{"id":16242,"date":"2023-10-24T11:10:17","date_gmt":"2023-10-24T08:10:17","guid":{"rendered":"https:\/\/korpekalemler.net\/?p=16242"},"modified":"2023-10-25T12:08:42","modified_gmt":"2023-10-25T09:08:42","slug":"toplumsal-ahlakin-manifestosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2023\/10\/24\/toplumsal-ahlakin-manifestosu\/","title":{"rendered":"Toplumsal Ahlak\u0131n Manifestosu"},"content":{"rendered":"<div>Bu yaz\u0131 bir &#8216;manifesto\u2019dur, bildiridir. En ba\u015fta haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda susmay\u0131 \u015fiar edinmi\u015f insana, susarak su\u00e7suz, mazbut, mazlum, masum oldu\u011funu zanneden kitlelere&#8230; Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131rken e\u015fref-i mahl\u00fbkat dedi\u011fi zata, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifesine, bana, sana, ona, bize, hepimize bir nutuktur, bildiridir. \u00d6z ele\u015ftiridir. Ki\u015finin d\u00fcnyadaki konumunu\u00a0<b>ihata<\/b>\u00a0etmesidir.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Y\u00fcce Allah Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da\u00a0<strong>Bakara 30. Ayette \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/strong><u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div class=\"quoted-text\">\n<div><\/div>\n<div><strong>\u00a0<\/strong><\/div>\n<div><strong>Bir zamanlar Rabbin meleklere: &#8220;Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yapaca\u011f\u0131m,&#8221; demi\u015fti. (Melekler): &#8220;Orada bozgunculuk yapan, kan d\u00f6ken birisini mi halife yapacaks\u0131n? Oysa biz seni \u00f6verek tespih ediyor ve seni takdis ediyoruz?&#8221; dediler. (Rabbin): Ben sizin bilmediklerinizi bilirim,&#8221; dedi<\/strong>.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<div>Burada ki halifeden kas\u0131t peygamberin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ba\u015flayan ve h\u0131rs y\u00fckl\u00fc devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen d\u00fcnyevi, sek\u00fcler, tek adam\u0131n halifeli\u011fi de\u011fildir. \u0130yi\u00a0<b>irca<\/b>\u00a0ederseniz anlars\u0131n\u0131z ki, yery\u00fcz\u00fcndeki\u00a0t\u00fcm\u00a0insanlar\u0131 temel alarak Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birili\u011fini kabul etmi\u015f biz inananlara bir mesajd\u0131r, \u00f6telerden g\u00f6nderilen uhrevi bir g\u00f6nderidir.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\n<div dir=\"auto\">Has\u0131l\u0131, yaz\u0131lan \u015fu halifelik mesaj\u0131n\u0131 anlayarak okursan\u0131z, d\u00fcnyadaki bulundu\u011funuz yerin anlam ve \u00f6nemini, g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131n\u0131z\u0131 idrak edip, iktidara kendi ellerinizle ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fi veya ki\u015filere tap\u0131n\u0131rcas\u0131na eylemlerde bulunup, haks\u0131zca itaat etme derdinden de \u00e2z\u00e2de olursunuz.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu d\u00fczen b\u00f6yle gitmez. Bir ki\u015finin ya da az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131z ba\u015f\u0131na t\u00fcm d\u00fcnyal\u0131k g\u00fcc\u00fc ve nimetleri bencilce elde etmesi, y\u00fcreklerin kara, kulaklar\u0131n sa\u011f\u0131r, vicdanlar\u0131n \u00e7amur olmas\u0131yla devran d\u00f6nmez. Bireysel ahl\u00e2ka ve toplumsal ahl\u00e2ka verilen \u00f6nem, toplumsal adalete ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe giden kap\u0131lar\u0131 sonuna kadar a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Sokaktaki dilenci \u00e7ocu\u011fun, kad\u0131n\u0131n, ya\u015fl\u0131n\u0131n g\u00f6zlerine bak\u0131n. O insanlar\u0131n t\u00fcm insani \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6pe at\u0131p yoldan ge\u00e7en herkese a\u011f\u0131z e\u011fip bir \u015feyler istemesi bizleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmedik\u00e7e, bu devran bu \u015fekilde kar\u0131\u015f\u0131k, karanl\u0131k, klasik tabirle Ortado\u011fu batakl\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde devam edip gider.<\/p><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00c7\u00fcnk\u00fc o dilenci \u00e7ocu\u011fun sokaklarda insanlara yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, tak\u0131m elbise giyip kendini burjuva\u00a0<b>\u00fcst insan<\/b>\u00a0g\u00f6renler de, kendi \u00fcstlerine kar\u015f\u0131 dilencili\u011fin farkl\u0131 bir halini, modern tarz\u0131n\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar.<u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Bu d\u00fczen bitmeli. Herkesin adaletle ya\u015fayabilece\u011fi, kimsenin kimseye a\u011fal\u0131k taslamayaca\u011f\u0131, erdemli, ahl\u00e2kl\u0131, ilkeli bir toplum in\u015fa edilmelidir.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Bunun olabilmesi i\u00e7in de bizler, her birimiz tek tek yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifesi olarak g\u00f6revlerimizin fark\u0131nda olmal\u0131 ve haks\u0131zl\u0131klara tepki g\u00f6sterebilmeliyiz.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Filler tepi\u015fir, \u00e7imenler ezilir. Hep altta kalan ezilir. Bu durumun de\u011fi\u015fmesi, kimsenin ezilmemesi i\u00e7in\u00a0<b>toplumsal ahl\u00e2k iktidardan ba\u015flayarak en \u00fcstten kitlerle \u00f6\u011fretilmeli. Elde<\/b>n geldi\u011fince, erdemli, ilkeli siyaset ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm kamu kurumlar\u0131nda ilkeli, d\u00fcr\u00fcst ve adil olmak \u015fart haline getirilmeli ve bu fiili sergileyenler \u00f6v\u00fclmeli, \u00f6d\u00fcllendirilmelidirler. D\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve erdemin sosyal model olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durum elzemdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\n<div dir=\"auto\">Zira, toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel genlere i\u015flemi\u015f olan ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bitmesi i\u00e7in en \u00fcst mercilerden ba\u015flamak \u00fczere, haks\u0131zl\u0131k, adaletsizlik, liyakatsizlik, ilkesizlik, tutars\u0131zl\u0131k, yalanc\u0131l\u0131k, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapanlar ceza almal\u0131d\u0131rlar. Ta ki en alttaki bireye ve t\u00fcm topluma \u00f6rnek olsun.<u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00c2min\u00a0<b>Maalouf, &#8220;B<\/b><b>ir dinleri oldu\u011fu i\u00e7in ahl\u00e2ka ihtiyac\u0131 kalmam\u0131\u015f gibi davran\u0131yorlar<\/b>.&#8221; der. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplum da aynen bu \u015fekilde bir dinin mensubu oldum demekle, ahl\u00e2k\u0131 elde etti\u011fini zanneden insanlarla dolu. Ahl\u00e2k nedir dedi\u011fimizde, &#8216;do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 ay\u0131rt etmedir.&#8217; olmal\u0131d\u0131r cevab\u0131m\u0131z.<\/p>\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplum \u00fczerinden toplumsal ahl\u00e2ka de\u011finirsek, \u00fclke insan\u0131n\u0131n genel ahl\u00e2ksal do\u011frusu \u015fu \u015fekilde\u00a0ger\u00e7ekle\u015fmektedir:<\/p><\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00a0\u00dclke halk\u0131 kendi elleriyle, kendileri gibi bir grup insana iktidar\u0131 teslim ediyorlar ve bu teslim edi\u015f sonras\u0131nda ise, halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funda g\u00fcce kar\u015f\u0131 itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fc geli\u015fiyor. Bu durum bir manivela gibi tekrar eden bir hale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Halk uyu\u015fmu\u015f bir memnuniyetle, kendi elleriyle teslim etti\u011fi iktidar koltu\u011funu kendisi gibi fanilere, tabiri caizse tap\u0131nmaya, biat etmeye, sorgusuz sualsiz itaat ederek y\u00fcceltmeye ba\u015fl\u0131yor. Bu y\u00fcceltme sonras\u0131 o koltu\u011fu alan ki\u015fi ve o ki\u015fiyle beraber var olan kadroda kibir, b\u00fcy\u00fcklenme halleri zuhur ediyor. Bu b\u00fcy\u00fct\u00fclen ve sorgusuzca itaat edilen kadro g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e, b\u00fcy\u00fcklenme, \u00f6tekileme, tehdit daha da fazlala\u015f\u0131yor.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Tabi bu k\u00f6t\u00fc gidi\u015fin ve zul\u00fcm halinin devam etme nedeni, halk\u0131n tepkisizli\u011fi, haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in susmalar\u0131d\u0131r. Fakat bilinmelidir ki, susan o insanlar da ilahi adaletin ve d\u00fcnyevi adaletin \u00f6n\u00fcnde hesab\u0131n\u0131 elbet bir g\u00fcn vereceklerdir.<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Bal\u0131k ba\u015ftan kokar deyiminin, bu yaz\u0131 i\u00e7in iyi bir emsal olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Nedeni ise, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde her \u015fey ahbap \u00e7avu\u015f mant\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, insanlar bu durumu kan\u0131ksam\u0131\u015f ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir ger\u00e7ekli\u011fin olabilece\u011fine mahal vermiyorlar, d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">Toplum, sorgulamayan, okumayan insan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 haline gelince, erdemsiz y\u00f6neticiler de iktidar\u0131 ele al\u0131p her t\u00fcrl\u00fc kurnazl\u0131\u011f\u0131, dalavereyi siyaset, din, ahl\u00e2k ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip kand\u0131r\u0131lmaya m\u00fcsait ya da kand\u0131r\u0131lman\u0131n i\u015fine geldi\u011fi y\u0131\u011f\u0131nlara, arenalarda, minberlerde nutuklar at\u0131p vaazlar vererek, dini arg\u00fcman (kan\u0131t)larla g\u00f6z boyuyorlar.<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\u00d6yle ki bug\u00fcn beyaz dedi\u011fine yar\u0131n kara diyen, bug\u00fcn dost dedi\u011fine yar\u0131n d\u00fc\u015fman diyen, renkten renge, halde hale giren\u00a0demokrasi, insan haklar\u0131 martavallar\u0131 ile binlerce y\u0131l\u0131n eme\u011fi, \u00f6z\u00fc ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleriyle harmanlanm\u0131\u015f \u015fehirleri, \u00fclkeleri y\u0131k\u0131p binlerce insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne, yersiz yurtsuz kalmas\u0131na sebep olarak\u00a0hile ve entrikalarla servet ve kuvvet elde eden, sonra da adalet ve vicdan diyenler, bizim yani halk\u0131n payelendirip stat\u00fc verdi\u011fimiz ki\u015filer de\u011fil midir? D\u00fc\u015f\u00fcnen, sorgulayan vicdanl\u0131 insanlar\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na u\u011fratan da yine ayn\u0131 zihniyetin \u00fcr\u00fcn\u00fc olanlar de\u011fil midir?<\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">\n<div dir=\"auto\">Halk haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, yolsuzlu\u011fu \u00f6yle kan\u0131ksam\u0131\u015f ki h\u0131rs\u0131zl\u0131k, yolsuzluk, ahl\u00e2ks\u0131z tav\u0131rlar kar\u015f\u0131s\u0131nda tutumu soruldu\u011funda, ben olsam ben de \u00e7alard\u0131m demekte pek de beis g\u00f6rm\u00fcyor.\u00a0<b>Peki, y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131 ne diyor; \u2018\u2019 Allah her d\u00f6nemin h\u00fck\u00fcmdar\u0131n\u0131 halk\u0131n kalbine g\u00f6re g\u00f6nderir. Onlar\u0131 d\u00fczeltmek isterse Salih birini, helak etmek isterse k\u00f6t\u00fc birini h\u00fck\u00fcmdar olarak g\u00f6nderir.\u2019\u2019 (\u0130sra,17\/16<\/b>.)<u><\/u><u><\/u><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<div dir=\"auto\">1400 y\u0131l \u00f6ncelerden,\u00a0P<b>eygamberimizd<\/b>en ula\u015fan rivayetlere g\u00f6re ise,\u00a0<b><i>\u2018Siz nas\u0131lsan\u0131z, \u00f6yle y\u00f6netilirsiniz.\u2019<\/i><\/b>\u00a0\u00a0\u00d6zetle;\u00a0siz bozgunculu\u011fa, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa, adaletsizli\u011fe, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011fe, bencilli\u011fe, h\u0131rsa meyilliyseniz, ba\u015f\u0131n\u0131zdakiler de \u00f6yle olur\u00a0diyerek, asl\u0131nda y\u00f6netimin manivelas\u0131n\u0131n bizim yani halk kitlelerinin elinde oldu\u011funu beyan etmi\u015f bulunuyor.\u00a0\u00c7ok \u00f6nemsedi\u011fimizi iddia etti\u011fimiz y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131 bir &#8216;manifesto\u2019dur, bildiridir. En ba\u015fta haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda susmay\u0131 \u015fiar edinmi\u015f insana, susarak su\u00e7suz, mazbut, mazlum, masum oldu\u011funu zanneden kitlelere&#8230; Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131rken e\u015fref-i mahl\u00fbkat dedi\u011fi zata, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifesine, bana, sana, ona, bize, hepimize bir nutuktur, bildiridir. \u00d6z ele\u015ftiridir. Ki\u015finin d\u00fcnyadaki konumunu\u00a0ihata\u00a0etmesidir. Y\u00fcce Allah Kur&#8217;\u00e2n&#8217;da\u00a0Bakara 30. Ayette \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u00a0 Bir zamanlar Rabbin meleklere: &#8220;Ben&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[145,245,233],"tags":[],"class_list":["post-16242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dusunce","category-ekim-23","category-tuba-cicek","category-145","category-245","category-233","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/IMG-20231023-WA0018.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16243,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16242\/revisions\/16243"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}