.net\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay - Bir \u00fcmit ol da gel..!","og:type":"article","og:title":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","og:description":"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan","og:url":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/","article:published_time":"2026-10-22T16:33:28+00:00","article:modified_time":"2026-10-22T17:59:19+00:00","twitter:card":"summary_large_image","twitter:title":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131 \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013 - K\u00f6rpe Kalemler Dergisi'nde Bu Ay","twitter:description":"Din, imandan do\u011far. \u0130man\u0131n yeri ise kalptir. Nas\u0131l ki kal\u0131p olan bedenin merkezi kalpdir, dinin merkez noktas\u0131 ve \u00e7ekirde\u011fi de imand\u0131r. O sebeple din\u00ee ilimler i\u00e7inde iman\u00ee konular \u201cus\u00fbl\u00fc\u2019d-d\u00een\u201d (dinin as\u0131llar\u0131, k\u00f6kleri) diye isimlendirilmi\u015f, f\u0131kh\u00ee bahisler de \u201cf\u00fcr\u00fb\u00e2t\u201d (dallar) olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6vde ve dallar, k\u00f6kler \u00fczerinde y\u00fckselir ve oradan beslenirler. K\u00f6kler de dallardan ve yapraklardan"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"17510","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":{"focus":{"keyphrase":"","score":0,"analysis":{"keyphraseInTitle":{"score":0,"maxScore":9,"error":1}}},"additional":[]},"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"BlogPosting","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":"-1","robots_max_videopreview":"-1","robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":"default","local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":{"faqs":[],"keyPoints":[],"schemas":[],"titles":[],"descriptions":[],"socialPosts":{"email":{"subject":"","preview":"","content":""},"linkedin":[],"twitter":[],"facebook":[],"instagram":[]}},"created":"2026-10-20 07:47:49","updated":"2026-10-22 19:06:56","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/korpekalemler.net\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/\" title=\"D\u00fc\u015f\u00fcnce\">D\u00fc\u015f\u00fcnce<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tL\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  \u2013 Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/"},{"label":"D\u00fc\u015f\u00fcnce","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/category\/dusunce\/"},{"label":"L\u00e2m ve Elif\u2019in A\u015fk-\u0131 Vuslat\u0131  &#8211; Kelime-i Tevhidin L\u00e2 Fasl\u0131 ve \u0130ll\u00e2 Vasl\u0131 ile Dinin Emir ve Yasaklar\u0131n\u0131n \u0130li\u015fkisi \u2013","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2026\/10\/22\/lam-ve-elifin-ask-i-vuslati-kelime-i-tevhidin-la-fasli-ve-illa-vasli-ile-dinin-emir-ve-yasaklarinin-iliskisi\/"}],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG-20261020-WA0002.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17510"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17533,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17510\/revisions\/17533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}