{"id":16978,"date":"2025-12-07T15:53:53","date_gmt":"2025-12-07T12:53:53","guid":{"rendered":"https:\/\/korpekalemler.net\/?p=16978"},"modified":"2025-12-30T00:21:42","modified_gmt":"2025-12-29T21:21:42","slug":"halilul-insan-halilur-rahman-insani-dostluktan-ilahi-dostluga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2025\/12\/07\/halilul-insan-halilur-rahman-insani-dostluktan-ilahi-dostluga\/","title":{"rendered":"Hal\u00eel\u00fc&#8217;l-\u0130nsan : Hal\u00eelu&#8217;r-Rahman \u0130ns\u00e2n\u00ee Dost\u2019luktan \u0130lah\u00ee Dost\u2019lu\u011fa"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u2026 Saadet kendinin olan kuvvet demektir; umutla k\u00e2inata emniyet demektir. Varl\u0131klar\u0131n tam saadet verebileceklerine inanmak, ge\u00e7ici ve aldat\u0131c\u0131 olana ba\u011flanmakt\u0131r. Ruh ise kuvvetlerin kuvvetini yarat\u0131c\u0131d\u0131r. Ruhun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015famayan insan kuvvetsizdir. O benli\u011fe yabanc\u0131d\u0131r, k\u00e2inat\u0131n k\u00f6r bir esiridir. Bu insan, kuvvetini yok edici insiyaklar\u0131n tatminile iktidars\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fcld\u00fck\u00e7e benli\u011finden her g\u00fcn bir par\u00e7a uzakla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>(Mabedde) umum\u00ee bir vicdan huzurunda, Allah\u2019\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lan itiraf, uzakla\u015f\u0131lan benli\u011fi kendimizde tutabilmek i\u00e7in yap\u0131lan cehittir; benli\u011fimez d\u00f6nd\u00fcren ad\u0131md\u0131r. Vicdan huzurunda g\u00fcnah \u00e7\u0131karmak vicdan\u0131 kazand\u0131r\u0131r. Kendi vicdan\u0131ndan af dilemek laz\u0131md\u0131r. Samimiyetle ve dilekle itiraf, kaybolan ruhun kazan\u0131labilece\u011fine inanmak, ruhu kurtaracak kuvvetleri nefsinde toplamakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan, tabiat i\u00e7inde mahkum oldu\u011fu sefalet halinden ancak mabedde kurtuluyor. C\u00fcz\u2019\u00eeyi istemek, c\u00fcz\u2019\u00ee varl\u0131klar\u0131n yard\u0131mile kurtulu\u015funa inanmak ve bu mefkure ile ya\u015famak sefalettir. Bu aldat\u0131c\u0131 iman, ruhu hi\u00e7bir zaman s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtaramaz. Samimiyet tan\u0131mayan, kendinin olmayan dinsiz ruhlar i\u00e7in zaruri mukadder olan ve sanatk\u00e2r\u0131n, b\u00fct\u00fcn cehdine ra\u011fmen sanat d\u00fcnyas\u0131nda tamamen kurtulamad\u0131\u011f\u0131 bu hav\u00e2sta ve \u015fuurda, muhakemede ve vicdanda daimi olan tazyik haline dinler cehennem dediler\u2026<\/p>\n<p>Cehennem i\u00e7lerimizdedir ve ondan ancak kendi hareketimizle kurtulmak k\u00e2bildir. Ruhlar\u0131n samimili\u011fini aramayanlar bu cehennemden \u00e7\u0131kman\u0131n ne oldu\u011funu bilmiyorlar. G\u00fcne\u015fi tan\u0131mayan\u0131n g\u00fcne\u015fe i\u015ftiyak\u0131 olm\u0131yaca\u011f\u0131 gibi ruhun selametini aramayanlar i\u00e7lerindeki cehennem i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmiyecekler. Lakin bize bir sel\u00e2metin izleri g\u00f6sterilmi\u015ftir; ruhtaki hayat\u0131n s\u0131rr\u0131 \u015fuurlu insandan esirgenmemi\u015ftir. Dostluk hissi bu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 if\u015fa ediyor.<\/p>\n<p>Kendi benli\u011fini arayan sanatk\u00e2r, benli\u011fin s\u0131rr\u0131n\u0131 ba\u015fka insanda tan\u0131yor. Dostlukta esrarl\u0131 ve din\u00ee bir \u015fey sakl\u0131d\u0131r. Sanatk\u00e2r ba\u015fka insanlarla derin ve gizli dostluk kurand\u0131r. Sanat eseri, sanatk\u00e2r\u0131n ruhunu, ba\u015fka ruhlara n\u00fcfuz etmekle kurtar\u0131c\u0131 oluyor. Ancak (sanat eseri) bu manaya bir \u015fiir, bir heykel, bir musik\u00ee par\u00e7as\u0131 k\u0131ymetindedirler. Sanatk\u00e2r, evrensel dostlu\u011fu dileyen iradenin sahibidir.<\/p>\n<p>Bu iradenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0131zd\u0131rap da ruhu yabanc\u0131 unsurlarla dolduran bu d\u00fcnya hayat\u0131ndaki cehennem azab\u0131ndan kurtar\u0131c\u0131d\u0131r. O ferde, h\u0131rslarla aras\u0131nda insan nefsinin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 tabiat\u0131n ve bizzat nefsinin hi\u00e7li\u011fini derin bir istihfaf i\u00e7inde tan\u0131t\u0131yor. Hareketlerimiz ebed\u00eeli\u011fe can atarlarken ruh ve v\u00fccutla \u0131zd\u0131rab\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Mukadder\u00e2t\u0131m\u0131za ait h\u00fck\u00fcmleri Allah\u2019s\u0131z veremeyiz. \u0130rademizin k\u00e2inat\u0131 \u00f6n\u00fcnde her ad\u0131mda kar\u015f\u0131lanan engellerin kar\u015f\u0131s\u0131nda durmak, iradeyi ve Allah\u2019\u0131 inkar etmek demektir. \u0130lerlemek imanla k\u00e2bil oluyor. Yoksa esirli\u011fe d\u00fc\u015feriz; k\u00e2inat\u0131n, gayr\u0131n ve insiyaklar\u0131n esiri oluruz. K\u00e2inat\u0131n ve nefsin engelleri insanlar\u0131n zincirleri \u00f6n\u00fcnde beden teneff\u00fcs ederken, ruh her an \u00f6l\u00fcyor, insan kendi hareketleri i\u00e7inde \u00f6l\u00fcyor. Durmak, hareketin \u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Hayat devam ederken hareketin \u00f6l\u00fcm\u00fc ruhu iskelet haline koyuyor. Bu \u00f6l\u00fcmden kurtulu\u015f, iradelerin iradesi kar\u015f\u0131s\u0131nda verilecek bir kararla k\u00e2bildir.\u201d<\/p>\n<p>\u00dclkemizde y\u0131k\u0131l\u0131\u015f d\u00f6nemini m\u00fcteakip yeti\u015fen ender-i nadir m\u00fctefekkir ve mefk\u00fbre insanlar\u0131ndan merhum Nurettin Top\u00e7u\u2019nun fikir ve irfanla yo\u011frulmu\u015f \u201cM\u00e2bed ve Tabiat\u201d makalesinden m\u00fclhem kaleme hut\u00fbr eden \u201cyan notlar\u201d\u0131 yabana atmamak i\u00e7in, dipnot veya sonnot sadedinde nazarlara arz etmek istedim. \u0130\u015fte d\u00fc\u015f\u00fcnen adam\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren s\u00f6zlerinden kalbe d\u00fc\u015fenler.. vakt-i merh\u00fbnu gelmeden ka\u011f\u0131tlara zamans\u0131z d\u00fc\u015f(\u00fcr\u00fcl)enler, d\u00fc\u015f\u00fckler, d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnceler:<\/p>\n<p>Dostlu\u011fa en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyanlar sanatk\u00e2rlard\u0131r. Sanatk\u00e2rlar dostlu\u011fa en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyan insanlard\u0131r. Bu ihtiya\u00e7 ise, ruhtaki hayat\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 aray\u0131\u015ftan kaynaklan\u0131r. Kendi \u201casl\u0131 var-yok aras\u0131, fasl\u0131 itibar\u00ee ben\u201dli\u011fini tan\u0131y\u0131p b\u00fct\u00fcn fas\u0131llar\u0131n asl\u0131 B\u00fcy\u00fck Mutlak Ben\u2019i irfanla vicdanda bulmad\u0131ktan sonra ger\u00e7ekten kalben itmi\u2019nan, vicdanen huzur ve ruhen saadet olmaz. Kendi benli\u011fini arayan \u015fuurlu sanatk\u00e2r, benli\u011fin s\u0131rlar\u0131n\u0131 ba\u015fka insanlarda bulur, bula bula kendindekini ke\u015ffeder. En m\u00fckemmel sanat insan. En b\u00fcy\u00fck sanatk\u00e2r, kendini ke\u015ffeden insand\u0131r, kendinde Sanatk\u00e2r\u2019\u0131n\u0131 ke\u015ffeden.<\/p>\n<p>Ruhlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 te\u00e2r\u00fcf\u00fc (tan\u0131\u015fmas\u0131) ile ger\u00e7ekle\u015fen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 teh\u00e2b\u00fcb (sevi\u015fme), dostlu\u011fu meydana getirir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131\u015fan ruhlar sevi\u015firler, sevi\u015fenler dost olurlar. Her bak\u0131\u015f, her s\u00f6z, her hareket ve her sanat eseri, iki ki\u015finin veya iki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tan\u0131\u015fmalar\u0131na ve sevi\u015fmelerine vesile olur. Konu\u015fanlar anla\u015f\u0131r, anla\u015fanlar birbirini sever, sevi\u015fenler de birbirine dost olurlar. \u015eiirler, nesirler, kitaplar, \u015fark\u0131lar.. hep bilinmek, tan\u0131nmak, sevilmek, say\u0131lmak ve dost olunmak i\u00e7indir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u00ee dostluklardaki ilah\u00ee s\u0131r, g\u00f6n\u00fcllerdeki cehennem\u00ee s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde teskin eder. Ba\u015fka insanlarla ikili olarak derin ve gizli dostluklar kuran sanatk\u00e2r ruh, bu ikili hullet ve uhuvvetin v\u00e2s\u0131tas\u0131yla b\u00fct\u00fcn k\u00e2inat\u0131n ve i\u00e7indeki mahlukat\u0131n ervah\u0131na adeta v\u00e2s\u0131l olur, b\u00fct\u00fcn insan\u00ee, hayv\u00e2n\u00ee ve cem\u00e2d\u00ee ruhlarla ileti\u015fime ge\u00e7er, m\u00fclk \u00e2lemini melek\u00fbtundan tutar, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yakalar, kavrar gibi olur. M\u00fctek\u00e2bil kalplerin ve M\u00fcteh\u00e2bb\u00een Ruhlar\u0131n tan\u0131\u015fmas\u0131nda, kayna\u015fmas\u0131nda, sevi\u015fmesinde ve dostlu\u011funda ise Y\u00fcce Dost\u2019u hisseder, O\u2019nun taraf\u0131ndan d\u00e2ima g\u00f6zlendi\u011fini, ilgilenildi\u011fini, istendi\u011fini, sevildi\u011fini ve \u00e7ekildi\u011fini farkeder. \u201c\u0130nn\u00e2 lill\u00e2hi ve inn\u00e2 ileyhi r\u00e2ci\u00fbn\u201du ya\u015famakta oldu\u011funu anlar.<\/p>\n<p>Demek ki: Hakiki hayat, iradeyle ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsan\u00ee hayat\u0131n s\u0131rr\u0131, dostluktaki esrarda sakl\u0131. Kainat\u0131n dostlu\u011funu dileyen irade, \u0131zd\u0131raba d\u00fc\u015fer. \u0130radenin \u0131zd\u0131rab\u0131 ise, insan\u0131 d\u00fcnya azab\u0131ndan kurtar\u0131r. Kurtulu\u015f i\u00e7in hareket \u015fartt\u0131r. \u0130rade, hareketin ate\u015fidir. \u0130radeler iradesi ise \u201cFa\u2019\u00e2l\u00fcn Lim\u00e2 Y\u00fcr\u00eed\u201d (her an fa\u2019\u00e2l) olan F\u00e2il-i Mutlak\u2019a, Cen\u00e2b-\u0131 M\u00fcr\u00eed\u2019e \u00e2ittir.<\/p>\n<p>Hal\u00eel\u00fc\u2019l-ins\u00e2n, Hal\u00eelu\u2019r-Rahm\u00e2nd\u0131r. Hab\u00eebu\u2019l-halk, Hab\u00eebu\u2019l-H\u00e2l\u0131k\u2019t\u0131r. \u0130nsan\u0131n dostu, Allah\u2019\u0131n dostudur. Allah\u2019\u0131n dostu, insan dostudur. Allah dostu olmayanlar, insan dostu da de\u011fillerdir, veya hen\u00fcz olamam\u0131\u015flard\u0131r, olgunla\u015famam\u0131\u015flard\u0131r, yoldad\u0131rlar, yar\u0131md\u0131rlar, \u00e7eyrektirler. Halkla dost olamayanlar, H\u00e2l\u0131k\u2019a da dost olamazlar. Yaradan\u2019a yarat\u0131lm\u0131\u015flardan yol vurulur. Allah dostlu\u011funun ilk mayaland\u0131\u011f\u0131 ve hem felsefesiyle, hem de prati\u011fiyle geli\u015ftirildi\u011fi yer ise insan g\u00f6nl\u00fcd\u00fcr, insan\u00ee dostluktur.<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer bu d\u00fcnyada kendime bir hal\u00eel \/ dost edinecek olsayd\u0131m, o sen olurdun ya Eb\u00e2 Bekr!..\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn sahibi Hal\u00eelullah\/Hab\u00eebullah Efendimiz (sav), Allah i\u00e7in sevmenin\/sevi\u015fmenin bir evliyal\u0131k yolu oldu\u011funu onlarca had\u00ees-i \u015ferifinde m\u00fcjdelemi\u015flerdir. \u201cAllah i\u00e7in ve Allah\u2019ta sevenler\/sevi\u015fenler\u201d demek olan \u201cM\u00fcteh\u00e2bb\u00fbn Fillah\u201d, insan\u00ee dostluktaki ilah\u00ee dostlu\u011fu haber vermektedir. Demek kalpten kalbe yol vard\u0131r, dosttan da dostlara, Hz. Dost\u2019a yol vard\u0131r, yollar vard\u0131r.<\/p>\n<p>H\u00e2s\u0131l\u0131\u2026<\/p>\n<p>Bu d\u00fcnyada her insan\u0131n en az bir tane hakiki dosta ihtiyac\u0131 vard\u0131r, kendi benli\u011fini tan\u0131mak i\u00e7in, kendinde O\u2019nu bulmak i\u00e7in, hem d\u00fcnyev\u00ee, hem de uhrev\u00ee saadetin s\u0131rr\u0131na ermek i\u00e7in. Bir ki\u015finin g\u00f6nl\u00fcnden Hz. Bir\u2019e, oradan sonsuz ve say\u0131s\u0131z birlere ula\u015fmak.. Hulletten Ehadiyyet\u2019e, oradan da V\u00e2hidiyyet\u2019e erebilmek i\u00e7in\u2026 Hayat\u0131nda s\u0131ras\u0131yla \u015eems-i Tebr\u00eez\u00ee\u2019yi, Selahattin Zerk\u00fcb\u2019u ve H\u00fcsameddin \u00c7elebi\u2019yi kendisine bir hal\u00eel, bir cel\u00ees \u00fc en\u00ees, bir y\u00e2r-\u0131 vef\u00e2d\u00e2r ve bir har\u00eem-i esr\u00e2r edinen Mevl\u00e2n\u00e2 Cel\u00e2leddin olabilmek i\u00e7in\u2026<\/p>\n<p>Ruhun semas\u0131nda esen bir nefhayla g\u00f6nle n\u00fczul eden birka\u00e7 re\u015fhay\u0131 payla\u015fm\u0131\u015f oldum\u2026<\/p>\n<p>Musa Mub<\/p>\n<p>22 Aral\u0131k 2010 \u00c7ar\u015famba<\/p>\n<p>Libadiye \/ \u0130stanbul<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u2026 Saadet kendinin olan kuvvet demektir; umutla k\u00e2inata emniyet demektir. Varl\u0131klar\u0131n tam saadet verebileceklerine inanmak, ge\u00e7ici ve aldat\u0131c\u0131 olana ba\u011flanmakt\u0131r. Ruh ise kuvvetlerin kuvvetini yarat\u0131c\u0131d\u0131r. Ruhun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ula\u015famayan insan kuvvetsizdir. O benli\u011fe yabanc\u0131d\u0131r, k\u00e2inat\u0131n k\u00f6r bir esiridir. Bu insan, kuvvetini yok edici insiyaklar\u0131n tatminile iktidars\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fcld\u00fck\u00e7e benli\u011finden her g\u00fcn bir par\u00e7a uzakla\u015fmaktad\u0131r. (Mabedde) umum\u00ee bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17014,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[294,148,145,167],"tags":[],"class_list":["post-16978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aralik25","category-drmusahub","category-dusunce","category-ilim","category-294","category-148","category-145","category-167","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/1765017065683.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16978"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17029,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16978\/revisions\/17029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}