Susman\u0131n koruyan, saklayan ve haks\u0131zl\u0131\u011fa zemin haz\u0131rlayan y\u00fczleri \u00fczerine<\/p>\n
Bazen susmak, s\u00f6ylenmi\u015f en do\u011fru s\u00f6zden daha yerinde olabilir. \u0130nsan \u00f6fkesinin en yo\u011fun an\u0131nda konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca kar\u015f\u0131s\u0131ndakini de\u011fil, sonradan pi\u015fman olaca\u011f\u0131 kendi c\u00fcmlesini de korur\u2026<\/p>\n
Bir tart\u0131\u015fman\u0131n ortas\u0131nda durabilmek, k\u0131r\u0131c\u0131 bir s\u00f6z\u00fc dilin ucundan geri \u00e7evirip yutkunmak veya konu\u015fmak i\u00e7in daha sakin bir zaman\u0131 beklemek her zaman zay\u0131fl\u0131k de\u011fildir. Bazen bu, insan\u0131n kendisine ve kar\u015f\u0131s\u0131ndakine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bir nefes aral\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Fakat her susu\u015f ayn\u0131 yerden do\u011fmaz.<\/p>\n
Kimi zaman s\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6fkeye kar\u0131\u015fmas\u0131n diye susar\u0131z. Kimi zaman kaybetmekten, d\u0131\u015flanmaktan veya yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaktan korktu\u011fumuz i\u00e7in\u2026 Bazen de bir insan\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr, ne oldu\u011funu bildi\u011fimiz h\u00e2lde ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015fka tarafa \u00e7eviririz.<\/p>\n
\u0130\u015fte o anda sessizlik yaln\u0131zca bize ait olmaktan \u00e7\u0131kar. Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n onuruna, eme\u011fine ve hakk\u0131na dokunmaya ba\u015flar.<\/p>\n
Belki de bu y\u00fczden s\u00fck\u00fbtu tek ba\u015f\u0131na erdem saymak yerine, onun ard\u0131ndaki niyete ve b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 sonuca bakmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 sessizlikler s\u00f6z\u00fc olgunla\u015ft\u0131r\u0131rken, baz\u0131lar\u0131 insan\u0131 kendi sesinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 ise haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n rahat\u00e7a yerle\u015febilece\u011fi bo\u015f bir alan b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
Her S\u00f6z\u00fc S\u00f6ylememek Hikmet midir?<\/p>\n
Bir ak\u015fam yeme\u011finde k\u00fc\u00e7\u00fck bir mesele b\u00fcy\u00fcr. Sesler y\u00fckselir, eski k\u0131rg\u0131nl\u0131klar yeniden sofraya oturur. \u0130\u00e7imizden biri cevap vermek yerine susmay\u0131 se\u00e7er. S\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil; o anda kurulacak c\u00fcmlenin meseleyi \u00e7\u00f6zmekten \u00e7ok yeni bir yara a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 fark etti\u011fi i\u00e7in\u2026<\/p>\n
Ertesi g\u00fcn ayn\u0131 konu daha sakin bir sesle konu\u015fulabilir. D\u00fcn \u00f6fkenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc bug\u00fcn merhamet ve sa\u011fduyu birlikte kurabilir.<\/p>\n
Hikmetli s\u00fck\u00fbt belki de budur: Ger\u00e7e\u011fi yok saymak de\u011fil, onu \u00f6fkenin elinden almak. \u0130nsan bu susu\u015fta kendisini k\u00fc\u00e7\u00fcltmez, s\u0131n\u0131r\u0131ndan vazge\u00e7mez ve yap\u0131lan\u0131 do\u011fru kabul etmez. Yaln\u0131zca s\u00f6z\u00fcn\u00fc duyulabilece\u011fi bir zamana b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
Ancak burada ince bir \u00e7izgi vard\u0131r. \u201c\u015eimdi s\u0131ras\u0131 de\u011fil\u201d diyerek ertelenen baz\u0131 konu\u015fmalar\u0131n bir daha s\u0131ras\u0131 gelmez. S\u00f6ylenmeyenler insan\u0131n i\u00e7inde a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r; geceleri, herkes sustu\u011funda kendi kendine konu\u015fmaya devam eder.<\/p>\n
Baz\u0131 c\u00fcmleler bekledi\u011finde olgunla\u015f\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 ise bekledik\u00e7e i\u00e7imizde ta\u015fla\u015f\u0131r.<\/p>\n
Hikmetli susu\u015f ile ka\u00e7\u0131nma aras\u0131ndaki fark belki de buradad\u0131r: Hikmetli s\u00fck\u00fbt s\u00f6z\u00fc terk etmez, onu uygun bir zamana emanet eder. Ka\u00e7\u0131nan s\u00fck\u00fbt ise konu\u015fmay\u0131 s\u00fcrekli erteler ve zamanla insanlar\u0131 birbirinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Korkudan Do\u011fan S\u00fck\u00fbt Kimi Korur?<\/p>\n
Bir toplant\u0131da bir kad\u0131n fikrini anlat\u0131r. C\u00fcmlesi k\u0131sa s\u00fcre havada kal\u0131r, sonra konu de\u011fi\u015fir. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ba\u015fka birinin a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda herkes ilgiyle dinler. Kad\u0131n olan\u0131 fark eder. \u0130\u00e7inden \u201cBunu ilk \u00f6nce ben s\u00f6ylemi\u015ftim\u201d demek ge\u00e7er. Sonra sorun \u00e7\u0131karan biri gibi g\u00f6r\u00fcnmemek i\u00e7in susar.<\/p>\n
Toplant\u0131n\u0131n huzuru bozulmaz. Fakat onun i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fey daha eksilir.<\/p>\n
Korkudan do\u011fan susu\u015flar \u00e7o\u011fu zaman d\u0131\u015far\u0131dan uyum gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u0130nsan sesini y\u00fckseltmez, kimseyi rahats\u0131z etmez, her \u015feyi idare eder. Fakat i\u00e7inde ba\u015fka c\u00fcmleler dola\u015f\u0131r:<\/p>\n
\u201cBunu s\u00f6ylersem beni yanl\u0131\u015f anlarlar.\u201d<\/p>\n
\u201cS\u0131n\u0131r koyarsam sevgilerini kaybederim.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130tiraz edersem su\u00e7lu ben olurum.\u201d<\/p>\n
Reddedilme korkusu, ki\u015finin sosyal ili\u015fkilerde kendisini daha fazla geri \u00e7ekmesine ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etmekte zorlanmas\u0131na e\u015flik edebilir (Bayer vd., 2021, s. 3646).<\/p>\n
Bunu g\u00fcndelik hayat\u0131n i\u00e7inde s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ailede s\u00f6z\u00fc s\u00fcrekli kesilen biri zamanla konu\u015fmamay\u0131 \u00f6\u011frenir. D\u00fc\u015f\u00fcnceleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsenen ki\u015fi art\u0131k fikir belirtmez. Her rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finde su\u00e7lanan bir e\u015f, evde huzur kals\u0131n diye kendi huzurundan vazge\u00e7er.<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kavga yoktur. Fakat bazen b\u00fct\u00fcn kavga tek bir insan\u0131n i\u00e7ine ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yine de korkudan susan ki\u015fiyi hemen cesaretsiz saymak haks\u0131zl\u0131k olabilir. Ge\u00e7mi\u015fte konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmi\u015f, d\u0131\u015flanm\u0131\u015f veya cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Baz\u0131 insanlar i\u00e7in s\u00f6z s\u00f6ylemenin ger\u00e7ekten bir bedeli vard\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle korkudan susan yan\u0131m\u0131z\u0131 yarg\u0131lamak yerine, onun neden bu kadar korktu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fabiliriz.<\/p>\n
Fakat bir soru yine de i\u00e7imizde kal\u0131r:<\/p>\n
Bir ili\u015fkide var olabilmek i\u00e7in s\u00fcrekli susmam\u0131z gerekiyorsa, orada bize ger\u00e7ekten ne kadar yer vard\u0131r?<\/p>\n
\u0130nsan bazen ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kaybetmemek i\u00e7in sustuk\u00e7a, g\u00fcn\u00fcn birinde kendi sesini tan\u0131makta zorlanabilir.<\/p>\n
Haks\u0131zl\u0131k Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Sessizlik Tarafs\u0131z m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Bir ortam da bir ki\u015fi herkesin \u00f6n\u00fcnde haks\u0131z yere su\u00e7lan\u0131r. Orada bulunanlardan baz\u0131lar\u0131 ger\u00e7e\u011fi biliyor olmas\u0131na ra\u011fmen ;<\/p>\n
Biri dosyalar\u0131na bakar, biri telefonuyla ilgilenir, bir di\u011feri konu\u015fman\u0131n bitmesini bekler. Sonra herkes kendi i\u015fine d\u00f6ner.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde b\u00fcy\u00fck bir olay ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bir insan\u0131n hakk\u0131, sessizce kalabal\u0131k bir odan\u0131n ortas\u0131nda \u00e7i\u011fnenmi\u015ftir.<\/p>\n
Haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131ndaki s\u00fck\u00fbt, di\u011fer susu\u015flardan farkl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada yaln\u0131zca kendi huzurumuz veya korkumuz s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ba\u015fka bir insan\u0131n onuru, g\u00fcvenli\u011fi ya da eme\u011fi zarar g\u00f6rmektedir.<\/p>\n
\u0130nsan kendi hakk\u0131ndan vazge\u00e7meyi se\u00e7ebilir. M\u00fccadele etmeye g\u00fcc\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, affedebilir veya uzakla\u015fabilir. Bu, onun kendi hayat\u0131na dair bir tercihtir. Ancak ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda sessizli\u011fimiz yaln\u0131zca bize ait kalmaz.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmalar, insanlar\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011fa tan\u0131k olduklar\u0131nda \u00fcz\u00fcnt\u00fc, \u00f6fke ve ma\u011fdura yard\u0131m etme iste\u011fi duyabilmelerine ra\u011fmen \u00e7e\u015fitli nedenlerle geri durabildiklerini g\u00f6stermektedir. \u00d6zellikle kalabal\u0131k ortamlarda \u201cNas\u0131l olsa biri m\u00fcdahale eder\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi sorumlulu\u011fun g\u00f6r\u00fcnmez bi\u00e7imde da\u011f\u0131lmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Bir mesaj grubunda biri k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir, herkes mesaj\u0131 g\u00f6r\u00fcr ama kimse cevap vermez. Ekranda yaln\u0131zca \u201cg\u00f6r\u00fcld\u00fc\u201d yazar. Bazen bu k\u00fc\u00e7\u00fck kelime, sadece mesaj\u0131n de\u011fil, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131r.<\/p>\n
Bir okul koridorunda bir \u00e7ocuk zorbal\u0131\u011fa u\u011frar. \u00c7evresindekilerden baz\u0131lar\u0131 g\u00fcler, baz\u0131lar\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7evirir. O \u00e7ocuk belki y\u0131llar sonra kendisini iten ki\u015fiyi hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kadar, orada bulunup hi\u00e7bir \u015fey yapmayan y\u00fczleri de hat\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bazen kendisine yap\u0131lan\u0131 de\u011fil, o s\u0131rada yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 daha uzun ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Manevi a\u00e7\u0131dan adalet yaln\u0131zca kendi hakk\u0131m\u0131z\u0131 veya bize yak\u0131n olanlar\u0131n hakk\u0131n\u0131 savunmak de\u011fildir. Kur\u2019an\u2019da insan\u0131n kendi aleyhine, anne-babas\u0131n\u0131n veya yak\u0131nlar\u0131n\u0131n aleyhine bile olsa adaleti ayakta tutmas\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131r (Nis\u00e2, 4\/135).<\/p>\n
Haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda susmak, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemektir.<\/p>\n
Bu c\u00fcmle sert gelebilir. Fakat sessizlik, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapan ki\u015fiye daha rahat hareket edebilece\u011fi bir alan a\u00e7abilir. G\u00fc\u00e7l\u00fc olan ki\u015fi \u00e7evresindeki sessizli\u011fi onay gibi okuyabilir. Hakk\u0131 \u00e7i\u011fnenen ki\u015fi ise kimsenin yan\u0131nda durmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedebilir.<\/p>\n
Elbette her durumda y\u00fcksek sesle konu\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Bazen ger\u00e7e\u011fe tan\u0131kl\u0131k etmek, durumu ilgili bir yere bildirmek veya haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan ki\u015fiye yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmek de \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Ahlaki cesaret, korkunun hi\u00e7 olmamas\u0131 de\u011fil; korkuya ra\u011fmen vicdan\u0131n yan\u0131nda durabilmektir (Baumert vd., 2024, s. 764).<\/p>\n
Bazen yaln\u0131zca \u015fu c\u00fcmle bile odadaki sessizli\u011fin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirebilir:<\/p>\n
\u201cOlay bu \u015fekilde olmad\u0131\u201d<\/p>\n
Bu c\u00fcmle her \u015feyi \u00e7\u00f6zmez. Fakat haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan ki\u015fiye art\u0131k tek ba\u015f\u0131na olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n
S\u00fck\u00fbt tek ba\u015f\u0131na ne erdemdir ne de zay\u0131fl\u0131k. Onun anlam\u0131n\u0131, hangi niyetle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve geride nas\u0131l bir iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 belirler.<\/p>\n
Hikmetli s\u00fck\u00fbt, ger\u00e7e\u011fi ortadan kald\u0131rmaz; s\u00f6z\u00fc \u00f6fkeye teslim olmadan kurabilmek i\u00e7in bekler. Korkudan do\u011fan sessizlik ise insan\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli geri plana itmesine neden olabilir.<\/p>\n
Haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sessizlik ise yaln\u0131zca ki\u015fisel bir tercih de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada ba\u015fka bir insan\u0131n hakk\u0131 ve onuru s\u00f6z konusudur. Sessiz kalan ki\u015fi haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan yapan olmayabilir; fakat yanl\u0131\u015f\u0131n s\u00fcrmesine ve zamanla s\u0131radanla\u015fmas\u0131na alan a\u00e7abilir.<\/p>\n
Belki de yaz\u0131n\u0131n sonunda kendimize tek bir soru b\u0131rakabiliriz:<\/p>\n
\u201cBu susu\u015fum neyi ve kimi koruyor?\u201d<\/p>\n
Cevap bazen ili\u015fkiyi, bazen korkumuzu, bazen de g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n rahat\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir. \u0130nsan bu sorunun cevab\u0131nda yaln\u0131zca neden sustu\u011funu de\u011fil, nas\u0131l bir insan olarak kalmak istedi\u011fini de g\u00f6rebilir.<\/p>\n
Bir sonraki yaz\u0131da, hayat\u0131n i\u00e7inden ba\u015fka bir meselenin k\u0131y\u0131s\u0131nda yeniden bulu\u015fmak dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn de s\u00fck\u00fbtumuzun da merhamete ve adalete yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde, sevgiyle ve fark\u0131ndal\u0131kla kal\u0131n.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Susman\u0131n koruyan, saklayan ve haks\u0131zl\u0131\u011fa zemin haz\u0131rlayan y\u00fczleri \u00fczerine Bazen susmak, s\u00f6ylenmi\u015f en do\u011fru s\u00f6zden daha yerinde olabilir. \u0130nsan \u00f6fkesinin en yo\u011fun an\u0131nda konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda, yaln\u0131zca kar\u015f\u0131s\u0131ndakini de\u011fil, sonradan pi\u015fman olaca\u011f\u0131 kendi c\u00fcmlesini de korur\u2026 Bir tart\u0131\u015fman\u0131n ortas\u0131nda durabilmek, k\u0131r\u0131c\u0131 bir s\u00f6z\u00fc dilin ucundan geri \u00e7evirip yutkunmak veya konu\u015fmak i\u00e7in daha sakin bir zaman\u0131 beklemek her…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17478,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[310,249,145,144],"tags":[],"class_list":["post-17454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agustos-eylul-26","category-canan-say","category-dusunce","category-edeb","category-310","category-249","category-145","category-144","description-off"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t