{"id":16175,"date":"2023-09-16T21:30:40","date_gmt":"2023-09-16T18:30:40","guid":{"rendered":"https:\/\/korpekalemler.net\/?p=16175"},"modified":"2023-10-05T00:46:29","modified_gmt":"2023-10-04T21:46:29","slug":"prof-dr-hasan-onat-ile-muarefe-ve-ustad-bediuzaman-uzerine-soylesi-tadinda-musahabe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2023\/09\/16\/prof-dr-hasan-onat-ile-muarefe-ve-ustad-bediuzaman-uzerine-soylesi-tadinda-musahabe\/","title":{"rendered":"PROF. DR. HASAN ONAT \u0130LE MUAREFE VE \u201c\u00dcSTAD BED\u0130\u00dcZZAMAN\u201d \u00dcZER\u0130NE S\u00d6YLE\u015e\u0130 TADINDA MUS\u00c2HABE"},"content":{"rendered":"

\u201cBaz\u0131 yollar vard\u0131r; g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde de devam etsin istersiniz. Baz\u0131 yollarda y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7inizden gelmez. Bazen do\u011fay\u0131 insandan koruyabilmenin yolunun \u2018yol a\u00e7mamak\u2019 oldu\u011funu farkedersiniz. Yol, zannetti\u011fimizden daha m\u00fchim. En m\u00fchimi de s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstak\u00eem (dosdo\u011fru yol). Yolunuz a\u00e7\u0131k olsun<\/em>\u2026\u201d<\/p>\n

5 Eyl\u00fcl 2020 Cumartesi g\u00fcn\u00fc twitter\u2019dan bu g\u00fczel s\u00f6zleri payla\u015fan k\u0131ymetli Prof. Dr. Hasan Onat Hoca, 3 hafta sonra, 63 ya\u015f\u0131nda bug\u00fcn, 26 Eyl\u00fcl Cumartesi g\u00fcn\u00fc \u2018corona\u2019dan vefat etti. Twitter\u2019dan \u00f6\u011frendi\u011fim vefat haberiyle sars\u0131ld\u0131m, tuhafla\u015ft\u0131m, y\u00fcre\u011fime mahiyeti me\u00e7hul bir kor d\u00fc\u015ft\u00fc. Gayr-i irad\u00ee ona kendi s\u00f6z\u00fcyle mukabelede bulundum, “Yolunuz a\u00e7\u0131k olsun, g\u00fczel insan<\/em>.” dedim, “Allah ganiy ganiy rahmet eylesin<\/em>.”<\/p>\n

Ankara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nde \u0130slam Mezhepleri Tarihi Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 olan Prof. Dr. Hasan Onat hoca ile, 6 May\u0131s 2019 Pazartesi (H\u0131d\u0131rellez) g\u00fcn\u00fc fak\u00fcltedeki odas\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 seviyeli, samimi ve s\u0131cak bir tan\u0131\u015fmam\u0131z ve konu\u015fmam\u0131z olmu\u015ftu. Bu ilk mu\u00e2refemizi ve \u201cBedi\u00fczzaman, Nur Mesle\u011fi ve Nurculuk\u201d<\/em> \u00fczerine bir saate yak\u0131n s\u00fcren tek mus\u00e2habemizi, Nurlu Hat\u0131ralar<\/em> ba\u011flam\u0131nda s\u0131rf bir y\u00e2d-\u0131 cem\u00eel olarak kay\u0131t alt\u0131na almal\u0131y\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp duruyordum, fakat hep erteliyordum. Bursa merkez \u0130mam Hatip Lisesi\u2019nde okurken, 1987-88\u2019de tefsir derslerimize giren k\u0131ymetli Hidayet Karaca hocam\u0131z\u0131n tekrar ede ede beynimize nak\u015fetti\u011fi bir s\u00f6z\u00fc vard\u0131. \u201cO\u011fluuum, hay\u0131rl\u0131 i\u015fleri ertelemeyiiin! Sonra yapar\u0131m demeyin! Yar\u0131nlara atmay\u0131n. Hemen \u015fimdi ba\u015flay\u0131n! \u015eimdi de\u011filse, ya ne zamaaan!? \u015eimdi de\u011filse ya ne zamaaan?!<\/em>\u201d diye sorard\u0131, ilim \u00f6\u011frenme, namaz k\u0131lma ve dine hizmet etme gibi hay\u0131rl\u0131 i\u015fleri hemen \u015fimdi, zaman\u0131nda yapmam\u0131z gerekti\u011fine dikkat \u00e7ekerdi, beynimize ve kalbimize kaz\u0131rd\u0131. \u201cYar\u0131nc\u0131lar, erteleyenler helak oldular.\u201d <\/em>\u00a0(M\u00fcsned, I\/139) hadisinin de ir\u015fad\u0131yla, hay\u0131rl\u0131 i\u015fleri ertelememe prensibi gere\u011fi, Onat Hoca ile s\u00f6zkonusu m\u00fcl\u00e2k\u00e2t\u0131m\u0131z\u0131 ve hat\u0131ram\u0131 daha fazla geciktirmeden yazmaya karar verdim.<\/p>\n

Tan\u0131\u015fmam\u0131z \u015f\u00f6yle olmu\u015ftu. Ankara \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Din\u00ee \u0130limler Anabilim Dal\u0131, Tasavvuf Bilim Dal\u0131\u2019nda Prof. Dr. Ethem Cebecio\u011flu\u2019nun dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda (2013-2018) yazd\u0131\u011f\u0131m\/yapt\u0131\u011f\u0131m ve tam doktora savurmama birka\u00e7 hafta kala onun emekli olmas\u0131yla Prof. Dr. Mustafa A\u015fkar Hocan\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda ikm\u00e2l ederek bitirdi\u011fim doktoram\u0131n \u2018tez savunmas\u0131\u2019n\u0131, nihayet 3 May\u0131s 2019 Cuma g\u00fcn\u00fc vermi\u015ftim ve tezim oybirli\u011fi ile kabul edilmi\u015fti. Entstit\u00fc\u2019ye tez teslimi ve gerekli baz\u0131 resm\u00ee i\u015flemler ba\u011flam\u0131nda bir imza i\u00e7in (Arap Dili ve Bela\u011fat\u0131 Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 -ya\u015f\u00e7a akran\u0131m- Prof. Dr. Zafer K\u0131z\u0131kl\u0131\u2019ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131m ve y\u00fcksek gururu ve agresif y\u00fcz\u00fcyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi,) Mezhepler Tarihi Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Hasan Onat Hoca\u2019ya da u\u011fram\u0131\u015f ve ilm\u00ee ve insan\u00ee olgunlu\u011fuyla m\u00fc\u015ferref olmu\u015ftum.<\/p>\n

\u0130lk tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00e7o\u011fu insan gibi onun da \u00f6nce \u201cH\u00fbb\u201d soyad\u0131m dikkatini \u00e7ekti, manas\u0131n\u0131 sordu. Ben de dedim ki: \u201cSoyad\u0131m\u0131z, babam\u0131n dedesi Gazi Hubbay \u0130smail Efendi\u2019nin (1891-1975) \u2018Hubbay\u2019 n\u00e2m\u0131ndan\/lakab\u0131ndan gelir. Bize ailecek y\u00f6remizde \u201cH\u00fbbbaylar\u201d denir. (Gazi Dedeme bu n\u00e2m\u0131, Bart\u0131n-Kumluca Medresesi\u2019nde okurken arkada\u015flar\u0131 vermi\u015fler. I. d\u00fcnya sava\u015f\u0131nda 8 y\u0131l sava\u015fm\u0131\u015f ve 4 y\u0131l \u0130ngilizlere esir kalm\u0131\u015f, toplam 12 sene askerlik yapm\u0131\u015f.) Malumunuz: \u201cH\u00fbb\u201d, Fars\u00e7a \u201ciyi, g\u00fczel, ho\u015f\u201d demektir. H\u00fbb\u00e2n, Hub-cemal, hub-eda, hub-endam gibi tabirler Divan Edebiyat\u0131\u2019nda \u00e7ok ge\u00e7er. \u201cBay\u201d da, eski T\u00fcrk\u00e7e\u2019de \u201czengin, beyefendi adam\u201d demektir. (Tarihte K\u0131l\u0131\u00e7-bay, Kutlu-bay gibi naml\u0131 zatlar vard\u0131r.) Soyad\u0131m\u0131z\u0131n anlam\u0131 ve hikayesi b\u00f6yledir.\u201d<\/p>\n

Tan\u0131\u015fma fasl\u0131ndan sonra, Hasan Onat Hoca, doktoram\u0131n tasavvuf anabilim dal\u0131nda ve tez konumun da \u201cSaid Nurs\u00ee\u2019ye G\u00f6re S\u00fcl\u00fbk\u201d<\/em> oldu\u011funu \u00f6n\u00fcnde imzalanmay\u0131 bekleyen resm\u00ee evraktan okuyup \u00f6\u011frenince, \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131 ve:<\/p>\n

\u201cZaman tarikat zaman\u0131 de\u011fildir\u201d diyen Bedi\u00fczzamana g\u00f6re tasavvufta doktora olur mu, s\u00fcl\u00fbk olur mu?\u201d<\/em><\/strong> diye sordu. Bu soruyla beraber Bedi\u00fczzaman konulu mus\u00e2habemiz ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bu 1. SORU<\/strong>\u2019suna kendimce cevap verdim.<\/p>\n

K\u0131saca ona; tasavvufun, \u0130slam\u2019\u0131n manev\u00ee boyutuna y\u00f6nelik bir ilim dal\u0131 ve e\u011fitim yolu oldu\u011funu, \u2018z\u00fchd d\u00f6nemi, tasavvuf d\u00f6nemi ve tarikat d\u00f6nemi\u2019 olarak \u00fc\u00e7 devri bulundu\u011funu, hicr\u00ee 6. as\u0131rda ortaya \u00e7\u0131kan tarikatlerden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00fcl\u00fbkun da nizam\u00ee tarikat s\u00fcl\u00fbku\u2019yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendi tabirimle \u2018gayr-i nizam\u00ee s\u00fcl\u00fbk\u2019 bir ger\u00e7eklik oldu\u011funu s\u00f6yledim ve tarikatlere mukabil Nur Mesle\u011fi, Bedi\u00fczzaman’\u0131n s\u00fbf\u00ee ge\u00e7mi\u015fi ve tasavvuf\u00ee beslenme kaynaklar\u0131 ile izah ettim. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 tasavvuf ve tarikatlerden uzak g\u00f6renlerin sadece onu tan\u0131mayanlar de\u011fil, onu tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan baz\u0131 Nur Talebelerinin de oldu\u011funu s\u00f6yledim. Belki de bu y\u00fczden \u015fimdiye kadar tasavvuf anabilim dal\u0131nda Bedi\u00fczzaman\u2019la ilgili T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada hi\u00e7bir doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu y\u00f6n\u00fcyle doktora tezimin d\u00fcnyada bir ilk oldu\u011funu belirttim (2019). Tezimin ba\u015f\u0131nda \u201cBedi\u00fczzaman\u2019a G\u00f6re Seyr \u00fc S\u00fcl\u00fbk\u201dun kriti\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131, olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fimi de ayr\u0131ca ilave ettim.
\n\u201c\u0130yi\u201d der gibi ba\u015f\u0131n\u0131 sallayan Hasan Onat hoca, bu \u00f6zet bilgileri al\u0131rken s\u00f6z\u00fcm\u00fc hi\u00e7 kesmeden p\u00fcrdikkat dinledi. Hatta odaya bir arkada\u015f\u0131 girdi, sanki bir\u015fey diyecekti ama \u2018ho\u015fgeldin\u2019 dedikten sonra onu oturttu, beklemeye ald\u0131. Muhabbet hen\u00fcz ilk heyecan\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, sohbetimiz bitinceye kadar s\u00f6z\u00fcm\u00fc b\u00f6ld\u00fcrmedi, hi\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 boz(dur)mad\u0131.. ve manidard\u0131r beni hi\u00e7 yanl\u0131\u015flamad\u0131, aksine bak\u0131\u015f\u0131yla ve\/veya ba\u015f\u0131yla hep onaylad\u0131.<\/p>\n

Hasan Onat hoca, bu \u00f6zet bilgileri verirken s\u00f6z\u00fcm\u00fc hi\u00e7 kesmeden p\u00fcrdikkat dinledi. Hatta odaya bir arkada\u015f\u0131 girdi, sanki bir\u015fey diyecekti ama \u2018ho\u015fgeldin\u2019 dedikten sonra onu oturttu, beklemeye ald\u0131. Muhabbet hen\u00fcz ilk heyecan\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, sohbetimiz bitinceye kadar s\u00f6z\u00fcm\u00fc b\u00f6ld\u00fcrmedi, hi\u00e7 ak\u0131\u015f\u0131 boz(dur)mad\u0131.. ve manidard\u0131r beni hi\u00e7 yanl\u0131\u015flamad\u0131, aksine bak\u0131\u015f\u0131yla ve\/veya ba\u015f\u0131yla hep onaylad\u0131.<\/p>\n

    \n
  1. SORU<\/strong> olarak; \u201cTezinde Nurs\u00ee\u2019ye ele\u015ftirel mi yakla\u015ft\u0131n, yoksa her s\u00f6z\u00fcn\u00fc hikmet mi bildin?\u201d<\/em><\/strong> dedi.<\/li>\n<\/ol>\n

    Ben de, tez konumun, mahiyeti itibariyle ele\u015ftirellikten ziyade ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u201c\u00dcstad Bedi\u00fczzaman Hazretleri\u2019nin tasavvuf\u00ee s\u00fcl\u00fbka bak\u0131\u015f\u0131n\u0131, kendi \u015fahs\u00ee ilm\u00ee-fikr\u00ee-manev\u00ee s\u00fcl\u00fbkunu ve umuma a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u00fcl\u00fbk yolu olan Nur Mesle\u011fi\u201dni ortaya \u00e7\u0131karmak oldu\u011funu anlatt\u0131m, dedim ki:
    \n\u201cBana bu tez konusunu Prof. Dr. Ethem Cebecio\u011flu hocam emr-i v\u00e2ki ile verdi. Verirken de \u201cBen biliyorum ki: Risale-i Nur\u2019da da tarikatlerdeki gibi bir velayet yolu var. Fakat bu yol, \u015fimdiye kadar akademik seviyede \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131p ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131. Hatta (I\u011fd\u0131r \u0130lahiyat\u2019ta \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve nur talebesi olan Prof. Dr.) Abd\u00fclhakim (Y\u00fcce) bile bu konuda bir tez yapt\u0131rmad\u0131. Ben y\u0131llarca Risale-i Nur\u2019u ve tasavvufu bilen bir Nur Talebesini bekledim, bu tezi yapt\u0131rmak i\u00e7in. Demek sana nasip olacakm\u0131\u015f. Bedi\u00fczzaman Hazretleri benim ilk \u00fcstad\u0131md\u0131r. Ben gen\u00e7li\u011fimde sekiz sene \u00dcstad\u0131n talebelerinden Said \u00d6zdemir a\u011fabeyin risale derslerine devam ettim. Bir gece r\u00fcyamda Bedi\u00fczzaman Hazretleri benim elimden tuttu ve beni \u015eeyh Es\u2019ad Erbil\u00ee Hazretlerine teslim etti. Ben de ondan sonra tarikate intisap ettim. Bu tez benim i\u00e7in \u2018ilk \u00fcstad\u0131m\u2019 olan Bedi\u00fczzaman Hz.lerine bir vefa olur, senin i\u00e7in de hay\u0131rl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma olur.\u201d dedi ve \u201cSaid Nurs\u00ee\u2019ye g\u00f6re s\u00fcl\u00fbk\u201d konusunu bana kendisi re\u2019sen tevdi\u2019 etti. Bu tezde ben sadece Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n velayet yolunu ke\u015ffetmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir doktora \u00f6\u011frencisiydim, bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131yd\u0131m\u2026\u201d dedim, s\u00f6z\u00fcm\u00fc bitirdim. \u00dcstad Bedi\u00fczzaman Hazretleri\u2019ni s\u00e2lik-i v\u00e2s\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u2018manev\u00ee s\u00fcl\u00fbk\u2019 gibi bir derin ve engin konuda kritik etmeye ve ele\u015ftirmeye yetkin olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131, haddim de olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmi\u015f oldum. Tasavvuf bilimdal\u0131 ba\u015fkan\u0131 bir profes\u00f6r\u00fcn tasavvuf doktoras\u0131nda bizzat Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 ve onu tasavvuf sahas\u0131nda tarikatler gibi bir tar\u00eek-i velayetin p\u00eeri olarak g\u00f6rmesi asl\u0131nda yeterliydi, ona yetmeliydi diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.
    \nBenim bu m\u00fctevaz\u0131\u2019 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131m kar\u015f\u0131s\u0131nda Hasan Onat hoca, \u201cOlur mu \u00f6yle? Sen bir doktora tezi yazm\u0131\u015fs\u0131n. Gerekirse ele\u015ftireceksin\u2026\u201d mealinde bir-iki c\u00fcmle sarfetti. Elbette \u201cAllah’a e\u015f ko\u015fmak (\u015firk), Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klara tanr\u0131sal g\u00fc\u00e7 atfetmektir.\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnen ve inanan Onat Hoca esasen prensipte haks\u0131z de\u011fildi, ben de \u00f6yle inan\u0131yorum; e\u011fer gerekiyorsa m\u00fcsbet tenkit, ilim erbab\u0131 olman\u0131n ve hakikatperestli\u011fin icab\u0131 idi. Fakat pratikte o i\u015fi yapabilmek i\u00e7in, yani seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbk konusunda Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 ele\u015ftirebilmek i\u00e7in, onda \u00f6nce seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbk fikrini do\u011furan ve olgunla\u015ft\u0131ran kendi \u015fahs\u00ee fiil\u00ee seyr \u00fc s\u00fcl\u00fbkunu tarih\u00e7e-i hayat\u0131ndan derinlemesine ara\u015ft\u0131rmak ve bunlar\u0131 tasavvuf\u00ee perspektiften yorumlay\u0131p de\u011ferlendirmek gerekiyordu -ki ben s\u0131rf Risale-i Nur Mesle\u011fini p\u00eeri \u00dcstad Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u015fahs\u00ee s\u00fcl\u00fbku \u00fczerinden anlamak ve bizzat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 manev\u00ee hayat\u0131n yeniden ya\u015fanabilirli\u011fini esaslar\u0131yla g\u00f6rmek\/g\u00f6stermek i\u00e7in tam 3 y\u0131l ara\u015ft\u0131rd\u0131m ve 3 ciltlik \u201cBedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Manev\u00ee Tarih\u00e7e-i Hayat\u0131\u2019n\u0131 kaleme ald\u0131m- ve yetmez, ayr\u0131ca o yoldan ge\u00e7mek, yani Risale-i Nur Mesle\u011fi \u00fczere s\u00fclukunu tamamlayarak o yoldaki eksiklikleri ve vartalar\u0131 tek tek tespit edip zaman\u0131n ve \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak tamamlay\u0131c\u0131 ir\u015fadlarla o yolu yeni nesiller i\u00e7in ikmal etmek gerekirdi ki, \u015fahsen b\u00f6yle bir kemalden mahrumiyetimi bilecek kadar marifet-i nefse sahiptim. Tabii bu d\u00fc\u015f\u00fcncemi burada bilvesile yaz\u0131yorum, yoksa orada ifade etmedim.<\/p>\n

    Derken Hasan Onat Hoca bana pat diye bir soru daha sordu: \u201cSen nurcu musun?\u201d<\/em> <\/strong>Hi\u00e7 beklemedi\u011fim bu 3. SORU<\/strong>\u2019ya bir refleks halinde: \u201cE\u011fer Bedi\u00fczzaman Hazretleri kabul ederse, talebesi olmay\u0131 cana minnet bilirim. Fakat ben kendimi nurcu olarak nitelemiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc nur c\u00e2mias\u0131ndan hi\u00e7bir nur cemaatine m\u00fcntesip de\u011filim. Hepsine muhabbetim var, o ba\u015fka<\/em>.\u201d dedim.[1]<\/a> \u00c7\u00fcnk\u00fc kendimi 2011 y\u0131l\u0131ndan beri \u201cehl-i s\u00fcnnet ve\u2019l-ferd\u201d olarak niteliyordum.<\/p>\n

    Hasan Onat Hoca, Nurculuk \u00e2idiyeti \u00fczerinden bahis a\u00e7\u0131l\u0131nca, g\u00fcncel bir konuya ge\u00e7ti. Risale-i Nur okuyan cemaatlerden \u2018The Cemaat\u2019in ve onlardan kaynaklanarak b\u00fct\u00fcn \u00fclkeye yay\u0131lan baz\u0131 b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fcn\/nedeninin \u2018cemaat\u00e7ilik illeti\u2019 oldu\u011funu, \u00e2idiyet\u00e7ili\u011fin insanlardaki adalet duygusunu bozdu\u011funu anlatt\u0131. The Cemaat\u2019in de zaman\u0131nda devlette ve sosyal hayatta her yeri ele ge\u00e7irme u\u011fruna t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131klar\/adaletsizlikler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu zul\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 da vicdanlar\u0131n\u0131 cemaat\u00e7ilikle (dine hizmet k\u0131l\u0131f\u0131yla) manip\u00fcle ederek rahatlatt\u0131klar\u0131n\u0131 (kendilerini kand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131) s\u00f6yledi. Dinin asl\u0131n\u0131n adalet oldu\u011funu belirterek dinde ve dine hizmette adaletin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti.
    \nMilyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ma\u011fduriyetleri ve y\u00fczbinlerin \u00e7ekti\u011fi deh\u015fetli zul\u00fcmleri do\u011faran fitneleri, esas sebeplerini, ger\u00e7ek m\u00fcsebbiplerini ve \u015ferli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 on y\u0131llard\u0131r ilme\u2019l-yakin bilen, ayne\u2019l-yak\u00een g\u00f6rm\u00fc\u015f ve hakka\u2019l-yak\u00een ya\u015fam\u0131\u015f olan birisi olarak ben de bu s\u00f6zleri aynen kabul ile tasdik ettim.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Sohbetin devam\u0131nda Hasan Onat Hoca, 4. SORU<\/strong> olarak: “Bedi\u00fczzaman, \u2018\u015eeytandan ve siyasetten Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m\u2019 diyor ama bug\u00fcn nurcular siyasalla\u015ft\u0131lar<\/em>. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?<\/em>“<\/strong> dedi. Ben de hepsinin olmasa da pek\u00e7o\u011funun farkl\u0131 derecelerde siyasalla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani bir partiye a\u00e7\u0131ktan veya gizliden angaje olduklar\u0131n\u0131 ve bu siyasalla\u015fman\u0131n, Risale-i Nurlar\u0131 belli bir siyas\u00ee kesime adeta hasretti\u011fini ve di\u011ferlerinin istifadesine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde set \u00e7ekti\u011fini ifade ettim, bu meyanda birka\u00e7 ele\u015ftirimi serdetttim. Ele\u015ftirilerim; Nur Cemaatlerinin D\u00fcnya \u0130slam Birli\u011fine sosyal hayat plan\u0131nda \u00e7ok ciddi katk\u0131lar sunmalar\u0131 gerekirken ve sunabilecekken, aksine d\u0131\u015fa yans\u0131yan manzara olarak kendi aralar\u0131nda bile \u2018bir \u00e7e\u015fit tefrika\u2019ya d\u00fc\u015fmeleri, hatta birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez duvarlar \u00f6rmeleri, ileti\u015fimsizlikleri, baz\u0131s\u0131n\u0131n iplerini siyas\u00eelerin eline vererek sivil \u00f6zg\u00fcnl\u00fck ve varolu\u015fsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten uzakla\u015f\u0131p siyasal teb\u2019alara (biat etmi\u015f kullara) d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri, tabir-i di\u011ferle sivil \u00f6nderlikten \u00e7\u0131k\u0131p siyasal re\u00e2y\u00e2l\u0131\u011fa tenezz\u00fcl etmeleri, ulusal ve uluslararas\u0131 \u00e7apta ortak projeler \u00fcretememeleri\/geli\u015ftirememeleri, hatta y\u00fczlerce\/binlerce nur talebesi akademisyenleri bulunmas\u0131na ra\u011fmen, hala Medreset\u00fc\u2019z-Zehr\u00e2\u2019n\u0131n \u0130lkokulu\u2019nu bile a\u00e7amam\u0131\u015f olmalar\u0131 gibi konulara y\u00f6nelik hafif dokunu\u015flard\u0131.[2]<\/a> Her\u015feye ra\u011fmen Nur C\u00e2mias\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada iman kalesinin muhaf\u0131zlar\u0131 olduklar\u0131 ve Risale-i Nur\u2019daki Kur\u2019\u00e2n\u00ee hakikatlerle insanl\u0131\u011f\u0131n hidayetine b\u00fcy\u00fck hizmet yapmakta olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini de hakperestlikle teslim etmek durumunday\u0131m.<\/p>\n

    \"\"<\/p>\n

    Benim kalben hem Nur Talebesi olup hem de aklen Nur camias\u0131na y\u00f6nelik b\u00f6yle net \u2018ele\u015ftirilerimi\u2019 dile getirebilmemi takdirle ve tebess\u00fcmle kar\u015f\u0131layan Prof. Hasan Onat Hoca, Bedi\u00fczzaman, Risale-i Nur ve Nurcularla ilgili kendi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131. Bununla beraber birka\u00e7 itiraz\u0131n\u0131\/ele\u015ftirisini de bana soru olarak y\u00f6neltti. \u201cBen<\/em>\u201d dedi, \u201ckat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fleri olsa da Said Nurs\u00ee\u2019yi severim. Nurcular\u0131 da severim. Hatta Risalelerin \u00e7o\u011funu okudum, belki hepsini okumu\u015fumdur. Nurcular mahkemelerde yarg\u0131lan\u0131rken, bana bilirki\u015fi (ehl-i vukuf) olarak \u00e7uvallarla Risaleler g\u00f6nderilirdi, \u201cdine-kanunlara ters neler var\u201d diye okuyup rapor sunmam i\u00e7in. O vesileyle okudum. Hep de olumlu raporlar verdim, y\u00fczlerce nurcunun hapisten kurtulmas\u0131na vesile oldum, fakat onlar bunu bilmezler. Risaleleri okurken, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bana yanl\u0131\u015f gelen birka\u00e7 ifadesine rast geldim. Ke\u015fke onlar\u0131 bir kenara not alsayd\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ele\u015ftirilerimi bir makale halinde yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Madem sen doktoran\u0131 Bedi\u00fczzaman \u00fczerine yapt\u0131m, bu konuda ihtisas sahibisin, o halde akl\u0131mda kalan temel birka\u00e7 soruyu sana soray\u0131m<\/em>.\u201d dedi.<\/p>\n

      \n
    1. SORU<\/strong>\u2019sunu sordu: \u201cBedi\u00fczzaman, \u201cBenim kitaplar\u0131m\u0131 okuyan \u00e2lim olur. Ba\u015fka kitap okumas\u0131na gerek yoktur\u201d diyor. Buna ne diyeceksin?\u201d<\/em> <\/strong>dedi. Cevap verdim, dikkatle dinledi, anlad\u0131, ikna oldu ve itiraz etmedi. K\u0131saca \u015f\u00f6yle dedim:<\/li>\n<\/ol>\n

      \u201cDile getirdi\u011finiz iki c\u00fcmle, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki ayr\u0131 s\u00f6zd\u00fcr; iki ayr\u0131 kitab\u0131nda ge\u00e7er. Beraber yan yana s\u00f6yleyince yanl\u0131\u015f bir mana ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u201cBenim kitaplar\u0131m\u0131 okuyan, \u00e2lim olur.\u201d lafz\u0131yla bir s\u00f6z\u00fc yok. Onun tam olarak s\u00f6z\u00fc \u015f\u00f6yle: “Bir sene bu risaleleri ve bu dersleri anlayarak ve kabul ederek okuyan, bu zaman\u0131n m\u00fchim, hakikatli bir \u00e2limi olabilir<\/em>.” (\u0130hlas Risalesi \/ 21. Lem\u2019a). Bir s\u00f6z\u00fcn kime ve ne zaman s\u00f6ylendi\u011fi \u00f6nemlidir. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n o s\u00f6z\u00fc, \u00f6zel bir mektubunda ge\u00e7er ve bu mektubu, Risale yazmaktan usanan bir k\u0131s\u0131m husus\u00ee karde\u015flerine te\u015fvik i\u00e7in kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Medrese ve tekkelerin kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, Kur’an tefsiri Risalelerle o ilim ve irfan yolunu a\u00e7\u0131k tutmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u201cRisale-i Nur yeter, ba\u015fka kitap okumaya gerek yoktur\u201d<\/em> diye de bir s\u00f6z\u00fc yoktur. Fakat kendisinin \u00e7ok yak\u0131n\u0131ndaki bir avu\u00e7 v\u00e2risine ve haslar\u0131n has\u0131 erkanlara, \u2018mahrem\u2019 bir mektubunda tahkik\u00ee imana ula\u015fmada Risalelerin k\u00e2fi geldi\u011fini, ba\u015fka eserlere muhta\u00e7 b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bedi\u00fczzaman, o mektubunda, \u2018haslar\u0131n has\u0131 olan erkanlar\u2019 dedi\u011fi baz\u0131 talebelerinin sadece Risalelerle me\u015fgul olmalar\u0131n\u0131 sal\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.[3]<\/a> Yoksa, genel olarak b\u00fct\u00fcn nur talebelerine ve herkese kar\u015f\u0131, \u201cRisaleler yeter, ba\u015fka kitaba l\u00fczum yok.\u201d<\/em> dememi\u015ftir.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n iki ayr\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn mahiyetini ve muhataplar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince, Prof. Dr. Hasan Onat Hoca, haf\u0131zas\u0131nda iki ayr\u0131 s\u00f6z\u00fc birle\u015ftirerek \u00e7ok yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lan bir konsept meydana geldi\u011fini farketti ve bu y\u00fczden de ama\u2019s\u0131z, fakat\u2019s\u0131z, velakin\u2019siz olarak cevab\u0131m\u0131 kabul etti.<\/p>\n

      Pe\u015finden 6. SORU<\/strong>\u2019su geldi: \u201cPeki, Bedi\u00fczzaman, \u2018Risaleler bana yazd\u0131r\u0131ld\u0131, kalbime ilham edildi.\u2019 diyor. Bu sorunlu bir ifade de\u011fil mi?\u201d<\/em><\/strong> diye sordu.<\/p>\n

      \u00d6zetle dedi\u011fim \u015fu oldu:<\/p>\n

      \u201cBu kabil s\u00f6zler, Bedi\u00fczzaman\u2019la ba\u015flamad\u0131. Tasavvuf tarihi bu nevi s\u00f6zler s\u00f6yleyen evliyalarla dolu. (Baz\u0131lar\u0131 bunlara \u015fatahat der, baz\u0131lar\u0131 hakikat.) \u0130lham ger\u00e7e\u011fini reddedecek olsak, tasavvuf tarihi \u00e7\u00f6ker.” dedim. G\u00fcld\u00fc, \u201cevet, aynen \u00f6yle.\u201d dedi. S\u00f6zlerimi \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm: \u201cBa\u015fta \u0130bn-i Arab\u00ee olmak \u00fczere y\u00fczlerce zat, eserlerini, binlerce \u015fair \u015fiirlerini ilhamla yazd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdir. Kur\u2019an, Allah\u2019\u0131n ar\u0131ya vahyetti\u011fini (ilham etti\u011fini) s\u00f6yl\u00fcyor, kimse itiraz etmiyor. Annesinin kalbine \u00e7ocuk Musa\u2019y\u0131 nehre b\u0131rakmas\u0131 vahyediliyor ki bu vahiyler, ilham manas\u0131na al\u0131n\u0131yor. Bedi\u00fczzaman da eserlerindeki hakikatlerin kendisine Allah taraf\u0131ndan, Kur\u2019an\u2019dan ilham edildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, hepsi bu.<\/p>\n

      \u201cBen b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.. benim fikrime g\u00f6re b\u00f6yle\u201d diyen bir felsefeciye -e\u011fer m\u00fc\u2019min ise- o do\u011fru fikrini nas\u0131l \u00fcretti\u011fi sorulsa, \u2018akl\u0131ma b\u00f6yle geldi\u2019 diyecektir. “Nerden\/kimden geldi?” denilse, “Allah’tan” diyecektir. \u0130\u015fte Bedi\u00fczzaman, ayn\u0131 yerde ben’i atl\u0131yor, do\u011frudan O’nu g\u00f6steriyor ve “Hakikatler O\u2019ndan!” diyor, ilk ve as\u0131l kayna\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cAkl\u0131ma b\u00f6yle geldi\u201d diyen felsefeciler sorun yap\u0131lmazken, \u201cKalbime b\u00f6yle do\u011fdu\u201d diyen \u00e2limler\/veliler niye sorun yap\u0131l\u0131yor? Kur\u2019an\u2019da haber verildi\u011fi \u00fczere ar\u0131lara, hayvanlara, \u015f\u00e2irlere veya baz\u0131 insanlara ilham eden Allah, niye \u0130slam tarihinden bug\u00fcne baz\u0131 \u00e2limlere-evliyalara ilham etmesin!<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman, b\u00fcy\u00fck bir mahviyetle, Risalelerdeki hakikatlerin kendi akl\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, o hakikatlere kendi ad\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcr olarak vurmuyor, kalbine o hakikatleri g\u00f6nderen Allah\u2019\u0131 adres g\u00f6steriyor. \u201cYanl\u0131\u015flar varsa bendendir ama hakikatler benim de\u011fil, Kur\u2019an\u2019\u0131n mal\u0131d\u0131r, ondan ilham alarak yazd\u0131m<\/em>.\u201d diyor. Mana-y\u0131 ism\u00eecilik yapm\u0131yor, mana-y\u0131 harf\u00ee ile her\u015feye bakt\u0131\u011f\u0131 gibi, eserlerine de \u00f6yle bak\u0131yor ve i\u00e7lerindeki hakikatleri, esas sahibine teslim ediyor ve bunu da hi\u00e7 laf\u0131 e\u011fip b\u00fckmeden \u2018ilham\u2019 ile yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Olan\u0131 oldu\u011fu gibi d\u00fcr\u00fcst\u00e7e s\u00f6yl\u00fcyor.\u201d<\/p>\n

      Madem ki b\u00fct\u00fcn iyilikler Allah’tand\u0131r (Nisa, 4\/79), t\u00fcm hakikatler de Allah’tan gelir ve O\u2019nun tecellisi olmayan hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Bedi\u00fczzaman, Risalelerin ilhamla yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, onlar\u0131n kendisinin de\u011fil, tefsiri oldu\u011fu Kur\u2019an\u0131n mal\u0131 oldu\u011funu vurgulamakta, hatalar\u0131 kendi \u00fczerine almaktad\u0131r. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bu s\u00f6z\u00fc, her\u015feye mana-y\u0131 harf\u00eesiyle bakan g\u00f6z\u00fcnden ve tevhid\u00ee \u00f6z\u00fcnden gelen bir s\u00f6zd\u00fcr\u2026\u201d mealinde beyanlarla cevap verdim.[4]<\/a><\/p>\n

      Cevaplar\u0131n netli\u011fi, din\u00ee temeli ve makuliyeti sebebiyle olmal\u0131 ki Prof. Dr. Hasan Onat yine hi\u00e7bir red, \u015ferh veya kay\u0131t koymaks\u0131z\u0131n hepsini sakince ama ciddiyetle dinledi, hi\u00e7 itiraz etmedi, hatta yer yer a\u00e7\u0131ktan onaylad\u0131. Onun bu ger\u00e7ekten al\u0131c\u0131 g\u00f6zlerle bak\u0131\u015f\u0131 ve yap\u0131c\u0131 tavr\u0131, beni \u00f6zl\u00fc konu\u015fmaya sevkediyordu. Ben de bu samimi mus\u00e2habemizin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir m\u00fcnaka\u015faya d\u00f6n\u00fc\u015fmesine f\u0131rsat vermemek i\u00e7in, kelimeleri \u00e2z\u00e2m\u00ee titizlikle se\u00e7erek konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum.<\/p>\n

      Nihayet kendisi, y\u0131llard\u0131r kafas\u0131nda bekletti\u011fi sorular i\u00e7inden \u2013tabir-i c\u00e2iz ise- \u2018turpun en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fc en son \u00e7\u0131kard\u0131. 7. SORU<\/strong> yerinde, bir gizli d\u00fc\u015f\u00fcncesini de sanki soru\u2019ymu\u015f gibi y\u00f6neltti:<\/p>\n

      \"\"<\/em><\/strong><\/p>\n

      \u201cSaid Nurs\u00ee, eserlerinde kendisinin s\u0131k s\u0131k bir hastal\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyor. K\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden beri o hastal\u0131\u011f\u0131 var, onunla u\u011fra\u015f\u0131yor, bo\u011fu\u015fuyor. Mektuplar\u0131nda s\u00fcrekli o hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131yor, dualar istiyor. Talebeleri o s\u00f6zleri anlam\u0131yorlar\u2026 Siz ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?\u201d<\/em><\/strong> diyerek bir \u00eem\u00e2da bulundu. Ben de \u00eemas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k soruya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcm: \u201cBedi\u00fczzaman\u2019\u0131n psikolojik veya psikiyatrik bir hastal\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu mu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? <\/em>Yani sizce onda gizli bir delilik mi var?\u201d <\/em>dedim. \u201cEvet<\/em>\u201d dedi Hasan Onat Hoca, \u201c\u00f6yle bir durumu oldu\u011funu san\u0131yorum.<\/em>\u201d<\/p>\n

      Ben de \u201cDoktor te\u015fhisiyle \u00f6yle bir hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Aksine doktordan \u2018aklen sa\u011fl\u0131k raporu\u2019 oldu\u011funu biliyoruz.[5]<\/sup><\/a> Fakat siz de bilirsiniz ki deli ile d\u00e2hi aras\u0131nda ince bir \u00e7izgi var\u2019d\u0131r. E\u011fer ger\u00e7ekten bir delilik vard\u0131ysa bile, delili\u011fini gizleyebilen bir d\u00e2hidir, \u00f6yleyse.[6]<\/a> (Nitekim Prof. Dr. \u015eerif Mardin \u201cSaid Nurs\u00ee, ilminin \u00e7ap\u0131n\u0131 ih\u00e2t\u00e2 edemedi\u011fimiz bir dehad\u0131r.<\/em>\u201d der.[7]<\/a>). Zaten d\u00e2hiler, biraz delidirler. Hepimizin bir deli yan\u0131 yok mu, gizledi\u011fimiz, e\u011fledi\u011fimiz…\u201d dedim. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fck\u2026<\/p>\n

      Bu sonuncu soruya daha farkl\u0131 cevaplar vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, hatta giri\u015f de yapt\u0131m \u201cHepimizin bir deli yan\u0131 yok mu gizledi\u011fimiz\u201d<\/em> diyerek. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n 1908\u2019de ge\u00e7ici bir cinnet h\u00e2li isnad\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131 zaman vermi\u015f oldu\u011fu cevapta ge\u00e7en:<\/p>\n

      \u0648\u064e\u0643\u064f\u0644\u0651\u064f \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0645\u064e\u062c\u0652\u0646\u064f\u0648\u0646\u064c \u0648\u064e\u0644\u0670\u0643\u0650\u0646\u0652 \u0639\u064e\u0644\u0670\u0649 \u0642\u064e\u062f\u064e\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0647\u064e\u0648\u0670\u0649 \u0627\u0650\u062e\u0652\u062a\u064e\u0644\u064e\u0641\u064e \u0627\u0644\u0652\u062c\u064f\u0646\u064f\u0648\u0646\u064f<\/p>\n

      \u201cHerkes delidir. Fakat heva (arzular) nisbetinde delilik derecesi farkl\u0131l\u0131k arz eder.\u201d<\/em> \u015feklindeki s\u00f6ze[8]<\/a> g\u00f6nderme yapm\u0131\u015ft\u0131m. \u201cPeygamberimiz\u2019e (s.a.v) bile mecnun\/deli dendi\u011fi[9]<\/a> bir d\u00fcnyada Bedi\u00fczzaman gibi peygamber v\u00e2rislerine de deli denmi\u015f olmas\u0131 sadece bir fazilettir\u2026 Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Muhakem\u00e2t\u2019\u0131n\u0131 okuyan birisi zaten ondaki y\u00fcksek mant\u0131k ilmi ve c\u00fcmle \u00f6rg\u00fcleri kar\u015f\u0131s\u0131nda acze d\u00fc\u015f\u00fcp kendi ak\u0131l, mant\u0131k ve muhakeme yoksunlu\u011funu farkeder\u2026\u201d diyerek s\u00f6z\u00fcme devam edecektim.<\/p>\n

      Fakat s\u00fcre uzad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, b\u00f6yle te\u011fet ge\u00e7meyi ve s\u00f6z\u00fcm\u00fc tad\u0131nda b\u0131rakarak ba\u011flamay\u0131 ye\u011fledim. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hasan Onat Hoca ile bu ilk tan\u0131\u015fmam\u0131z ve tek konu\u015fmam\u0131z yakla\u015f\u0131k bir saat kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Odada bekleyen arkada\u015f\u0131n\u0131 daha fazla bekletmemek, hakka girmemek i\u00e7in kendisinden m\u00fcsaade ald\u0131m ve doktora \u00e7al\u0131\u015fmamla ilgili \u201chay\u0131rl\u0131 olsun<\/em>\u201d dualar\u0131 ile yan\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131m. Bir daha da d\u00fcnya g\u00f6z\u00fcyle kendisini hi\u00e7 g\u00f6rmek nasip olmad\u0131, sadece kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tv programlar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011funluk be\u011feniyle izledim.<\/p>\n

      Son olarak, \u015funu da not d\u00fc\u015fmeliyim ki: Hayat\u0131mda akademik bir \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 g\u00f6nderdi\u011fim ilk hakemli bilimsel dergi olan Toplum Bilimleri Dergisi<\/em>\u2019nin dan\u0131\u015fma kurulu (advisory board) \u00fcyelerinden birisi de Prof. Dr. Hasan Onat Hoca\u2019yd\u0131. Muhtevas\u0131nda Bedi\u00fczzaman\u2019a da referanslar verdi\u011fim s\u00f6zkonusu makalemi okuyup onay veren kurul \u00fcyelerinden birisi de o muydu, bilmiyorum ama aram\u0131zdaki bu k\u00fc\u00e7\u00fck ortak detay\u0131 da kaydetmi\u015f olay\u0131m.[10]<\/a><\/p>\n

       <\/p>\n

       <\/p>\n

      \"\"<\/p>\n

      Yumu\u015fak huylu, tatl\u0131, sakin, m\u00fctebessim, bilge, hakperest ve insafl\u0131 \u015fahsiyetiyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Prof. Dr. Hasan Onat Hocay\u0131 \u2013baz\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerimize ra\u011fmen- Allah da biliyor ki, kalben ger\u00e7ekten sevdim, aklen takdir ettim ve twitter\u2019da yak\u0131ndan takip etmeye ba\u015flad\u0131m, ara ara da hikmetli s\u00f6zlerini payla\u015f\u0131yordum. \u0130stikbalde onunla bu ilk ve tek hat\u0131ram\u0131 ve Bedi\u00fczzaman hakk\u0131ndaki sorulu-cevapl\u0131 konu\u015fmam\u0131z\u0131 da yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Me\u011fer bu hat\u0131ray\u0131 yazmak, vefat g\u00fcn\u00fcne nasip olacakm\u0131\u015f. Fakat her \u00f6l\u00fcm gibi onun \u00f6l\u00fcm\u00fc de \u00e7ok erken oldu. Nasibden \u00f6te yol yok, o ba\u015fka. Birg\u00fcn beraber bir\u015feyler yapabilece\u011fim bir ilim ehli, bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, bir insan g\u00fczeli olarak kalbimde yer edinen bu zat\u0131n vefat etti\u011fi haberini al\u0131nca, bu ilk muarefe ve musahabemin hat\u0131ras\u0131 i\u00e7ime bir kor d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Beraber bir hat\u0131ra resmimiz olmasa da, i\u015fbu yaz\u0131y\u0131 kaleme alm\u0131\u015f oldum.<\/p>\n

      Nur Davas\u0131nda y\u00fczlerce Nur Talebesinin hapisten kurtulmas\u0131na verdi\u011fi olumlu bilirki\u015fi raporlar\u0131yla vesile olan, \u00c7ank\u0131r\u0131 Eldivan\u2019l\u0131 merhum Prof. Dr. Hasan Onat hoca\u2019n\u0131n Allah taksirat\u0131n\u0131 affeylesin, makam\u0131n\u0131 \u00e2l\u00ee eylesin. Rahmet-i Rahman\u2019dan onun \u015fahs\u0131na dile\u011fim, duam, niyaz\u0131m budur. \u0130nan\u0131yorum ki: Ak\u0131l ve vahyin uzla\u015fmas\u0131na adanm\u0131\u015f bir \u00f6mr\u00fcn sonunda O, eserleriyle sevenlerinin kalbinde ve fikirleriyle d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin dillerinde ya\u015famaya devam edecek ve daima hay\u0131rla y\u00e2d edilecektir. Ruhunu ta\u015f\u0131yan hakikatl\u0131 fikirlerini ve insan\/birey merkezli din\u00ee de\u011ferlendirmelerini okumay\u0131 da sal\u0131k veriyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fctfekkirler fikirleriyle ya\u015farlar, okunduk\u00e7a ya\u015famaya devam ederler.<\/p>\n

      Son olarak onun, vefat etmeden iki hafta \u00f6nce twitter\u2019da payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 iki s\u00f6z\u00fc ile hitam-\u0131 misk etmek istiyorum:<\/p>\n

      \u201cHayat\u0131m\u0131z daha iyi olsun istiyorsak: 1. Sadece kendimizle yar\u0131\u015fal\u0131m. 2. Kendi g\u00fcndemimiz olsun. 3. Olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin bizi etkilemesine izin vermeyelim. 4. Al\u0131\u015fkanl\u0131klar gelece\u011fi belirler; bilelim. 5. Kazanmadan harcamayal\u0131m, \u00fcretelim. 6. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa tak\u0131lmayal\u0131m. 7. Dosdo\u011fru olal\u0131m. (13 Eyl\u00fcl 2020).<\/p>\n

      \u201cMaziye mahkum olmaktan kurtulabilmek i\u00e7in: 1. Hayat\u0131n gelece\u011fe do\u011fru akt\u0131\u011f\u0131n\u0131; 2. Ge\u00e7mi\u015f\u2019in de her daim yeniden in\u015fa edildi\u011fini; 3. Yarat\u0131c\u0131 yetilerini yitiren birey toplumlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fi kutsalla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131; 4. Eskilerin kavgas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin ak\u0131l i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek gerekir.\u201d (15 Eyl\u00fcl 2020).<\/p>\n

      \"\"Merhum Hasan Onat Hoca\u2019n\u0131n ruh-u az\u00eezi i\u00e7in el-F\u00e2tiha!<\/p>\n

      Dr. Musa Hub<\/strong><\/p>\n

       <\/p>\n

      26 Eyl\u00fcl 2020 Sal\u0131<\/p>\n

      Londra \/ \u0130ngiltere<\/p>\n

       <\/p>\n

       <\/p>\n

       <\/p>\n

      D\u0130PNOTLAR<\/p>\n

      [1]<\/a> Bu cevab\u0131mla \u015funu demek istemi\u015ftim: \u0130nsan, bireysel olarak da Bedi\u00fczzaman\u2019a ba\u011flanabilir veya \u2018Risale-i Nur Talebesi\u2019<\/em> olabilir, Nur C\u00e2mias\u0131na d\u00e2hil olabilir. Fakat Nurcu olmak, bende bir Nur Cemaatine m\u00fcntesip olmak anlam\u0131na geliyor. Nurculuk, bir topluluktur, topluluklar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu sebeple kendimi \u2018Nur Talebesi\u2019<\/em> g\u00f6r\u00fcyorum, ama \u2018Nurcu de\u011filim\u2019 diyorum. Bedi\u00fczzaman’a ve Risale-i Nur’a g\u00f6n\u00fclden bir talebelik ba\u011f\u0131m var, fakat hi\u00e7bir nur cemaatine aidiyet ba\u011f\u0131m yok, sadece hepsine Allah i\u00e7in sevgi ve sayg\u0131m var. Nur dairesinde \u00dcstad\u2019\u0131n rahlesine beraber oturmu\u015fuz. Onlar organize grup, bense birey. Bir nur cemaatine m\u00fcntesip olamayacak kadar hepsini ku\u015fatan bir sevgi ve sayg\u0131y\u0131 kalbimde buluyorum; hepsini \u2018meslek karde\u015fim\u2019 ve ‘dava arkada\u015f\u0131m’ g\u00f6r\u00fcyorum. K\u0131sacas\u0131: Ben Nur c\u00e2mias\u0131na d\u00e2hil bir Nur Talebesiyim in\u015fallah ama herhangi bir nur cemaatine mensup bir nurcu de\u011filim.<\/p>\n

      [2]<\/a> \u00a0Burada bir kere daha vurgulamak istiyorum ki: K\u00fcresel \u00e7apta en b\u00fcy\u00fck hayali \u201c\u0130slam Birli\u011fi\u201d olan bir din\u00ee-ictima\u00ee lider olarak \u00dcstad Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n arkas\u0131nda toplanan milyonlarca Nur Talebelerinin ve Cemaatlerinin, millet ve \u00fcmmet aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesinde arabuluculu\u011fa ve birlikteli\u011fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapmalar\u0131 beklenirken, aksine kiminin Eski Said\u2019i, kiminin Yeni Said\u2019i, kiminin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Said\u2019i a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak takip etmek suretiyle kendi aralar\u0131nda onlarca kollara b\u00f6l\u00fcnmeleri \u2013ki bir ulu \u00e7\u0131nar\u0131n dallar\u0131 gibi olan bu durumun rahmet ve\u00e7heleri mahfuz-, bu yeni kollar ile yepyeni a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapabilecekken, Nur C\u00e2mias\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan ayr\u0131 ayr\u0131 cemaatler olarak ortak mefk\u00fbrelerde birlikte hareket edememeleri, y\u00f6neticilerinin\/a\u011faebeylerinin aras\u0131nda m\u00fc\u015fterek bir \u00fcst me\u015fveret heyetinin bulunmamas\u0131, ulusal ve uluslararas\u0131 ortak organizasyonlar ger\u00e7ekle\u015ftirememeleri, mesela Risale-i Nur\u2019daki iman\u00ee ve din\u00ee hakikatlerle Ateizm ve Deizme kar\u015f\u0131 ictim\u00e2\u00ee ve ilm\u00ee planda hem bilimsel akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar, hem de gen\u00e7 nesilleri ve halk\u0131 koruyacak irfan\u00ee faaliyetleri birlikte yapamamalar\u0131, hatta Risale-i Nur\u2019lar\u0131n ayn\u0131 n\u00fcsha t\u0131pk\u0131 bas\u0131m\u0131nda ittifak sa\u011flayamamalar\u0131.. gibi hususlar, her ne kadar baz\u0131s\u0131 merkezde k\u00fc\u00e7\u00fck farklar gibi g\u00f6z\u00fckse de, muhit hatt\u0131nda b\u00fcy\u00fck ayr\u0131l\u0131klara yol a\u00e7makta, bu \u2018da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc\u2019, yak\u0131n gelecekle ilgili \u00fcmitleri \u00f6telemekte, beki de baz\u0131lar\u0131nda millet-i \u00fcmmetin istikbal bayram\u0131 ad\u0131na gizliden gizliye derin inkisarlara zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. \u015eahsen hepsinin dine-imana hizmetlerini g\u00f6n\u00fclden takdir etmekle beraber, bu birbirinden isti\u011fnalar\u0131ndaki ayr\u0131-gayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, i\u00e7ten i\u00e7e birbirini d\u0131\u015flayan\/\u00f6teleyen tav\u0131rlar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00fcmmeti ve insaniyeti d\u00fc\u015f\u00fcnen bir \u00fcmmetolog olarak \u00dcstad Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ard\u0131nda en az\u0131ndan \u2018\u00fcmmet bilinci\u2019yle hareket ederek \u00fcmmeti olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131 iman karde\u015fli\u011fi temelinde ve \u0130ttihad-\u0131 \u0130slam hedefinde bir araya getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekirken, \u2018b\u00fct\u00fcn nur talebelerini bile ku\u015fatan bir \u00fcst ak\u0131l ve engin kalb\u2019e sahip olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 sorgulatan hallerini maalesef \u2018hayat d\u00f6nemi\u2019ndeki hayat\u00ee hizmetlere s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 birer m\u00e2ni g\u00f6r\u00fcyorum, Risale-i Nur\u2019daki Kur\u2019\u00e2n\u00ee hakikatlerle hayata nur-u iman\u0131 ta\u015f\u0131ma ve yeniden ihya hizmetlerini saha olarak daraltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve derinlik olarak da s\u0131\u011fla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

      [3]<\/a> * \u201cRisale-i Nur talebelerinin haslar\u0131 olan sahip ve v\u00e2risleri, ve haslar\u0131n\u0131n haslar\u0131 olan erk\u00e2n ve esaslar\u0131 olan karde\u015flerime\u201d<\/em> diyerek yazd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok mahrem bir mektubunda \u015f\u00f6yle der: \u201cRisalet\u00fc’n-Nur \u00e7ok m\u00fctenevvi hakaike dair oldu\u011fu halde, telifi zaman\u0131nda, yirmi seneden beri ben (ba\u015fka kitaba) muhta\u00e7 olmad\u0131m. Elbette siz, yirmi derece daha ziyade muhta\u00e7 olmamak l\u00e2z\u0131m gelir. Hem madem ben sizlere kanaat ettim ve ediyorum, ba\u015fkalara bakm\u0131yorum, me\u015fgul olmuyorum; siz dahi Risalet\u00fc’n-Nur’a kanaat etmeniz l\u00e2z\u0131md\u0131r, belki bu zamanda elzemdir.\u201d (Nurs\u00ee, Kastamonu L\u00e2hikas\u0131 – Mektup No: 48 – s.1600).<\/p>\n

      [4]<\/a> Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n, tefsiri Risale-i Nur’u Kur\u2019an\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 ilhamla yazd\u0131\u011f\u0131 mealindeki s\u00f6zlerine biraz daha yak\u0131ndan a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek ihtiya\u00e7 gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u015eu temel ger\u00e7e\u011fi ba\u015ftan bilelim. Risale-i Nur\u2019da iki t\u00fcrl\u00fc bilgi vard\u0131r: 1. Hakikatler, 2. G\u00f6r\u00fc\u015fler, yani do\u011frular ve yanl\u0131\u015flar. Hakikatler ve do\u011frular, iki ayr\u0131 kavramd\u0131rlar. Hakikatler hakt\u0131rlar ve sabittirler, g\u00f6r\u00fc\u015fler\/do\u011frular ise de\u011fi\u015fkendirler. Bedi\u00fczzaman, Risale-i Nur\u2019daki \u201chakikatler\u201di, Kur\u2019an\u2019dan ilhamla yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir ki, \u00e7o\u011fu iman\u00ee mevzulara dair olan bu hakikatler, asl\u0131nda Kur\u2019an\u2019\u0131n mal\u0131d\u0131r, \u0130slam\u2019\u0131n mal\u0131d\u0131r. Hakikat prensibi olan bir c\u00fcmlenin ilham\u0131n\u0131 Kur\u2019an\u2019dan alm\u0131\u015f olmay\u0131, hi\u00e7bir ak\u0131l reddedemez.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Risale-i Nur\u2019daki \u201ckendi g\u00f6r\u00fc\u015fleri\u201d ise ona g\u00f6re do\u011frulard\u0131r, do\u011fru g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yorumlard\u0131r ki do\u011fruluklar\u0131 zamana ve \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r; zaman\u0131n ve \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle baz\u0131s\u0131 yanl\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ge\u00e7mi\u015fte do\u011fru iken bug\u00fcn\/yar\u0131n yanl\u0131\u015f olabilirler ama yar\u0131n yanl\u0131\u015f olmalar\u0131, ge\u00e7mi\u015fte do\u011fru olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmez. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n, o d\u00f6nemin sosyal ve siyasal \u015fartlar\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, yapt\u0131\u011f\u0131 yorumlar\u0131 ve tercihlerini sanki k\u0131yamete kadar ge\u00e7erli iman\u00ee hakikatler gibi kabul etmek, onu anlamamakt\u0131r. Risale-i Nur\u2019daki hakikatler ile onun \u015fahs\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015flerini birbirinden ay\u0131rt edebilmek i\u00e7in, yeterli ilim, ak\u0131l, muhakeme, basiret, firaset ve ufka ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman, kendi s\u00f6zlerine ilah\u00ee bir anlam y\u00fcklememi\u015ftir, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zleri, ikiye ayr\u0131l\u0131r; do\u011frular ve yanl\u0131\u015flar. O, do\u011frular\u0131 (hakikatleri) Allah’tan bilmi\u015f, yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kendi \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki insan\u0131n ruhu, \u0130lah\u00ee nefhad\u0131r, b\u00fct\u00fcn varl\u0131k esman\u0131n tecellisidir. Hep ilah\u00ee! Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131 itham etmeden \u00f6nce, onun do\u011frular\u0131n\u0131, yani Risale-i Nur’daki hakikatleri kendi nefsinden bilmedi\u011fini, Kur’an’dan ilham alm\u0131\u015f oldu\u011funu, asla yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u0130lah\u00eele\u015ftirmeye kalkmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmelidir. \u0130nsan \u00f6nce birinin do\u011frular\u0131na do\u011fru demelidir ki, sonra yanl\u0131\u015flar\u0131na yanl\u0131\u015f demeye hakk\u0131 olsun. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n do\u011frular\u0131n\u0131 hi\u00e7 konu\u015fmay\u0131p hemen tek-t\u00fck tart\u0131\u015fmal\u0131 yanl\u0131\u015flar\u0131na odaklanmak, d\u00fcr\u00fcstl\u00fckle ve hakikatperestlikle ba\u011fda\u015fmaz. Bedi\u00fczzaman’\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u0130lah\u00eele\u015ftirmeye kalk\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Hak (do\u011fru) olan b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnceler, Allah’tan gelir. Bat\u0131l (yanl\u0131\u015f) olan d\u00fc\u015f\u00fcnceler de insana nefsinden veya \u015feytandan gelir. Bedi\u00fczzaman, Risale-i Nur’daki hakikatlerin Kur’an’dan ilham ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatalar\u0131n ise kendisinden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

      \u015eimdi Risale-i Nur\u2019daki \u201chakikatler\u201d ile \u201cg\u00f6r\u00fc\u015fler\/do\u011frular\u201d konusuna ve bu iki kavrama birazc\u0131k de\u011finelim, \u00fczerine e\u011filelim.<\/p>\n

      Hakikatler ve do\u011frular, iki ayr\u0131 kavramd\u0131rlar. Hakikatler sabittir, do\u011frular de\u011fi\u015fkendirler, dedik.\u00a0 Peki do\u011fru nedir? Hakikatin belirli bir zamana, mekana ve mek\u00eene d\u00fc\u015fen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u2018do\u011fru\u2019 denir. Do\u011frular, zamana, mekana ve mek\u00eene g\u00f6redir ve g\u00f6recelidir. G\u00f6r\u00fc\u015fler de de\u011fi\u015fken do\u011frulard\u0131r ve ki\u015filere de\u011fi\u015fir. G\u00f6r\u00fc\u015fler, hakikat kar\u015f\u0131s\u0131nda do\u011fru veya yanl\u0131\u015f olabilir.. hatta bir zaman do\u011fru, bir zaman sonra ise yanl\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n Risale-i Nur\u2019a Kur\u2019an\u2019dan kalbine ilhamla yazd\u0131\u011f\u0131 hakikatler ba\u015fkad\u0131r, kendi ak\u0131l ve muhakem\u00e2t\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ba\u015fkad\u0131r. Bir \u015feyden ilham alman\u0131n en hafifi, esinlenmektir. Esin kayna\u011f\u0131 olmak da ilham kayna\u011f\u0131 olmakt\u0131r. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerinde de Kur\u2019an\u2019dan esinlenmi\u015f (ilham alm\u0131\u015f) olmas\u0131, m\u00fcfessirli\u011fin do\u011fas\u0131 gere\u011fidir.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman, Kur’an tefsiri olarak yazd\u0131\u011f\u0131 Risale-i Nur’daki hakikatleri Kur’an’dan ilham ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, varsa hatalar\u0131n ise kendisinden oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Hakikatleri\/do\u011frular\u0131 Kur’an’dan ilham almak, yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da \u0130lah\u00eele\u015ftirmek midir? De\u011fildir! B\u00f6yle bir isnad, Bedi\u00fczzaman\u2019a iftira olur. Bedi\u00fczzaman, ana ilham\u0131n\u0131 Kur\u2019an\u2019dan alm\u0131\u015ft\u0131r. Her insan, Kur’andan ilham alabilir. \u0130lham hakt\u0131r. \u0130lhamla baz\u0131 hakikatleri yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, kendi yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da \u0130lah\u00eele\u015ftirmek de\u011fildir.<\/p>\n

      \u015eahsen \u00fcstad\u0131m olarak Bedi\u00fczzaman\u2019a muhabbet ba\u011f\u0131m g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ama teslimiyet ba\u011f\u0131m, yaln\u0131z Hakk\u2019a ve hakikatedir. Cesaretimi, hakikatleri savunmada kullan\u0131r\u0131m, gaza gelip de, hakikatlerini savunmad\u0131\u011f\u0131m bir zat\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131p habbelerini kubbe yapmam. Risale-i Nur\u2019da \u2018\u015feytan\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019 diyece\u011fim bir \u015fey g\u00f6rmedim. Din\u00ee prensip ve hakikat olarak yanl\u0131\u015f buldu\u011fum bir c\u00fcmleye rastlamad\u0131m. Baz\u0131 yakla\u015f\u0131m veya ifadeleri, ben olsayd\u0131m, \u015f\u00f6yle yazard\u0131m dedi\u011fim yerler olmu\u015ftur. Bu da onun tercihidir.<\/p>\n

      \u015eu da var ki: D\u00fcn \u2018acaba yanl\u0131\u015f olabilir mi\u2019 dedi\u011fim nice \u015feyler var ki, daha derin ara\u015ft\u0131r\u0131nca veya y\u0131llar ge\u00e7ince bunlar\u0131n do\u011fru oldu\u011funu farkettim.. d\u00fcn do\u011fru kabul etti\u011fim baz\u0131 \u015feyler de bug\u00fcn yanl\u0131\u015f gibi gelebiliyor, ama yar\u0131n da onlara yanl\u0131\u015f der miyim, bilmiyorum. Hatas\u0131z insan yok, ama \u0130mam-\u0131 \u00c2zam\u2019lar\u0131n hatas\u0131n\u0131 bulmak, Arap\u00e7a, din\u00ee ilimler vs. bilmeyen bir c\u00e2hilin haddi de\u011fildir.<\/p>\n

      Hususiyle avam ve ilim talebesi seviyesindekiler, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n hatalar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131na, onun do\u011frular\u0131ndan istifade etmeye bakmal\u0131d\u0131rlar. Uleman\u0131n hi\u00e7biri, di\u011ferinin b\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015flerine ayn\u0131s\u0131yla kat\u0131lmaz zaten. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fler, g\u00f6recelidir. Do\u011frular, de\u011fi\u015fkendir; ki\u015fiye g\u00f6redir, izaf\u00eedir; zamana ve \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. D\u00fcnki do\u011frular, bug\u00fcn yanl\u0131\u015f geliyor diye, \u2018d\u00fcn de yanl\u0131\u015ft\u0131\u2019 denemez. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n bana g\u00f6re bug\u00fcn yanl\u0131\u015f gelen birka\u00e7 yakla\u015f\u0131m\u0131, ona g\u00f6re ve o d\u00f6nemdekilere g\u00f6re o g\u00fcn do\u011frudur. Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019le taban tabana z\u0131t, dinde sap\u0131kl\u0131k diyebilece\u011fim hi\u00e7bir \u015fey bulmad\u0131m. Baz\u0131 ifadeleri kendime g\u00f6re yanl\u0131\u015f bulmam, onlar\u0131n ger\u00e7ekte de yanl\u0131\u015f oldu\u011funun delili de\u011fildir.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman, eserleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m en hakikatli \u00e2lim! Di\u011ferlerinin eserlerini Risale-i Nur kadar derinlemesine okuyup i\u00e7selle\u015ftirmedim, belki de beni o seviyede cezbetmediler, bilemiyorum.<\/p>\n

      [5]<\/sup><\/a> \u00dcsk\u00fcdar Topta\u015f\u0131 Ak\u0131l Hastahanesi, 1908.<\/p>\n

      [6]<\/a> Merhum Hasan Onat hocayla ilk ve tek hat\u0131ram\u0131 kaydederken, baz\u0131 zihinlerde Bedi\u00fczzaman’la ilgili hakikatsiz bir vehim veya soru i\u015fareti meydana gelsin istemem. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 s\u0131ra\u00fcst\u00fc kabiliyetine y\u00f6nelik \u00fc\u00e7 kere delilik nisbeti yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: 1. keskin zeka, g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131za ve derin ilmine. 2. idarecilere kar\u015f\u0131 korkusuzlu\u011funa, meden\u00ee cesaretine, yerel ve ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne. 3. Dine hizmette \u00f6l\u00fcme meydan okuyan pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve kahramanl\u0131\u011f\u0131na.<\/p>\n

      1.) 1891\u2019de 13 ya\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck Molla Said\u2019e s\u0131ra-\u00fcst\u00fc halleri itibariyle \u2018deli\u2019 iltifat\u0131nda bulunan Siirt\u2019teki hocas\u0131 Molla Fethullah Siird\u00ee, bir sene sonra, 14 ya\u015f\u0131ndayken, onun b\u00fct\u00fcn medrese kitaplar\u0131n\u0131 okumu\u015f olmas\u0131 ve huzurunda bir sayfa arap\u00e7a a\u011f\u0131r bir metni tek seferde okuyup ezberleyerek en \u00e7etin sorular\u0131n\u0131 cevaplayabilen \u00fcst\u00fcn zekas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131zas\u0131 ve dehas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ona \u201cBedi\u00fczzaman\u201d \u00fcnvan\u0131 ve medrese ic\u00e2zetn\u00e2mesi vermi\u015ftir (1892).<\/p>\n

      2.) 1908\u2019de 30 ya\u015f\u0131ndayken, \u0130stanbulda ehl-i siyaset ve h\u00fckumet, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n kar\u015f\u0131t duru\u015fu ve s\u00f6ylemlerinin halk nezdindeki etkisini k\u0131rmak i\u00e7in onu \u00f6nce hapsetmi\u015f, sonra hapiste de durmay\u0131p ayn\u0131 \u015fekilde mahpuslar\u0131 uyand\u0131rmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu denli cesaretini ak\u0131l ile izah edemeyip delili\u011finden \u015f\u00fcphe etmi\u015f ve bir ‘cinnet hali ge\u00e7irdi\u011fi’ isnad\u0131yla onu cebren ve hileyle t\u0131marhaneye sevketmi\u015flerdir ama \u00dcsk\u00fcdar Topta\u015f\u0131 Ak\u0131l Hastahanesi\u2019nde Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n muayenesini yapan ve onunla konu\u015fan doktor, \u201cE\u011fer bu adam (Bedi\u00fczzaman) da deli ise, d\u00fcnyada ak\u0131ll\u0131 insan yoktur.\u201d <\/em>diyerek \u2018s\u0131hhat raporu\u2019 vermi\u015ftir.<\/p>\n

      E\u015fref Edip Fergan\u2019\u0131n ifadesiyle “Halka k\u00f6le nazar\u0131 ile bakan m\u00fcstebit pa\u015falar; ‘Bu kadar cesaret ak\u0131l kar\u0131 de\u011fildir!..’\u00a0diyerek onu (Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131) t\u0131marhaneye sokmaktan ba\u015fka kendileri i\u00e7in halas ve rahat \u00e7aresi g\u00f6remediler.<\/em>” (E\u015fref Edip, “\u0130slam D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n Tertiplerini Ortaya \u00c7\u0131karmak Vazifemizdir” makalesi, Yeni \u0130stiklal Gazetesi, Say\u0131: 241, 23 Mart 1966). Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n kendindeki bir delilikle de\u011fil de, kendisine deli diyerek musallat olan ak\u0131ll\u0131 g\u00f6r\u00fcnen delilerle imtihan\u0131ndan bahsedebiliriz.<\/p>\n

      3.) 1944te Denizli Mahkemesi bilirki\u015fi raporunda, Bedi\u00fczzaman\u0131 mahrem risalelerdeki baz\u0131 \u015fiddetli tabirlerin sorumlulu\u011fundan kurtarmak i\u00e7in “bazen bir nevi cezbeye ma\u011fl\u00fbp olup meczub\u00e2ne hareket etti\u011fi”<\/em> yorumunda bulunmu\u015ftur. Ulemaya g\u00f6re O, \u015fatahat de\u011fil, hakikat ve sahv ehli bir \u00e2limdir. Bedi\u00fczzaman, kendisini berat ettirmek i\u00e7in ehl-i vukufun iyi niyetle de olsa kendisine izafe etti\u011fi \u2018bazen cezbeye gelme h\u00e2li\u2019ni bile reddetmi\u015ftir. Velev b\u00f6yle bir \u00e2r\u0131z\u00ee cezbe h\u00e2li ender-i n\u00e2dir\u00e2ttan da olsa v\u00e2ki olmu\u015f ise \u015fayet, bu h\u00e2l, Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ehl-i ir\u015fad bir m\u00fcr\u015fid-i k\u00e2mil olu\u015funa bir halel getirmez.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n \u2018delili\u011fi\u2019, d\u00e2hili\u011finden, velili\u011finden, cesaret ve fedakarl\u0131\u011f\u0131ndan ileri gelir; \u00fcst\u00fcn zekas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131zas\u0131, a\u015fk\u0131n zikr \u00fc fikri, s\u0131ra\u00fcst\u00fc i\u015fleri, korkusuzlu\u011fu ve kahramanl\u0131\u011f\u0131na verilmi\u015f bir p\u00e2yedir. Osmanl\u0131 ordusunun \u00f6nden giden, en \u00f6n safta \u00f6l\u00fcm\u00fcne sald\u0131ran, delice sava\u015fan fedailerine (\u00f6zel kuvvetlerine) \u201cdeliler\u201d veya \u201cazaplar\u201d denirdi. Bedi\u00fczzaman da, k\u00fcfre kar\u015f\u0131 sava\u015fta iman kalesinin fedaili\u011fini yapan, insanl\u0131\u011f\u0131n iman\u0131 i\u00e7in cehenneme bile raz\u0131 oldu\u011funu hayk\u0131rabilen bir iman sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r, hidayet delisidir. S\u0131rf kendi i\u00e7in ya\u015fayanlar, ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in \u00f6lebilecek kadar b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar\u0131 delilik\/aptall\u0131k olarak nitelerler. Beyin sap\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen\/ya\u015fayan s\u0131radan ak\u0131llar\u0131n kendi canlar\u0131n\u0131n derdine d\u00fc\u015ft\u00fckleri durumlarda, kendi can\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in feda edebilenler, beyin sapl\u0131larca \u2018ahmaklar\u2019 veya \u2018deliler\u2019 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n

      \u201cAllah’\u0131 \u00f6yle \u00e7ok zikredin ki, t\u00e2 insanlar size mecnun\/deli desinler.<\/em>\u201d (Ahmed b. Hanbel, 3\/68; H\u00e2kim, el-M\u00fcstedrek, 1\/499) hadis-i \u015ferifinin s\u0131rr\u0131na ermi\u015flerden birisi de \u00dcstad Bedi\u00fczzamand\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 huzur-u d\u00e2im\u00ee makam\u0131nda zikr-i d\u00e2im\u00eeye ermi\u015fti. Allah’\u0131n mecnunu idi. Allah\u0131 zikirde fena bulmu\u015f el-f\u00e2n\u00ee fillah idi. Hasan-\u0131 Basr\u00ee\u2019nin: \u201cBiz \u00f6yle insanlar\u0131 (sahabe ve t\u00e2bi\u00eeni) g\u00f6rd\u00fck ki, e\u011fer siz onlar\u0131 g\u00f6rseydiniz, \u2018bunlar mecnundu\u2019 derdiniz. \u015eayet onlar sizi g\u00f6rseydi, \u2018bunlar \u015feytand\u0131r\u2019 derdi<\/em>.”\u00a0 (Gaz\u00e2l\u00ee, \u0130hya, 3\/217) s\u00f6z\u00fcndeki gibi: Bedi\u00fczzaman, Allah\u2019\u0131n ve Allah davas\u0131n\u0131n mecnunu idi. Tasavvufta da deli olmay\u0131nca veli olunmaz denir. Veliler, akl-\u0131 me\u00e2\u015ftan akl-\u0131 me\u00e2da y\u00fckselmi\u015ftir. Akl-\u0131 me\u00e2d ile ya\u015fayanlar, g\u00fcnl\u00fck akl-\u0131 me\u00e2\u015fla ya\u015fayanlar taraf\u0131ndan, gerek s\u00f6z, gerekse fiil olarak bazen do\u011fru anla\u015f\u0131lamazlar ve delilik, meczupluk veya ba\u015fka \u015feylerle itham edilirler. Halbuki halk nazar\u0131nda \u2018deli\u2019, Hak kat\u0131nda velidirler.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman’\u0131n ‘delili\u011fi’ ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil, a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck ulemay\u0131, hudem\u00e2y\u0131 ve evliyay\u0131 a\u015fk\u0131n (bed\u00ee\u2019) bir ilmi ve a\u2019l\u00e2 fazileti vard\u0131 ve i\u015fte bu y\u00fczden Bedi\u00fczzaman’d\u0131, yani \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n harikas\u0131yd\u0131, e\u015fsizi idi. Kendisini tan\u0131yan y\u00fczlerce ulema, evliya ve b\u00fct\u00fcn \u015fahidleri nezdinde Bedi\u00fczzaman, de\u011fil psikiyatrik anlamda bir deli g\u00f6r\u00fclmek, aksine kimi d\u00e2hilere bile delice gelen s\u0131ra-\u00fcst\u00fc i\u015fleriyle, keskin zekas\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc haf\u0131zas\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir all\u00e2me, k\u00e2mil bir m\u00fcr\u015fid ve hakiki bir \u00fcstad kabul edilmi\u015ftir. Tasavvuf\u00ee evliya tasnifinde \u015fahtahatlara giren ehl-i a\u015fk ve cezbeden de\u011fil, \u015feriat h\u00fck\u00fcmlerine riayette kusur etmeyen ehl-i sahv tabir edilen evliyaullahtan ve maneviyat yolunda ak\u0131l ve kalb birlikteli\u011fin \u00fczere Kur\u2019an mesle\u011finde ilerleyen ehl-i hakikat bir muhakk\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

      Bedi\u00fczzaman\u2019a g\u00f6re ise Allah’\u0131 inkar etmek delilikti. \u201c\u015eu s\u0131rav\u00e2r\u00ee i\u00e7inde her zaman hikmetle de\u011fi\u015fen ve d\u00fczg\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde her vakit tazelenen \u015fu muntazam k\u00e2inat\u0131 g\u00f6r\u00fcp, H\u00e2l\u0131k\u2011\u0131 Z\u00fclcel\u00e2l\u2019i evs\u00e2f\u2011\u0131 kem\u00e2liyle tasdik etmemek, ondan daha berbat bir dal\u00e2let divaneli\u011fidir; bir mecnunluk hezey\u00e2n\u0131d\u0131r<\/em>.\u201d demi\u015fti. (Nurs\u00ee, S\u00f6zler \/ 10. S\u00f6z – s.25). O, Allah\u2019\u0131 inkar etmeyi ger\u00e7ek delilik (dalalet divaneli\u011fi ve mecnunluk hezeyan\u0131) olarak nitelemi\u015f ve dinsizli\u011fe veya sapk\u0131nl\u0131\u011fa bir \u015fekilde fetva veren d\u00f6nemin baz\u0131 \u00e2limlerini-m\u00fcte\u015feyyihlerini meczuplukla, ehl-i dalalete ve ehl-i bid\u2019a olan ulem\u00e2\u00fc\u2019s-s\u00fb\u2019ya taraftarl\u0131kla itham etmi\u015ftir (Nurs\u00ee, Mektubat \/ 26. Mektup, 9. Mesele – s.509.) Risale-i Nur\u2019da onlarca yerde; d\u00fcnyay\u0131 ahirete, f\u00e2niyi b\u00e2kiye, k\u00fcfr\u00fc imana, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyili\u011fe, g\u00fcnahlar\u0131 sevaplara, b\u00e2t\u0131l\u0131 hakka-hakikate tercih edenlerin ahv\u00e2lini divanelik\/delilik olarak nitelemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek delilik\/ak\u0131ls\u0131zl\u0131k\/aptall\u0131k, bu tercihlerdir.<\/p>\n

      Peygamber Efendimiz\u2019in \u2018ak\u0131ll\u0131 insan\u2019 tarifine g\u00f6re Bedi\u00fczzaman, \u0130slam tarihinin en ak\u0131ll\u0131lar\u0131ndan, dahas\u0131 \u00fcmmetin d\u00e2hilerinden birisidir: “Ak\u0131ll\u0131 (keyyis)\u00a0ki\u015fi, nefsine h\u00e2kim olan ve \u00f6l\u00fcm\u00a0sonras\u0131\u00a0i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fand\u0131r.\u00a0<\/em>\u00c2ciz\u00a0ki\u015fi de, nefsini hev\u00e2s\u0131na tabi k\u0131lan ve Allah’tan dilek(ler)de bulunup duran (bunu yeterli g\u00f6ren) ki\u015fidir<\/em>.” (Tirmiz\u00ee, K\u0131yame 25; \u0130bn Mace, Z\u00fchd 31). Akl\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e2ciz olanlar, hevas\u0131na t\u00e2bi olurlar ve hevas\u0131na g\u00f6re hareket etmek, deliliktir. Ak\u0131ll\u0131n\u0131n z\u0131tt\u0131, ak\u0131ls\u0131z, sefih ve deli\u2019dir. Hayat\u0131 boyunca hevas\u0131n\u0131n z\u0131tt\u0131na hareket eden Bedi\u00fczzaman, akl-\u0131 mead sahibi bir d\u00e2hidir. Esas deli olanlar, d\u00fcnyaya dalanlard\u0131r, k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ve g\u00fcnahlar i\u00e7inde ya\u015fayanlard\u0131r.<\/p>\n

      [7]<\/a> Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ak\u0131l azl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, fazlal\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. M. Kemal ve \u0130. \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn yak\u0131n\u0131nda bulunmu\u015f, Ankara\u2019da 25 sene Mill\u00ee M\u00fcdafaa Vekaleti M\u00fcft\u00fcs\u00fc Nak\u015f\u00ee \u015eeyhi Osman Nuri Tol (l885-l955) \u015f\u00f6yle der: \u201cSizin \u00dcstad\u0131n\u0131z Bedi\u00fczzaman\u2019da \u00f6yle bir deha, \u00f6yle bir kabiliyet var ki, d\u00fcnyadaki devletlerin siyaseti \u00dcstada verilse hepsini idare edebilecek bir kabiliyet var. <\/em>Ben \u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorum ve hakikaten de \u00f6yledir.<\/em>\u201d (\u015eahiner, Son \u015eahitler, 3\/31).<\/p>\n

      [8]<\/a> Nurs\u00ee, Divan-\u0131 Harb-i \u00d6rf\u00ee<\/em>, s.1924; Nurs\u00ee, \u015eu\u00e2lar \/ 13. \u015eu\u00e2<\/em>, s.1022.<\/p>\n

      [9]<\/a> Hz. Peygamber\u2019e (s.a.v) de \u2018deli\u2019 demi\u015flerdi ve hakk\u0131nda iki ayet inmi\u015fti: \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar m\u0131 ki arkada\u015flar\u0131nda (Muhammed’de) bir cinnet (delilik) eseri bulunmamaktad\u0131r. O sadece apa\u00e7\u0131k bir uyar\u0131c\u0131d\u0131r.<\/em>\u201d (A\u2019raf, 184). \u201cEy Res\u00fbl\u00fcm, sen ir\u015f\u00e2d\u0131na devam et. <\/em>Sen Rabbinin ihsan\u0131 sayesinde k\u00e2firlerin iddia ettikleri gibi kahin de de\u011filsin, deli de de\u011filsin<\/em>.\u201d (T\u00fbr, 52\/29-43). Bu ayete Bedi\u00fczzaman \u015f\u00f6yle meal vermi\u015ftir: \u201c(Habibim!) Sen ahk\u00e2m-\u0131 \u0130l\u00e2hiyeyi tebli\u011f et. Sen k\u00e2hin de\u011filsin. Zira k\u00e2hinin s\u00f6zleri kar\u0131\u015f\u0131k ve tahmin\u00eedir; seninki hak ve yakin\u00eedir. Mecnun olamazs\u0131n; d\u00fc\u015fman\u0131n dahi senin kem\u00e2l-i akl\u0131na \u015fehadet eder.<\/em>\u201d (Nurs\u00ee, S\u00f6zler \/ 25. S\u00f6z – s.171). Oysa ki O (sav) deli de\u011fil, deli doktoru idi. Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n ifadesiyle: \u201cRes\u00fbl-i Ekrem\u2019e (sav) ne kadar mecnun (deli) gelmi\u015fse, Res\u00fbl-i Ekrem, sinesine elini koymu\u015fsa, katiyen \u015fifa bulmu\u015ftur.. \u015fifa bulmayan kalmam\u0131\u015f<\/em>.\u201d (Nurs\u00ee, Mektubat \/ 19. Mektup – s.418. Bkz. Kad\u0131 Iy\u00e2z, e\u015f-\u015eif\u00e2 1\/335; Aliyy\u00fclk\u00e2r\u00ee, \u015eerhu\u2019\u015f-\u015eif\u00e2 1\/676). \u201cZeki bir insan olman\u0131n k\u00f6t\u00fc taraf\u0131, salak insanlar taraf\u0131ndan deli san\u0131lmakt\u0131r<\/em>.\u201d demi\u015f Albert Einstein, e\u011fer do\u011fruysa. Evet \u00f6yledir: \u201cVasatlar, dahilere hep deli g\u00f6z\u00fcyle bakm\u0131\u015flard\u0131r.<\/em>\u201d Peygamberlerin bile kurtulamad\u0131\u011f\u0131 bu delilik isnad\u0131ndan, onun \u00e7izgisinde baz\u0131 d\u00e2hi \u00e2limlerin de nasibini almalar\u0131 do\u011fald\u0131r.<\/p>\n

      [10]<\/a> Makaleyi merak edenler i\u00e7in bkz. Musa Hub, \u201cRahm\u00e2n\u00ee Nefhalar ve \u0130rf\u00e2n\u00ee Yorumlar: Zaman\u0131n De\u011fer(lenmes)i ve De\u011ferlendirilmesi \u00dczerine: Nefeh\u00e2t Had\u00eesi ve \u015eerhi\u201d, Toplum Bilimleri -Alt\u0131 Ayl\u0131k Hakemli Bilimsel Dergi-,<\/em> ss. 199-238, Cilt: 12 Say\u0131: 23, ISSN 1306-7877).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      \u201cBaz\u0131 yollar vard\u0131r; g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde de devam etsin istersiniz. Baz\u0131 yollarda y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7inizden gelmez. Bazen do\u011fay\u0131 insandan koruyabilmenin yolunun \u2018yol a\u00e7mamak\u2019 oldu\u011funu farkedersiniz. Yol, zannetti\u011fimizden daha m\u00fchim. En m\u00fchimi de s\u0131rat-\u0131 m\u00fcstak\u00eem (dosdo\u011fru yol). Yolunuz a\u00e7\u0131k olsun\u2026\u201d 5 Eyl\u00fcl 2020 Cumartesi g\u00fcn\u00fc twitter\u2019dan bu g\u00fczel s\u00f6zleri payla\u015fan k\u0131ymetli Prof. Dr. Hasan Onat Hoca, 3 hafta sonra,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16186,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[148,243,166],"tags":[],"class_list":["post-16175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-drmusahub","category-eylul-23","category-soylesi","category-148","category-243","category-166","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Screenshot_20230916_210703_Word.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16175"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16175"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16233,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16175\/revisions\/16233"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}