Kelimeler ve kavramlar insan hayat\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle kavramlar, herkes i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bir kavramdan faydalanmas\u0131 i\u00e7in onu geli\u015ftirmesi gerekir. E\u011fer var olan kavramlar\u0131 geli\u015ftiremezsek kimsenin yeni \u015feyler s\u00f6ylemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Bir kavram\u0131 geli\u015ftirmek demek o kavram\u0131n t\u00fcm inceliklerine vak\u0131f olmak demektir.<\/p>\n
Yeni kavramlar\u0131n \u00fcretilmesi ise d\u00fc\u015f\u00fcnce kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7mam\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r…<\/p>\n
Peki bunu nas\u0131l sa\u011flayaca\u011f\u0131z?<\/p>\n
Cevab\u0131 basit: Okumakla!\u2026<\/p>\n
Peki ne okumakla?<\/p>\n
Bunun da cevab\u0131 basit: Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen beyinlerin eserlerini okumakla\u2026<\/p>\n
\n
***<\/p>\n
Bir d\u00f6nem sa\u011f cenah yazarlar\u0131n duygu d\u00fcnyalar\u0131ndan s\u00fcz\u00fclen en k\u00f6t\u00fc eseri, sol cenah yazarlar\u0131n en iyi, en pop\u00fcler eserlerine tercih ederdim. Sol d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr veya yazarlar\u0131n ne d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ne hayat bi\u00e7imini ne de ya\u015fam felsefesini zerre kadar merak etmezdim.<\/p>\n
Sonra Cerrahi Tekkesi\u2019nde bir i\u015f insan\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131m. Bilgisine, g\u00f6rg\u00fcs\u00fcne, m\u00fctevazili\u011fine, ahirete yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131na hayran kald\u0131m. Bu i\u015fin s\u0131rr\u0131 nedir diye sormu\u015ftum; \u201cAllah\u2019\u0131n arz\u0131nda bir tek biz ya\u015fam\u0131yoruz, O\u2019nun milyarlarca kulu var. D\u00fcnyada ya\u015fam s\u00fcren bu farkl\u0131l\u0131ktan ben de pay\u0131ma d\u00fc\u015fenlerle, yeni bir yol olu\u015fturdum.\u201d <\/em>demi\u015fti.<\/p>\n O g\u00fcnd\u00fcr bu g\u00fcnd\u00fcr ben de bu minval \u00fczerine ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n \n ***<\/p>\n Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n etnisite anlay\u0131\u015f\u0131 bizim tarihsel yap\u0131m\u0131z\u0131 izah etmeye yetmedi. Fakat bizde de \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ge\u00e7it vermeyen bir; \u201cmill\u00ee-manev\u00ee mensubiyet ve aidiyet ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d vard\u0131r. Bu bir Rumeli-Osmanl\u0131 ger\u00e7e\u011fi olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor. Bunu ister kabul et, ister etme ama bunu yok edemez, yok sayamazs\u0131n\u0131z. Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne d\u00fcnyan\u0131n her yerinde; \u201cT\u00fcrk, T\u00fcrkler<\/em>\u201d derler. \u0130htida edene \u201cT\u00fcrk oldu<\/em>\u201d yani \u201cM\u00fchtedi<\/em>\u201d, d\u00f6nene de \u201cT\u00fcrkl\u00fckten \u00e7\u0131kt\u0131<\/em>\u201d yani \u201cM\u00fcrtet<\/em>\u201d derler.<\/p>\n Ben bunu ilk \u00f6nce babamdan, ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131zdan dinlemi\u015ftim. Sonradan kitaplardan okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda oradaki \u201cT\u00fcrk<\/em>\u201d\u00fcn etnisite de\u011fil, Bat\u0131 tarihinin milleti olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frendim.<\/p>\n Bu ne, biliyor musunuz?<\/p>\n Koskoca, dev gibi bir \u0131rma\u011f\u0131n, yata\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletmesiydi asl\u0131nda… Sanc\u0131larla, ac\u0131larla, tepkilerle geni\u015fletmesi yani… Geni\u015flete geni\u015flete k\u00fc\u00e7\u00fck a\u00e7\u0131larla bir y\u00f6n bulmas\u0131… Bar\u0131\u015f i\u00e7in, sevgi i\u00e7in, insanca yakla\u015f\u0131mlar i\u00e7in; bazen ayn\u0131 etnisiteden, ayn\u0131 \u0131rktan de\u011fil, ayn\u0131 boydan-ayn\u0131 koldan-ayn\u0131 daldan-ayn\u0131 kabileden a\u015firetten-hatta ayn\u0131 aileden olmak bile yetmiyordu zira\u2026<\/p>\n \n Bilirsiniz, bizde birbirinin g\u00f6z\u00fcn\u00fc oyan, iki yaprak olmamas\u0131 i\u00e7in kuyusunu kazan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve hukukunu yiyip \u00e7i\u011fneyen, hatta can\u0131na k\u0131yan karde\u015fleri hepimiz biliriz, g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n Kimliklerin, aidiyet ve mensubiyetlerin insan\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131yorsa oradaki genin veya \u0131rk\u0131n ne \u00f6nemi ne anlam\u0131 olabilir? Rafine edilmenin rafine olman\u0131n k\u0131stas\u0131 budur, bu olmal\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ayn\u0131 \u015fey \u0130slam i\u00e7in de ge\u00e7erli. M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n senin insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmiyor, \u0131\u015f\u0131kland\u0131rm\u0131yor, y\u00fcceltmiyor, derinle\u015ftirip inceltemiyorsa; o mensubiyetinin zerre kadar \u00f6nemi yoktur.<\/p>\n Demek ki sen; sevgi, g\u00fczellik, rikkat, \u015fefkat, tefekk\u00fcr, teemm\u00fcl kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7amam\u0131\u015fs\u0131n. \u0130nsan, kendi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; \u015f\u00fckran minnettarl\u0131k kadir-k\u0131ymet bilirlik, tevhidi a\u015fk, tevazu ve \u015fefkat duygular\u0131 hissetmelidir. \u00d6yle; gurur, kibir, tahakk\u00fcm, ihtiras, hor g\u00f6rme veya k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcp \u00f6v\u00fcnmekle bu i\u015fler olmuyor demektir.<\/p>\n \n Peki, ben, dinim i\u00e7in yapmad\u0131\u011f\u0131m o gururu, kibiri, \u00e7al\u0131mlanmay\u0131, etnik kimli\u011fim i\u00e7in yapar m\u0131y\u0131m?<\/p>\n Tarih, insanlar\u0131, toplumlar\u0131, zamanlar\u0131 harman eder, savurur, pi\u015firir, yakar, serinletir; ama \u00f6te yandan da baz\u0131 terkip iksirlerini yapar k\u0131vamland\u0131r\u0131r, hayat\u0131n i\u00e7ine tekrar salar.<\/p>\n Yeni hayatlar, bir devaml\u0131l\u0131k projesinde o iksirlerle tekrar \u00e7i\u00e7ek a\u00e7ar. Bir kimyev\u00ee tekevv\u00fcn manzaras\u0131n\u0131 and\u0131ran “d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve de\u011fi\u015fim<\/em>“lerle yeniden kurulur. Bir zaman diliminde birileri \u00e7\u0131kacak; millet yapacak, devlet yapacak, tarih yapacak… B\u00f6yle bir \u015fey olamaz. Buna da imkan ve ihtimal yoktur.<\/p>\n \n \u015eimdi size, Prof. Niyazi Berkes ile Prof. Kemal Karpat’\u0131n \u00e7e\u015fitli analizlerinden (\u0130sl\u00e2m’\u0131n Siyasalla\u015fmas\u0131 ve T\u00fcrk D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnde Bat\u0131 Sorunu) derlenmi\u015f bir fikri ilginize sonu\u00e7 olarak sunmak istiyorum. \u201cEtnik a\u00e7\u0131dan T\u00fcrk, kendi kurdu\u011fu devletlere T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 vermedi\u011fi gibi ba\u015fkalar\u0131 da ona T\u00fcrk dememi\u015f. Ama Osmanl\u0131’ya T\u00fcrk demi\u015fler! Bu, etnik ilgilerin \u0131rk\u00ee k\u00f6klerden uzakla\u015f\u0131p sosyalle\u015fmesi ve medenile\u015fmesi gibi bir haldir ve bizim milletle\u015fmemize i\u015faret eder. Bu s\u00fcrecin sonunda biz ilk defa olarak, T\u00fcrk ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir devlet kurmu\u015fuz. Etnik k\u00fclt\u00fcr tarihinde yokmu\u015fuz gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve g\u00f6steriliriz ama, medeniyet tarihi plan\u0131nda \u00e7ok parlak bir bi\u00e7imde var\u0131z.”<\/em><\/p>\n … Sizce de \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil mi bu s\u00f6zler?<\/p>\n San\u0131yorum, \u015fablonlar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc, ezberlerin en k\u00f6t\u00fcs\u00fc, \u201cbilimsellik<\/em>\u201d etiketi ta\u015f\u0131yan\u0131d\u0131r. Bu s\u00f6zleri bir \u015fablona, bir sosyolojik ezbere ba\u011flay\u0131p rahat edebilir misiniz?<\/p>\n Ey insan, ey adem! Ve sen d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorundas\u0131n!<\/p>\n Rahmetli amcam\u0131n e\u015fi Arap\u2019t\u0131. Ablam\u0131n e\u015fi Adige. Ablam\u0131n damad\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da torunu \u00c7erkes! Abimin e\u015fi, dolay\u0131s\u0131yla onun \u00e7ocuklar\u0131 Pomak.<\/p>\n Bu bilgileri yazarken bile g\u00fcl\u00fcyorum.<\/p>\n Niye biliyor musunuz? Zira bunlar\u0131 eskiden dikkate almak, konu\u015fmak ger\u00e7ekten \u00e7ok ay\u0131pt\u0131. Tarihin, medeniyet plan\u0131n\u0131n T\u00fcrk’\u00fc, bu demekti. \u201cHomojenli\u011fi<\/em>\u201d yok dersen, ben sana “benzeri yok<\/em>” derim. Orijinaldir, asl\u00eedir; \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, \u015fovenizme kapal\u0131 sosyolojik bir beraberlik kategorisidir. Ve benzemezlik terkibinin homojenli\u011fe zerre kadar ihtiyac\u0131 yoktur.<\/p>\n Kal\u0131n sa\u011fl\u0131cakla\u2026<\/p>\n Yu\u015fa Irmak<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kelimeler ve kavramlar insan hayat\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle kavramlar, herkes i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bir kavramdan faydalanmas\u0131 i\u00e7in onu geli\u015ftirmesi gerekir. E\u011fer var olan kavramlar\u0131 geli\u015ftiremezsek kimsenin yeni \u015feyler s\u00f6ylemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bir kavram\u0131 geli\u015ftirmek demek o kavram\u0131n t\u00fcm inceliklerine vak\u0131f olmak demektir. Yeni kavramlar\u0131n \u00fcretilmesi ise d\u00fc\u015f\u00fcnce kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7mam\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r……<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16517,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[144,259,164],"tags":[],"class_list":["post-16509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edeb","category-mayis-24","category-yusairmak","category-144","category-259","category-164","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/photo-1491841550275-ad7854e35ca6-scaled.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16509"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16509"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16510,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16509\/revisions\/16510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}