Madd\u00ee-Manev\u00ee Sebebiyet Verme (Tesb\u00eeb Hareketi):<\/p>\n
<\/p>\n
Psikolojideki ve Sosyo-psikolojideki Kelebek Etkisi (\u00c7\u0131\u011f Etkisi), Beklenti Etkisi (Pygmalion Etkisi), \u2018Kendini Ger\u00e7ekle\u015ftiren Kehanet\u2019 (Self Fulfilling Prophecy) gibi olgular\u0131n penceresinden \u00fclkemizde hususiyle din\u00ee \u00e7evrelerde 2013\u2019te patlay\u0131p umuma yay\u0131larak ya\u015fanmaya ba\u015flayan g\u00fcncel deh\u015fetli fitneye derinlemesine nazar edilirse, bu korkun\u00e7 fitnenin ba\u015flang\u0131c\u0131, s\u00fcreci ve sonucu \u00fczerine daha isabetli tespit, te\u015fhis, sentez ve analizlerde bulunulabilir; fitneden \u00e7\u0131k\u0131\u015f ad\u0131na da daha ger\u00e7ek\u00e7i yollar, y\u00f6ntemler ve \u00e7areler ancak o zaman ak\u0131llara do\u011far.<\/p>\n
<\/p>\n
M\u00fclk ve melek\u00fbt \u00e2lemindeki madd\u00ee illiyyet ile manev\u00ee illiyyet prensibinin, sebeb-sonu\u00e7 ili\u015fkisi \u00fczerine kurulu d\u00fczenlerinde her olan olayda ve olmayanlarda en somut bir ger\u00e7eklik oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki, bu sebeple de \u015fuurlu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerinde sanc\u0131larla iliklerine kadar ac\u0131lar i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015fu emsali az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr fitne yang\u0131n\u0131n\u0131 ilk ate\u015fleyen k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 \u00e7akan\u2019lar, o ate\u015fe odun olanlar veya odun ta\u015f\u0131yanlar\u0131 te\u015fhis edip bu fitne yang\u0131n\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmenin psiko-sosyal \u00e7areleri \u00fczerine, \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan hareketle \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilmek i\u00e7in, \u2018esb\u00e2b \u00f6rg\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fc \u00e7\u00f6zmek laz\u0131md\u0131r; sebepler zincirini takip ederek en ba\u015f\u0131 bulmak, yani tetebb\u00fb\u2019 etmek, ilm\u00ee bir vec\u00eebe ve din\u00ee bir mes\u2019\u00fbliyettir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u015eeytan\u0131n sa\u011fdan yakla\u015fmas\u0131ndan bin beter \u2018sa\u011f\u0131n en sa\u011f\u0131ndan inand\u0131rarak ihanet edebilen \u015feytan-\u0131 ins\u00eeler\u2019, k\u0131rk y\u0131ll\u0131k s\u00e2d\u0131k\u0131n bile kimyas\u0131n\u0131 bozabilirler; melek k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u015feytanl\u0131k do\u011fururlar. \u0130nsan\u0131n geneti\u011finde potansiyel ihanetin olmas\u0131, onun su\u00e7u de\u011fildir, daha do\u011frusu su\u00e7 de\u011fildir; esas su\u00e7, o ihanetin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar(t)\u0131lmas\u0131d\u0131r, iyi insanlar\u0131n yanl\u0131\u015f ve haks\u0131z mualece ve m\u00fcdahalelerle ifsat edilerek bozulmalar\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n genlerindeki gizli \u015feytanl\u0131k hislerini \u015fiddetli tahrik edip mesela bir manada \u2018ihanete mecbur b\u0131rakmak\u2019, ihanet etmekten daha i\u011fren\u00e7 bir su\u00e7tur, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fcnaf\u0131kl\u0131kta profesyonelliktir.<\/p>\n
<\/p>\n
Sa\u011fdan sa\u011fdan yakla\u015farak insanlar\u0131 kand\u0131ran, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u011fvay\u0131, ifsad\u0131 biliyordur. En sa\u011fdan kand\u0131ran ise, ifsad\u0131n\u0131 ir\u015fad sanan ve hem kendini hem muhataplar\u0131 kand\u0131ran katmerli bir g\u00e2fildir. O y\u00fczden en sa\u011fdan ifsat eden m\u00fcr\u015fid edal\u0131 m\u00fcfsit, ancak kendi kararlar\u0131 neticesi \u00e7\u0131kan fesad\u0131 g\u00f6r\u00fcnce i\u015fe uyan\u0131r, ama o zaman da din ile kalpleri-ak\u0131llar\u0131 manip\u00fcle ederek o sorumlulu\u011fu \u00fczerinden kadere atar, \u00e7\u00fcnk\u00fc hesab\u0131n\u0131 veremeyece\u011fini bal gibi bilir; o sebeple de bilmezlikten gelir.<\/p>\n
<\/p>\n
Belki hemen her insan, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekle \u00f6ld\u00fcrmek aras\u0131nda kalsa, can\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrmeyi se\u00e7er ki onu bu mecburiyette b\u0131rakmak, \u00f6ld\u00fcrmekten b\u00fcy\u00fck su\u00e7tur. Kendisine yap\u0131lana g\u00f6re ihanet g\u00f6r\u00fclen bir fiil, onu yapana g\u00f6re pek\u00e2l\u00e2 bir hak olabiliyor; bu durumda bir fiile, birisi ihanet derken, \u00f6b\u00fcr\u00fc hak diyebiliyor. Kimi zaman da g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde birisine kar\u015f\u0131 h\u00e2in olan, hakikatte hakka s\u00e2d\u0131k \u00e7\u0131kabiliyor. Bir tarafa g\u00f6re h\u00e2in g\u00f6z\u00fcken, \u00f6b\u00fcr tarafa g\u00f6re hakperest bir hakikat adam\u0131 olabiliyor. Demek ki sadakat ve ihanet kavramlar\u0131 bile \u2018bazen\u2019 g\u00f6receli, insanlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na ve de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re.<\/p>\n
<\/p>\n
Hem k\u0131rk y\u0131ll\u0131k s\u00e2d\u0131klara en sa\u011fdan gizli ihanetler et, hem de etti\u011fin ihaneti hakperest\u00e7e a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131nda onlara a\u00e7\u0131k ihanetle iftira et! Birazc\u0131k zarar g\u00f6rmemek i\u00e7in k\u0131rk y\u0131ll\u0131k dostuna ihanet edebilen h\u00e2in, bir h\u00e2inl-i l\u00e2in, o ihanetle her\u015feyini kaybeden eski dostu bir de ihanetle yaftal\u0131yor, iftira \u00e7amuruna at\u0131yor, y\u0131llarca kendisini temizlesin dursun.. ne tezat ama! Ger\u00e7ekten ne kadar yak\u00eensiz olarak \u00f6vg\u00fcler diziyoruz, yahut \u00f6nyarg\u0131larda bulunuyoruz; k\u00f6r-k\u00fct\u00fck sarho\u015f misali, inanarak yarg\u0131lar, yaftalar ve iftiralar d\u00f6kt\u00fcr\u00fcyoruz.<\/p>\n
<\/p>\n
Hi\u00e7 kimse imtihan olmad\u0131\u011f\u0131 bir ihanetten ba\u015far\u0131yla ge\u00e7medikten sonra ge\u00e7emeyenler hakk\u0131nda \u2018y\u0131lanl\u0131k damarlar\u0131nda varm\u0131\u015f\u2019 demeye ehliyetli de\u011fildir. \u0130hanete u\u011fray\u0131p da hala sadakatini koruyan s\u00e2d\u0131klar\u0131n s\u00f6ylemeleri haklar\u0131 olan o muhatab\u0131na ac\u0131 s\u00f6zleri, o imtihan\u0131 hi\u00e7 vermemi\u015flerin onlara kar\u015f\u0131 s\u00f6ylemesi hak de\u011fildir. S\u0131nanmad\u0131\u011f\u0131n bir g\u00fcnah\u0131n talihsizini k\u0131nam\u0131yacaks\u0131n. Ba\u015f\u0131na gelir diye de\u011fil, gelmeyecek olsa bile. \u0130nsanl\u0131k diye, empati diye bir \u015fey var de\u011fil mi!<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcnaha raz\u0131 olmama ile g\u00fcnahk\u00e2ra merhamet aras\u0131nda do\u011fu ile bat\u0131 kadar uzak bir mesafe vard\u0131r; empati merhamete \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, r\u0131zaya de\u011fil. \u0130slam\u2019da haramlar belli, helaller belli. Empati haram\u0131 helal, helali haram yapmaz. \u015e\u00fcpheli i\u015flerde empati iyi niyete yak\u0131n olabilir. \u201cKendimi onun yerine koyuyorum, adam\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 makul g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.\u201d Demek, ancak h\u00fckm\u00fc a\u00e7\u0131k olmayan hususlarda olur ve nitekim caizdir. \u015eu da var ki: Birinin anlamak, onu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hakl\u0131 g\u00f6rmek de\u011fildir, belki onun hakl\u0131 oldu\u011fu noktalar\u0131 teslim etmektir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130\u015fledi\u011fin g\u00fcnahlar\u0131 kimse bilmiyor, bir tek sen biliyorsun diye g\u00fcnah\u0131 bilinenleri k\u0131namaya yeltenebiliyorsan, g\u00fcnah\u0131n\u0131n durdu\u011fu o gizlide kalmayaca\u011f\u0131na emin olabilirsin. \u0130nsan k\u0131nad\u0131\u011f\u0131 \u015fey ayn\u0131s\u0131yla veya benzeriyle ba\u015f\u0131na gelmeden \u00f6lmez\u2019mi\u015f. Suizan edersen, edilirsin. Tecess\u00fcs edersen, edilirsin. G\u0131ybet edersen, edilirsin. \u0130ftira atarsan, at\u0131l\u0131rs\u0131n. K\u0131narsan, k\u0131nan\u0131rs\u0131n. Sistem b\u00f6yle i\u015fliyor. Zulmedersen, adalet g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn; yani cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekersin. Ak\u0131ll\u0131ya k\u0131rk kere delisin delisin demi\u015fler, deli olmu\u015f. \u0130yiye de k\u0131rk y\u0131l k\u00f6t\u00fcs\u00fcn k\u00f6t\u00fcs\u00fcn denirse, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne inan\u0131r, k\u00f6t\u00fcl\u00fck duygular\u0131 kabar\u0131r ve birg\u00fcn iyilikten vazge\u00e7ebilir.<\/p>\n
<\/p>\n
Meleklik ve \u015feytanl\u0131k her insan\u0131n mahiyetinde vard\u0131r. \u015eeytanl\u0131k damar\u0131na dokunula dokunula ki\u015fi zamanla o dokunana kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Nefsaniyet ve \u015feytaniyet her insanda (evliyada bile) vard\u0131r da, adam\u0131 tahrik ede ede insanl\u0131ktan \u00e7\u0131karmak, tesb\u00eeb (g\u00fcnaha sokma) vebali olur. G\u00fcnaha sokmak, g\u00fcnah\u0131 i\u015flemek kadar g\u00fcnaht\u0131r. Ha birinin kafas\u0131na s\u0131km\u0131\u015f \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fs\u00fcn, ha intihara s\u00fcr\u00fcklemi\u015f, \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015fs\u00fcn, ne farkeder!<\/p>\n
<\/p>\n
\u015eeytan da birini tutup zorla \u00e7at\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya atamaz, ama o ki\u015fiye ilga, i\u011fv\u00e2, evham ve vesveseleriyle kendisini a\u015fa\u011f\u0131ya att\u0131r\u0131r. Tesb\u00eeb bu! Ben kesinkez \u015funa \u015fahitlik ve yemin ederim ki: K\u0131rk y\u0131ll\u0131k s\u00e2d\u0131klar\u0131n kimyas\u0131n\u0131 bozabilecek kadar \u2018hakl\u0131 g\u00f6z\u00fcken\u2019 bir tesb\u00eeb ifsad\u0131 ya\u015fand\u0131 bu \u00fclkede. \u0130nsanlar\u0131 itham ede ede, kendilerinden \u015f\u00fcphe duyar hale getiren ve nihayet dengelerini bozan m\u00fcfsidler zuhur etti din\u00ee \u00e7evrelerde. \u0130nsanlara kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli ithamk\u00e2rl\u0131k, \u00f6yle bir tesb\u00eebtir ki, s\u00fcreklilik arzetti\u011finde, psikolojide \u2018kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet\u2019 denilen \u2018pygmalion etkisi\u2019 g\u00f6sterir ve o itham\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirtir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130yi i\u015flerin korunmas\u0131na y\u00f6nelik iyi niyetle bile olsa, \u2018\u00e2z\u00e2m\u00ee tedbir ve \u00e2z\u00e2m\u00ee teyakkuz\u2019 haddi ge\u00e7erse \u2018paronayak evham\u2019lara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, o da hi\u00e7kimseye g\u00fcvenmeyen, adem-i itimat\u00e7\u0131 bir ithamk\u00e2ra ki\u015fiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Etkili ve yetkili konumdaki ki\u015fi e\u011fer adem-i itimat\u00e7\u0131 bir ithamk\u00e2r olmu\u015fsa, ayk\u0131r\u0131 s\u00f6ze katlanamaz, her hakl\u0131 ve gerekli ele\u015ftirinin alt\u0131nda k\u00f6t\u00fc niyet arar. Adem-i itimat\u00e7\u0131 ithamk\u00e2r\u0131n tedbir, temkin ve teyakkuz ayakl\u0131 paronayak evhamlar\u0131 ve ithamlar\u0131, diledi\u011fi kimselere kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r bir duygusal \u015fiddettir, ezici bir psikolojik bask\u0131 arac\u0131d\u0131r; ve iyi niyetli ama s\u00e2f kalpli muhalif sesleri susturur.<\/p>\n
<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 ithamlar\u0131yla d\u00f6ve d\u00f6ve ezen, ezikleye ezikleye y\u00f6netmeyi huy edinmi\u015f bir liderlik ve ayn\u0131 kafadaki adem-i itimat\u00e7\u0131 liderperestler, hedefe koyduklar\u0131 ki\u015fiyi, evliya bile olsa, e\u015fkiya \u00e7\u0131kar\u0131ncaya kadar ak\u0131llara gelen b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, iyilik yap\u0131yormu\u015f gibi icra edebilirler. Kendi h\u00e2linde s\u00e2lih bir insan\u0131 hi\u00e7 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc niyetlerle itham ede ede, nihayet olmad\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, oldururlar ve sonra da \u2018Biz dememi\u015f miydik bu ki\u015fi b\u00f6yle b\u00f6yle diye…\u2019 derler. \u0130yileri s\u00fcrekli ithamk\u00e2r s\u00f6z ve fiiller alt\u0131nda pygmalion etkisiyle k\u00f6t\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrenler; bunu bilerek yap\u0131yorlarsa, as\u0131l k\u00f6t\u00fc onlard\u0131r, insaniyete ihanet eden ger\u00e7ek h\u00e2inler kendileridir! \u0130yileri s\u00fcrekli ithamk\u00e2r uygulamalarla k\u00f6t\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrenler, bunu bilmeden iyi niyetle yap\u0131yorlarsa, bu kadar zul\u00fcm ve ifsat, cahillik kald\u0131rmaz; hele ki ellerinde onlarca, y\u00fczlerce insan g\u00fczelinin kanlar\u0131 varken, cehalet mazeretleri olamaz.<\/p>\n
<\/p>\n
Psikolojik pygmalion etkisini bilmeyen cahilli\u011fin iyi g\u00f6n\u00fcllerde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 onulmaz yaralar\u0131 hi\u00e7bir iyi niyet safl\u0131\u011f\u0131 \u00f6rtemez, telafi de edemez, vesile-i afv bir mazeret olamaz. Kendi insanlar\u0131n\u0131n kimyas\u0131n\u0131 bozabilecek kadar a\u015f\u0131r\u0131 evham, \u015fiddetli paronaya ve adem-i itimat\u00e7\u0131 ithamk\u00e2rl\u0131k, katiyen safl\u0131k ve cahillik g\u00f6t\u00fcrmez. \u00c2z\u00e2m\u00ee temkin denilerek g\u00fcya iyi niyetle yap\u0131lan adem-i itimat\u00e7\u0131, ithamk\u00e2r ve tecess\u00fcsl\u00fc uygulamalar, e\u011fer iyilerin bile kimyas\u0131n\u0131 bozuyorsa, \u00e2v\u00e2m\u0131 ne h\u00e2le getirir, nas\u0131l bir \u015feytana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, iyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcvenirlik varsa dindarl\u0131k vard\u0131r. G\u00fcvenirli\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131 yerde dindarl\u0131k yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Din, mukaddes bir emanet olarak insan\u0131n kalbinin k\u00f6klerindeki eminlik vasf\u0131na tevdi\u2019 edilmi\u015ftir. M\u00fc\u2019min, inanan-g\u00fcvenen demektir, Allah\u2019a ve Allah\u2019a inananlara-g\u00fcvenenlere inanan ve g\u00fcvenen insan. M\u00fc\u2019minler m\u00fc\u2019minlere inan\u0131rlar, g\u00fcvenirler. Kendisine inan\u0131lmayan-g\u00fcvenilmeyen insan, hakiki m\u00fc\u2019min de\u011fildir ki inan\u0131lmay\u0131 ve g\u00fcvenilmeyi hak etsin. M\u00fc\u2019minlere bile inanmayan-g\u00fcvenmeyen adem-i itimat\u00e7\u0131l\u0131k ise, k\u00fcf\u00fcr ve \u015fekten \u00fcreyen evham hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi \u2018kurnazl\u0131k y\u0131lan\u0131\u2019d\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cG\u00fcven tek kullan\u0131ml\u0131kt\u0131r; tek hakk\u0131n\u0131z\u0131 da bo\u015fa harcamay\u0131n.\u201d Demi\u015fler. Herkese g\u00fcvensiz davranan ithamc\u0131 adem-i itimat\u00e7\u0131lara itimat edilmez. Kimseye g\u00fcvenmeyene g\u00fcvenilmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc kimseye g\u00fcvenmedi\u011fi i\u00e7in g\u00fcvenilmemesi gereken bir bozuklu\u011fu vard\u0131r. \u201cBu devirde babana bile g\u00fcvenmeyeceksin!\u201d diyen ki\u015fi, evlatlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn babalar\u0131n hakklar\u0131na girmenin \u00f6z\u00fcnde asl\u0131nda kendi babas\u0131na ve kendisine g\u00fcvenmeyen bir psikolojik s\u0131k\u0131nt\u0131yla cebelle\u015fmektedir. \u201cEn yak\u0131n oldu\u011funuz ki\u015filere g\u00fcvenememek, korkun\u00e7 bir duygudur.\u201d (Avatar).<\/p>\n
<\/p>\n
Sevgi ve g\u00fcven \u00fczerine insanlar\u0131n tecr\u00fcbeleri bize \u00e7ok \u015fey anlat\u0131r. \u201c\u00d6nce insanlara g\u00fcvenmeyi \u00f6\u011frendim; sonra bunu bir daha yapmamam gerekti\u011fini.\u201d Demi\u015f Tuncel Kutiz. Ne kadar da insanl\u0131\u011f\u0131 toptan harcayan bir s\u00f6z. Shakespeare daha itidalli ve ger\u00e7ek\u00e7i konu\u015fmu\u015f: \u201cHerkesi sev, pek az\u0131na g\u00fcven.\u201d Eyvallah. G\u00fcvenilir bir insan olursan, g\u00fcvenilirsin. \u201cSana g\u00fcvenen bir insana asla yalan s\u00f6yleme. Sana yalan s\u00f6yleyen bir insana da asla g\u00fcvenme.\u201d (Dexter). \u00c7ok do\u011fru. \u201cHi\u00e7 kimseyi yalan s\u00f6yledi\u011fini anlayacak kadar tan\u0131mak istemiyorum.\u201d (Tezer \u00d6zl\u00fc) s\u00f6z\u00fc de herkesin yalanc\u0131 oldu\u011funu iddia ederek b\u00fcy\u00fck bir iftira ediyor. \u0130nsanlar\u0131n kalplerindekiler dillerine\/kalemlerine d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f. \u201cKalbinizle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015fey, size geri d\u00f6necektir.\u201d Elhak Mevlana Celaleddin Hazretleri do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcncel fitnemizi kalplerindeki l\u00fcmme-i \u015feytaniye ate\u015fiyle yakan m\u00fcfsid-i fett\u00e2nlar, g\u00fcn gelecek o fitne yang\u0131n\u0131nda sadece yakmak istediklerini de\u011fil, kendi evlerini de yan\u0131yor bulacaklard\u0131r. \u00d6yle bir fitneyi ate\u015flediler ki, \u00f6yle bir yang\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131lar ki, isteseler bile s\u00f6nd\u00fcrmeleri y\u0131llar al\u0131r; arkada korkun\u00e7 bir enkaz ve yanm\u0131\u015f ormanlar, k\u00f6yler, mahalleler b\u0131rakarak.<\/p>\n
<\/p>\n
Fitne demek, insan\u0131 dinden-imandan-insanl\u0131ktan \u00e7\u0131karacak kadar a\u011f\u0131r, en a\u011f\u0131r imtihan demek, en \u015fiddetli ibtil\u00e2 demek. B\u00f6l\u00fcnme-\u00e7\u00f6z\u00fclme-ayr\u0131\u015fma demek, has\u0131mla\u015fma-kap\u0131\u015fma-bo\u011fu\u015fma-bo\u011fulma demek. Dinde teredd\u00fct, imanda \u015f\u00fcphe, amelde fesat ya\u015famak demek. Fikr\u00ee anar\u015fi, hiss\u00ee karga\u015fa, ruh\u00ee kaos ve manev\u00ee buhran demek. \u00d6l\u00fcmden beter bir inkisar ve beden\u00ee-ruh\u00ee intihar cehennemi demek. S\u00f6zlerin ifadeye yetmedi\u011fi fitne manas\u0131n\u0131 ancak ya\u015fayanlar bilir, ve bu yetersiz s\u00f6zlerime hak verir.<\/p>\n
<\/p>\n
Do\u011fruya do\u011fru diyebilmek ve demagojiye pirim vermemek, bu \u00e7a\u011f\u0131n \u00f6rne\u011fi gittik\u00e7e azalan en de\u011ferli fazileti. Allah kalbimizi korusun. Vefas\u0131zl\u0131k, gadr, zul\u00fcm, ihanet, iftira, yalan, kumpas, itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma, \u00f6tekile\u015ftirme, \u015feytanla\u015ft\u0131rmalarla dolu bir g\u00fcncel fitnemiz var, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerini buland\u0131rd\u0131, hatta bozdu. Bu yaz\u0131ms\u0131da, i\u015fbu fitnemize bir de, sosyal psikolojideki \u201cbeklenti etkisi\u201d (self fulfilling prophecy \u2013 pygmalion etkisi) ile tesb\u00eeb (sebep olma) a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fin p\u00fcf noktas\u0131 oras\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
<\/p>\n
G\u00fcncel fitnemize sosyal psikolojideki pygmalion etkisiyle bak\u0131nca \u201ckendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanet\u201din asl\u0131nda kendine ihanet oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Evet, h\u00e2l-i haz\u0131rda beyinleri kar\u0131\u015ft\u0131ran, kalpleri ayr\u0131\u015ft\u0131ran \u015fu bol mihnetli ve bel\u00e2l\u0131 fitnemize sosyal psikolojideki pygmalion etkisi adesesinden nazar edince, bunca k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olanlar\u0131 da g\u00f6zlerimizle g\u00f6r\u00fcyor gibi oluyoruz. Nas\u0131l ki tarihte nice b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131 ba\u015flatan bir k\u00f6t\u00fc s\u00f6z veya at\u0131lan bir oktur. Bir s\u00f6zden, bir oktan ne \u00e7\u0131kar denemez! Binlerce \u00f6l\u00fc \u00e7\u0131kabilir, bir devlet batabilir. Nitekim 17\/25 fitne operasyonlar\u0131yla \u00f6yle bir deprem ya\u015fand\u0131 ki, devletin bile \u015favt\u0131 kayd\u0131, yarg\u0131n\u0131n \u00e7ivileri \u00e7\u0131kt\u0131, \u00fclkede denge \u015fa\u015ft\u0131, her\u015fey alt-\u00fcst oldu.<\/p>\n
<\/p>\n
Sosyolog Prof. Dr. Robert Merton \u2018beklenti etkisi\u2019ni, bir durumun yanl\u0131\u015f tan\u0131mlanmas\u0131, yanl\u0131\u015f\u0131 do\u011fru hale getiren yeni bir davran\u0131\u015fa yol a\u00e7ar diye anlatm\u0131\u015f. \u0130yilere konulan k\u00f6t\u00fc, yanl\u0131\u015f ve yanl\u0131 te\u015fhisler, maalesef zamanla mahiyetlerindeki f\u0131tr\u00ee k\u00f6t\u00fcl\u00fck tohumlar\u0131n\u0131 ye\u015fertmi\u015f ve k\u00f6t\u00fcle\u015ftirmi\u015ftir. Doktorun iyi niyeti, hastay\u0131 iyile\u015ftirmez; hastaya koydu\u011fu yanl\u0131\u015f te\u015fhis ve yanl\u0131\u015f tedavinin k\u00f6t\u00fc sonucunu da iyile\u015ftirmez, n\u00f6trize de etmez. Kald\u0131 ki doktor san\u0131lanlar doktor mudur, ir\u015fad koltu\u011funa oturmu\u015flar \u015feyh midir, m\u00fcte\u015feyyih midir, o da ayr\u0131 bir meseledir.<\/p>\n
<\/p>\n
\u00dclkemizi kas\u0131p kavuran din\u00ee fitnenin ilk f\u00e2il-i fettanlar\u0131, en h\u00fcsn\u00fczanl\u0131 ve iyimser yakla\u015f\u0131mla; titizli\u011fin hastal\u0131k derecesinde bir ifrat halini mi ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r, yoksa bizler bug\u00fcn tedbir akl\u00eeli\u011finin evham vir\u00fcsleriyle ifrata saparak adem-i itimat\u00e7\u0131l\u0131k maraz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 m\u0131 ya\u015f\u0131yoruz? Vaiz m\u00fcbala\u011fas\u0131 denen m\u00fcfritli\u011fin s\u00f6zlerde kalmay\u0131p i\u015flere ve icraatlara yans\u0131mas\u0131 ve y\u00f6n vermesi neticesi mi zuhur etti kalbimizi par\u00e7alayan, beynimizi kaynatan, duygular\u0131m\u0131z\u0131n yak\u0131p kavuran bu fitne darbesi, \u015fu bozgun? Olabilecek b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fc ihtimalleri paronaya dercesinde evham yapa yapa istisn\u00e2\u00ee temkin ve ihtiyat h\u00fck\u00fcmlerinin umuma te\u015fmil edilen k\u00e2idelere d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin yan etkileri mi \u015fu kahrolas\u0131 (kahredici ve kahretmi\u015f olan) bel\u00e2-y\u0131 umum\u00ee? M\u00fcbtel\u00e2l\u00e2r\u0131na kah\u0131rlar okutan, \u00e2hlar\u0131yla ar\u015f\u0131 sallayan fiten-i diniyye-i kalbiyye-i akliyye-i vicdaniyye!? \u201cBal\u0131k ba\u015ftan kokar.\u201d hesab\u0131, ba\u015ftaki bal\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7indeki paronayalar m\u0131 kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren kehanetler misali umum\u00ee fitneler-fesatlar h\u00e2linde zuhur etti? Kim bilir bu fitneler-fesatlar, ne t\u00fcrl\u00fc ma\u011fduriyetlere, mazlumiyetlere, mahkumiyetlere yol a\u00e7acak? \u0130nsanl\u0131k tarihinde ilk kan\u0131 ak\u0131tan K\u00e2bil\u2019in, k\u0131yamete kadar insan \u00f6ld\u00fcren b\u00fct\u00fcn k\u00e2tillerin g\u00fcnah\u0131ndan da hissed\u00e2r olmas\u0131 mis\u00fcll\u00fc, bu fitnelerin-fesatlar\u0131n m\u00fcfsid-i fettanlar\u0131n\u0131n, bunlardan do\u011facak b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin de birinci dereceden sorumlular\u0131 olduklar\u0131n\u0131 \u201csebep olan, yapan gibidir\u201d fehv\u00e2-i nebeviye-i diniyesince bilerek, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in fesada ve m\u00fcfsidlere d\u00e2ir \u00e2yet-i kerimelerine bilvesile yeniden iman etmeliyiz ve bu fitne s\u00fcrecini Kur\u2019\u00e2n\u00ee perspektiften anlamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
<\/p>\n
Musa Hub<\/p>\n
31 Aral\u0131k 2015 Per\u015fembe<\/p>\n
\u00dcmraniye \/ \u0130stanbul<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
KUR\u2019AN-I KER\u0130M\u2019\u0130N FESADA VE M\u00dcFS\u0130DLERE KAR\u015eI UYARILARI<\/p>\n
<\/p>\n
Gelin Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019deki fitne-fesat \u00e7\u0131karmak ve bozgunculuk yapmakla ilgili \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kan baz\u0131 \u00e2yet-i kerimeleri bir kere daha tefekk\u00fcre alal\u0131m ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu deh\u015fet-eng\u00eez hadisenin mahiyeti, sebebpleri, ve m\u00fcsebbipleri \u00fczerine, ve tabii ki kurtulu\u015f \u00e7aremize dair derin derin d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Ne buyuruyor Cen\u00e2b-\u0131 Rabb\u00fc\u2019l-\u00e2lemin olan Rabbimiz:<\/p>\n
\u201cHani Rabbin meleklere, \u201cBen yery\u00fcz\u00fcnde birini halife k\u0131laca\u011f\u0131m.\u201d demi\u015fti. Dediler ki: \u201cOrada fesat \u00e7\u0131karacak (bozacak, bozgunculuk yapacak) ve kan d\u00f6kecek birini mi (halife) k\u0131lacaks\u0131n? Oysa bizler seni t\u00fcm eksiklerden tenzih ederek sana hamdetmekte ve seni takdis etmekteyiz.\u201d (Allah) dedi ki: \u201c\u015e\u00fcphesiz ki ben, sizin bilmediklerinizi biliyorum.\u201d (Bakara, 2\/30).<\/p>\n
\u201cHat\u0131rlay\u0131n! Hani (Allah) \u00c2d Kavmi\u2019nden sonra sizleri halifeler k\u0131lm\u0131\u015f ve sizi yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmi\u015fti. Ovalar\u0131nda saraylar in\u015fa ediyor, da\u011flar\u0131ndan evler yontuyordunuz. Allah\u2019\u0131n nimetlerini hat\u0131rlay\u0131n ve bozgunculuk yaparak fesad (kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k\/d\u00fczensizlik\/ta\u015fk\u0131nl\u0131k) \u00e7\u0131karmay\u0131n.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 74).<\/p>\n
Hz. Musa\u2019n\u0131n Fir\u2019avunla m\u00fccadelesi kadar i\u00e7erdeki bozguncularla m\u00fccadelesine dikkat \u00e7ekiyor Kur\u2019an-\u0131 kerim:<\/p>\n
\u201c(Hat\u0131rlay\u0131n!) Hani M\u00fbs\u00e2 kavmi i\u00e7in su talep etmi\u015fti. Dedik ki: \u201cAsan\u0131 ta\u015fa vur.\u201d (Asan\u0131n ta\u015fa de\u011fmesiyle) sular f\u0131\u015fk\u0131rm\u0131\u015f ve on iki p\u0131nar\/\u00e7e\u015fme olu\u015fmu\u015ftu. Onlardan her bir topluluk kendilerine ait olan kayna\u011f\u0131 bilmi\u015fti. Allah\u2019\u0131n r\u0131zk\u0131ndan yiyin, i\u00e7in ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yaparak fesat (kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k\/d\u00fczensizlik\/ta\u015fk\u0131nl\u0131k) \u00e7\u0131karmay\u0131n.\u201d (Bakara 2\/60).<\/p>\n
\u201c(Bir i\u015fin ba\u015f\u0131na y\u00f6netici oldu\u011funda ya da) yan\u0131n\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapmak, ekini ve nesli ifsat etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. (Oysa) Allah, fesad\u0131\/bozgunculu\u011fu sevmez.\u201d (Bakara, 2\/205).<\/p>\n
\u201cYery\u00fcz\u00fc (Allah taraf\u0131ndan d\u00fczenlenip) \u0131slah edildikten sonra orada fesat \u00e7\u0131karmay\u0131n, bozgunculuk yapmay\u0131n. O\u2019na korkarak ve umarak dua edin. Elbette ki Allah\u2019\u0131n rahmeti, muhsinlere\/kullu\u011funu en g\u00fczel \u015fekilde yapmaya \u00e7al\u0131\u015fanlara pek yak\u0131nd\u0131r.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 56).<\/p>\n
\u201cOnlar\u0131n ard\u0131ndan M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131, ayetlerimizle Firavun ve \u00f6nde gelen avanesine g\u00f6nderdik. Onlar (ayetlerimizi ink\u00e2r edip alaya alarak) zulmetti. M\u00fcfsitlerin\/bozguncular\u0131n ak\u0131betinin nas\u0131l oldu\u011funa bir bak.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 103).<\/p>\n
\u201cFiravun\u2019un kavminden \u00f6nde gelenler demi\u015fti ki: \u201cSen, M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131 ve kavmini yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131kars\u0131nlar, bozgunculuk yaps\u0131nlar, seni ve ilahlar\u0131n\u0131 terk etsinler diye mi b\u0131rakacaks\u0131n?\u201d (Firavun onlar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in) demi\u015fti ki: \u201cErkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrece\u011fiz, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 sa\u011f b\u0131rakaca\u011f\u0131z. \u015e\u00fcphesiz ki biz, onlar\u0131n \u00fczerinde kahredici bir g\u00fcce sahibiz.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 127).<\/p>\n
\u201cM\u00fbs\u00e2 ile otuz gece i\u00e7in s\u00f6zle\u015ftik. Buna ayr\u0131ca on g\u00fcn ekledik. B\u00f6ylece Rabbinin belirledi\u011fi s\u00fcre k\u0131rk g\u00fcne tamamland\u0131. M\u00fbs\u00e2 karde\u015fi H\u00e2r\u00fbn\u2019a dedi ki: \u201cKavmimde benim yerime ge\u00e7. Islah et ve m\u00fcfsidlerin\/bozguncular\u0131n yoluna uyma.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 142)<\/p>\n
\u201cMedyen\u2019e karde\u015fleri \u015euayb\u2019\u0131 (g\u00f6nderdik). Demi\u015fti ki: \u201cEy kavmim! Allah\u2019a ibadet edin! Ahiret G\u00fcn\u00fc (Allah\u2019tan sevap almay\u0131) umun. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yaparak fesat (kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k\/d\u00fczensizlik\/ta\u015fk\u0131nl\u0131k) \u00e7\u0131karmay\u0131n.\u201d (Ankeb\u00fbt, 36)<\/p>\n
\u201cMedyen\u2019e de karde\u015fleri \u015euayb\u2019\u0131 (g\u00f6ndermi\u015ftik). Demi\u015fti ki: \u201cEy kavmim! Allah\u2019a ibadet\/kulluk edin. Sizin O\u2019ndan ba\u015fka (ibadeti hak eden) bir ilah\u0131n\u0131z yoktur. \u015e\u00fcphesiz ki size Rabbinizden apa\u00e7\u0131k bir mucize geldi. \u00d6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131y\u0131 tam tutun. \u0130nsanlar\u0131n e\u015fyalar\u0131n\u0131 (de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcrerek) eksiltmeyin. (Allah) yery\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00fczenledikten sonra orada bozgunculuk yapmay\u0131n, fesat \u00e7\u0131karmay\u0131n. \u015eayet inanm\u0131\u015fsan\u0131z bu sizin i\u00e7in en hay\u0131rl\u0131 oland\u0131r.\u201d \u201c(Allah\u2019\u0131n yolunun) \u00e7arp\u0131k\/e\u011fri olmas\u0131n\u0131 isteyerek ve O\u2019na iman edenleri Allah\u2019\u0131n yolundan al\u0131koymak i\u00e7in tehditler savurarak her yolun ba\u015f\u0131na oturmay\u0131n. Hat\u0131rlay\u0131n! Siz azken sizi \u00e7o\u011faltt\u0131. M\u00fcfsidlerin\/bozguncular\u0131n ak\u0131betinin nas\u0131l oldu\u011funa bir bak\u0131n.\u201d (A\u2019r\u00e2f, 85-86)<\/p>\n
(\u015euayb dedi ki \u201cEy kavmim! \u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 adaletle kullan\u0131n. \u0130nsanlara e\u015fyalar\u0131n\u0131 eksik vermeyin. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yaparak kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k\/d\u00fczensizlik\/ta\u015fk\u0131nl\u0131k \u00e7\u0131karmay\u0131n.\u201d (Hud, 85).<\/p>\n
(\u015euayb kavmine dedi ki \u201c\u0130nsanlar\u0131n e\u015fyalar\u0131n\u0131 eksiltmeyin! Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yaparak, fesad (kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k\/d\u00fczensizlik\/ta\u015fk\u0131nl\u0131k) \u00e7\u0131karmay\u0131n.\u201d (\u015euar\u00e2, 183).<\/p>\n
\u201cSizden \u00f6nceki nesiller aras\u0131nda -kurtard\u0131\u011f\u0131m\u0131z az\u0131nl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda- yery\u00fcz\u00fcnde fesad\u0131 engelleyecek birileri olmal\u0131 de\u011fil miydi? Zalimler ise (yery\u00fcz\u00fcndeki fesad\u0131 ortadan kald\u0131rmak yerine) \u015f\u0131mart\u0131ld\u0131klar\u0131 rahat hayat\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fcler. Ve onlar su\u00e7lu g\u00fcnahk\u00e2rlard\u0131.\u201d (Hud, 116).<\/p>\n
\u201c(Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 sava\u015fa \u00e7\u0131kmaktan al\u0131koymas\u0131 \u015fu hikmete mebnidir\uf04a \u015eayet sizinle sava\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsalard\u0131 size zarar vermekten ba\u015fka bir art\u0131lar\u0131 olmayacak ve aran\u0131zda fitne \u00e7\u0131karmak i\u00e7in u\u011fra\u015facaklard\u0131. Sizin i\u00e7inizde de onlara kulak verenler vard\u0131r. Allah, zalimleri bilmektedir.\u201d (Tevbe, 47).<\/p>\n
Fitneci fett\u00e2n \u00f6yle bir bozguncudur ki, kitaptaki h\u00fckm\u00fc idam edilmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc fitne insanlar\u0131 m\u00e2nen\/kalben\/dinen \u00f6ld\u00fcrmektir. \u0130nsanlar\u0131 manen \u00f6ld\u00fcren fitnek\u00e2r ki\u015fi de bedenen \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeyi hak edecek bir b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015flemi\u015ftir: \u201cBundan dolay\u0131 \u0130sr\u00e2\u00eelo\u011fullar\u0131na (\u015f\u00f6yle) yazd\u0131k: Kim bir nefsi ba\u015fka bir nefse ya da yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibi olur. Kim de (me\u015fru bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6ld\u00fcrmeyi terk ederek) onu ihya ederse b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 ihya etmi\u015f gibi olur. Andolsun ki res\u00fbllerimiz apa\u00e7\u0131k delillerle onlara geldi. Bundan sonra onlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu, bunun ard\u0131ndan yery\u00fcz\u00fcnde ta\u015fk\u0131nl\u0131k etmektedir.\u201d (M\u00e2ide, 32).<\/p>\n
\u201cAllah\u2019a ve Res\u00fbl\u2019\u00fcne sava\u015f a\u00e7anlar\u0131n ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapanlar\u0131n cezas\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri veya as\u0131lmalar\u0131 ya da ellerinin ayaklar\u0131n\u0131n \u00e7aprazlama kesilmesi veya yerlerinden s\u00fcr\u00fclmeleridir. Bu (ceza), d\u00fcnyadaki rezillikleridir. Ahirette ise onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r.\u201d (M\u00e2ide, 33).<\/p>\n
\u201cYahudiler, \u201cAllah\u2019\u0131n eli ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r\/eli s\u0131k\u0131 bir cimridir.\u201d dediler. S\u00f6yledikleri (bu \u00e7irkin s\u00f6z) nedeniyle elleri ba\u011fland\u0131 ve lanetlendiler. (Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil!) Bilakis, Allah\u2019\u0131n iki eli de a\u00e7\u0131kt\u0131r ve diledi\u011fi gibi harcar. Andolsun ki Rabbinden sana indirilen (bu Kur\u2019\u00e2n), onlar\u0131n pek \u00e7o\u011funun azg\u0131nl\u0131k ve k\u00fcfr\u00fcn\u00fc artt\u0131racakt\u0131r. Biz, onlar\u0131n aras\u0131na k\u0131yamete dek s\u00fcr\u00fcp gidecek bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kin atm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Her ne zaman sava\u015f ate\u015fi yakm\u0131\u015flarsa Allah onu s\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk i\u00e7in \u00e7abalarlar. Allah, m\u00fcfsidleri\/bozguncular\u0131 sevmez.\u201d (M\u00e2ide, 64)<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirleriyle hakiki dostluk kurmamalar\u0131 ve b\u00fcnyan-\u0131 marsus olmamalar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir fitne ve fesad\u0131 do\u011furur ve nitekim do\u011furdu: \u201cK\u00e2firler de birbirlerinin dostudur. \u015eayet yapmazsan\u0131z, (kendi aran\u0131zda dostluk edip onlar\u0131 d\u00fc\u015fman edinmezseniz) yery\u00fcz\u00fcnde bir fitne ve b\u00fcy\u00fck bir bozgunculuk olur.\u201d (Enf\u00e2l, 73).<\/p>\n
\u201c\u0130\u00e7lerinden kimisi ona inan\u0131r, kimisi de inanmaz. Rabbin m\u00fcfsidleri\/bozguncular\u0131 en iyi bilendir.\u201d (Yunus, 40).<\/p>\n
Onlar (ellerindekileri) at\u0131nca, M\u00fbs\u00e2 demi\u015fti ki: \u201cBu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00fcy\u00fcd\u00fcr. \u015e\u00fcphesiz ki Allah, onu iptal edecektir. (\u00c7\u00fcnk\u00fc) Allah, m\u00fcfsidlerin\/bozguncular\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0131slah etmez.\u201d (Yunus, 81).<\/p>\n
\u201c(Demek) \u015fimdi ha! (Oysa) daha \u00f6nce isyan etmi\u015f ve m\u00fcfsidlerden\/bozgunculardan olmu\u015ftun.\u201d (Yunus, 91).<\/p>\n
(Yusuf\u2019un karde\u015fleri dediler ki\uf04a \u201cAllah\u2019a yemin olsun ki sizin de bildi\u011finiz gibi bizler bu yere fesad\/bozgunculuk i\u00e7in gelmedik. Ve biz h\u0131rs\u0131z da de\u011filiz.\u201d Demi\u015flerdi.\u201d (Yusuf, 73).<\/p>\n
\u201cPeki\u015ftirdikten sonra Allah\u2019\u0131n ahdini (tevhid s\u00f6zle\u015fmesini) bozan, Allah\u2019\u0131n birle\u015ftirilmesini istedi\u011fi ba\u011flar\u0131 koparan ve yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karanlar \/ bozgunculuk yapanlar (var ya); b\u00f6ylelerine lanet ve (ahiret) yurdunun en k\u00f6t\u00fc (ak\u0131beti) vard\u0131r.\u201d (Ra\u2019d, 25).<\/p>\n
\u201cK\u00e2fir olup da (insanlar\u0131) Allah\u2019\u0131n yolundan al\u0131koyanlara (gelince); onlar\u0131n fesatlar\u0131na \/ bozgunculuklar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, azaplar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne bir azap daha katar\u0131z.\u201d (Nahl, 88).<\/p>\n
\u201cKitap\u2019ta \u0130sr\u00e2\u00eelo\u011fullar\u0131na \u015fu h\u00fckm\u00fc de verdik: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, yery\u00fcz\u00fcnde iki defa fesad \u00e7\u0131karacak, bozgunculuk yapacaks\u0131n\u0131z ve b\u00fcy\u00fck bir kibirle azg\u0131nla\u015facaks\u0131n\u0131z.\u201d (\u0130sr\u00e2, 4).<\/p>\n
\u201cDediler ki: \u201cEy Zulkarneyn! \u015e\u00fcphesiz ki Ye\u2019c\u00fbc ve Me\u2019c\u00fbc (toplulu\u011fu), yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karmakta, bozgunculuk yapmaktad\u0131r. Sana bir vergi versek, sen de bizimle onlar aras\u0131na bir set yapsan (olmaz m\u0131)?\u201d (Kehf, 94).<\/p>\n
\u201c\u0130\u015fte (bu) ahiret yurdudur. Biz, onu yery\u00fcz\u00fcnde \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslamayan ve fesad \/ bozgunculuk istemeyenlere veririz. (G\u00fczel) ak\u0131bet muttakilerindir.\u201d (Kasas, 83).<\/p>\n
\u201cOnlara, \u201cYery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapmay\u0131n.\u201d denildi\u011finde, \u201cBiz sadece \u0131slah edicileriz.\u201d derler. Dikkat edin! Onlar ifsad edicilerin ta kendileridir. Lakin fark\u0131nda de\u011fillerdir. \u201d (Bakara, 2\/11-12).<\/p>\n
\u201cO (fas\u0131klar) ki sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra Allah\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc bozar, Allah\u2019\u0131n birle\u015ftirilmesini istedi\u011fi (ba\u011flar\u0131) kopar\u0131r, yery\u00fcz\u00fcnde fesad \u00e7\u0131kar\u0131rlar, bozgunculuk yaparlar. \u0130\u015fte bunlar h\u00fcsrana u\u011frayanlar\u0131n ta kendileridir.\u201d (Bakara, 2\/ 27)<\/p>\n
\u201c\u0130nsanlar\u0131n elleriyle kazand\u0131klar\u0131 (g\u00fcnahlar) sebebiyle, karada ve denizde fesat (bozukluk\/bozgunculuk) ba\u015f g\u00f6sterdi. Belki (\u0130slam\u2019a) d\u00f6nerler diye (Allah), yapt\u0131klar\u0131n\u0131n (cezas\u0131n\u0131n) bir k\u0131sm\u0131n\u0131 onlara tatt\u0131rmaktad\u0131r.\u201d (Rum, 41).<\/p>\n
Evet, o fitnenin zehrini bedenimizin her h\u00fccresinde kahreden bir ac\u0131yla ya\u015f\u0131yoruz, ama bize bu fitne-fesad\u0131 ya\u015fatan m\u00fcfsidlerde hen\u00fcz hi\u00e7bir uyanma emaresi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ben de Hz. Lut aleyhisselam gibi dua ediyorum:<\/p>\n
\u0631\u064e\u0628\u0651\u0650 \u0627\u0646\u0652\u0635\u064f\u0631\u0652\u0646\u06ea\u064a \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0641\u0652\u0633\u0650\u062f\u06ea\u064a\u0646\u064e\u06df<\/p>\n
\u201cRabbim (\u015fu) m\u00fcfsidler toplulu\u011funa (bozuculara\/bozgunculara) kar\u015f\u0131 bana yard\u0131m et.\u201d (Ankeb\u00fbt, 30).<\/p>\n
Musa Hub<\/p>\n
31 Aral\u0131k 2015 Per\u015fembe<\/p>\n
\u00dcmraniye \/ \u0130stanbul<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Madd\u00ee-Manev\u00ee Sebebiyet Verme (Tesb\u00eeb Hareketi): Psikolojideki ve Sosyo-psikolojideki Kelebek Etkisi (\u00c7\u0131\u011f Etkisi), Beklenti Etkisi (Pygmalion Etkisi), \u2018Kendini Ger\u00e7ekle\u015ftiren Kehanet\u2019 (Self Fulfilling Prophecy) gibi olgular\u0131n penceresinden \u00fclkemizde hususiyle din\u00ee \u00e7evrelerde 2013\u2019te patlay\u0131p umuma yay\u0131larak ya\u015fanmaya ba\u015flayan g\u00fcncel deh\u015fetli fitneye derinlemesine nazar edilirse, bu korkun\u00e7 fitnenin ba\u015flang\u0131c\u0131, s\u00fcreci ve sonucu \u00fczerine daha isabetli tespit, te\u015fhis, sentez…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17471,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[310,148,145,167],"tags":[],"class_list":["post-17469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agustos-eylul-26","category-drmusahub","category-dusunce","category-ilim","category-310","category-148","category-145","category-167","description-off"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t