{"id":15929,"date":"2023-05-25T15:00:28","date_gmt":"2023-05-25T12:00:28","guid":{"rendered":"https:\/\/korpekalemler.net\/?p=15929"},"modified":"2023-09-16T19:35:05","modified_gmt":"2023-09-16T16:35:05","slug":"yabanci-gozuyle-turkler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/2023\/05\/25\/yabanci-gozuyle-turkler\/","title":{"rendered":"Yabanc\u0131 G\u00f6z\u00fcyle T\u00fcrkler"},"content":{"rendered":"<div id=\"m#msg-a:r2680834608677165487\" class=\"mail-message \">\n<div class=\"mail-message-header spacer\">\u0130nsan zor tan\u0131r kendini. Kendi hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirken ne kadar subjektifse, bir millete mensup bir ki\u015fi de milletini de\u011ferlendirirken o derece subjektiftir asl\u0131nda.<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"m#msg-f:1766695914419453005\" class=\"mail-message expanded\">\n<div class=\"mail-message-content collapsible zoom-normal mail-show-images \">\n<div class=\"clear\">\n<div dir=\"auto\">\n<div dir=\"auto\">\n<div dir=\"auto\">\n<p>Di\u011fer taraftan, \u015fayet \u00f6nyarg\u0131l\u0131 de\u011filse yedi kat yabanc\u0131, bir millet hakk\u0131nda daha objektif de\u011ferlendirmelerde bulunur. \u0130smail Hami Dani\u015fmend\u2019in \u201cGarb Menbalar\u0131na G\u00f6re T\u00fcrk Seciye ve Ahl\u00e2k\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131 hi\u00e7 okudunuz mu bilmiyorum. O kitab\u0131 okuyanlar, nereden nereye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fcz diye i\u00e7 \u00e7ekip gelece\u011fe daha karamsar bakm\u0131\u015flard\u0131r benim gibi. Halbuki \u0130smail Hami Dani\u015fmend, kitab\u0131nda, hi\u00e7bir yorum yapmadan, sadece 16. ve 17. y\u00fczy\u0131lda \u00fclkemizi ziyaret eden seyyahlar\u0131n hat\u0131ralar\u0131n\u0131 kaynak g\u00f6stererek terc\u00fcme bir eser yazm\u0131\u015ft\u0131r. Haydi diyelim ki onlar \u00e7ok eskilerde kald\u0131, k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan \u00e7ok su akt\u0131, o muhte\u015fem tablolar maziden birer foto\u011fraf, o eserle ge\u00e7mi\u015fi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil&#8230; Ama, Knut Hamsun\u2019un ve Hans Christian Andersen\u2019in milletimiz hakk\u0131ndaki g\u00f6zlemlerinin, de\u011ferlendirmelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 Banu G\u00fcrsaler Syvertsen imzal\u0131 \u201c\u0130stanbul\u2019da \u0130ki \u0130skandinav Seyyah\u201d isimli terc\u00fcme kitaba ne demeli!<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle kitab\u0131 \u015fimdiye kadar okumam\u0131\u015f olmak, benim gibi kitap oburu biri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck kay\u0131p oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim. Ve bu eserin diline hayran kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilvesile payla\u015fmak zorunday\u0131m. Ayr\u0131ca yazar\u0131n sadece T\u00fcrk\u00e7eyi de\u011fil, dinimizi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc de \u00e7ok iyi bilmesi, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 beni olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Peki bunu nereden mi biliyorum? Kitab\u0131n dipnotlar\u0131 bende yazar hakk\u0131nda b\u00f6yle bir kanaat olu\u015fturdu diyebilirim.<\/p>\n<p>Evet, \u015fimdi gelin, hep birlikte esere bir g\u00f6z atal\u0131m. Andersen, Danimarkal\u0131 \u00fcnl\u00fc bir masalc\u0131. Knut Hamsun, Norve\u00e7li, romanc\u0131, k\u00fclt\u00fcr insan\u0131 bir m\u00fctefekkir. \u0130ki yazar hakk\u0131ndaki tahlil veya idrak fark\u0131n\u0131 T\u00fcrk milletine bak\u0131\u015flar\u0131ndan, i\u00e7imize n\u00fcfuz edi\u015flerinden hemen anlayabiliyorsunuz. Hamsun\u2019un vicdan sahibi bir yazar oldu\u011funu \u015fu sat\u0131rlar\u0131ndan g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201cNorve\u00e7\u2019te Yahudilerin devlete kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k ya da gizli d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00f6sterdiklerini, hatta silahl\u0131 mukavemette bulunmak arzusuyla tutu\u015ftuklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Sonra? Sonras\u0131 isyan\u0131 bast\u0131r\u0131r, isyanc\u0131lar\u0131 kur\u015funa dizerdik.\u201d Yazar, yapacaklar\u0131n\u0131 belirtmekle kalm\u0131yor, s\u00f6z\u00fc bize getiriyor: \u201cHarpers Monthly Magazine adl\u0131 dergide bir yazar, son Ermeni isyan\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada payitahtta vazifeli bulunan y\u00fcksek dereceli memurlar\u0131n % 25\u2019inin Ermeni as\u0131ll\u0131 oldu\u011funu dile getiriyor. Demek ki \u0130slam\u2019\u0131n halifesi b\u00fct\u00fcn kuvvetini H\u0131ristiyanlar\u0131 yok etmekte kullanmam\u0131\u015f, devlete d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00f6stermeyenleri bir kenara ay\u0131rm\u0131\u015f. T\u00fcrk devletinde en kuvvetli kimseler H\u0131ristiyan Ermeniler ve Rumlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin sultan\u0131n ba\u015fmabeyncisi Ermeni\u2019dir. T\u00fcrk diplomat ve sefirlerinin yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu Rum ve Yahudi&#8217;dir.\u201d<\/p>\n<p>19. y\u00fczy\u0131l\u0131n son y\u0131llar\u0131nda durumumuzu de\u011ferlendiren yazar tarihimize de g\u00f6zlerini \u00e7evirerek: \u201cT\u00fcrk, 300 y\u0131ld\u0131r devaml\u0131 geriye gitmekte. Halbuki bir zamanlar bamba\u015fkayd\u0131. Kudretli Sultan yenilmez ordulara kumandanl\u0131k ediyor, att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131mda Avrupa\u2019y\u0131 tir tir titretiyordu. Yedi cihana hakimdi, konu\u015ftu\u011fu zaman d\u00fcnya s\u00fck\u00fbt ederdi.\u201d Ayn\u0131 sayfada Romal\u0131lar\u0131n ihti\u015faml\u0131 hale getirdi\u011fi \u0130stanbul\u2019a bizim neler katt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ise \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201c&#8230; Orta Asya\u2019dan, Hindistan\u2019dan, Arabistan\u2019dan sanatk\u00e2rlar ve alimler buraya ak\u0131n etti; \u00fcniversiteler, m\u00fczeler, k\u00fct\u00fcphaneler kuruldu; camiler, t\u00fcrbeler, \u00e7e\u015fmeler, eyvanlar, kuleler yapt\u0131r\u0131ld\u0131. Deve kervanlar\u0131 durmak yorulmak bilmeden \u015fark\u0131n zenginliklerini \u0130stanbul\u2019a ta\u015f\u0131d\u0131lar. Zaman zaman h\u00fck\u00fcmdar\u0131n bu dev kuvveti ta\u015f\u0131yamaz hale geldi\u011fi olurdu. Bu m\u00fcthi\u015f azamet onu ezerken, etraf\u0131na bak\u0131p bu mutlak kuvvete kar\u015f\u0131 koyamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlar, kendine d\u00f6nerdi. O zaman da kendisiyle konu\u015fulmamas\u0131n\u0131 emrederdi. Nereye mi giderdi? Kalbini Allah\u2019a a\u00e7mak \u00fczere bah\u00e7esine \u00e7ekilir, kibrinden ar\u0131nmak \u00fczere dervi\u015flere, da\u011flara tefekk\u00fcre gider, \u00e7ile g\u00f6mle\u011fi giyer, \u00e7ileye girer, gece g\u00fcnd\u00fcz oru\u00e7 tutard\u0131.\u201d Ve bug\u00fcnk\u00fc durumumuzu da \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: \u201c18. as\u0131rdan itibaren gerilemeye ba\u015flad\u0131; ceng\u00e2ver millet derin bir r\u00fcyaya dald\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, sorumluluk duygusuna haiz her ferdimizin i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fu d\u00f6nemlerde ilk meselesi bu r\u00fcyadan nas\u0131l uyanaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, gerilikten nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 aramak olmal\u0131d\u0131r. Hangi zihniyetle haz\u0131rlan\u0131rsa haz\u0131rlans\u0131n, b\u00fct\u00fcn sosyal de\u011ferlendirmeler, kurtulu\u015f re\u00e7eteleri ku\u015fkusuz insanla \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Ehliyetli, \u00e7al\u0131\u015fkan her insan\u0131n kara ta\u015f\u0131n \u00fczerinde hane olaca\u011f\u0131na dair ne g\u00fczel atas\u00f6zlerimiz vard\u0131r. \u0130nsan, ne kudret helvas\u0131 gibi g\u00f6kten d\u00fc\u015fer, ne de h\u00fcda-i nabit gibi yerden biter; o k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Et ve kemik olarak bu fani \u00e2leme ayak basan insana \u015fahsiyet \u00fcniformas\u0131n\u0131 ise i\u015fte bu k\u00fclt\u00fcr giydirir.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr\u00fcn ana unsuru ise \u00fc\u00e7t\u00fcr. Birincisi metafizik, ikincisi tarih, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc co\u011frafyad\u0131r. Bir karanl\u0131ktan gelip bir karanl\u0131\u011fa giden insan\u0131n maceras\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze seren metafizik, maddenin k\u00fcnh\u00fcn\u00fc kucaklarken, i\u00e7imizdeki canavar\u0131 gemlememizi sa\u011flar. Nas\u0131l co\u011frafya durdurulmu\u015f tarihse, tarih de zamanla derinle\u015fen bir co\u011frafyad\u0131r. R\u00fcyadan uyanmak kuru arzuyla de\u011fil, yine \u015fahsiyetle olur. Onun da kaynaklar\u0131 bellidir; ama biz onlara s\u0131rt\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6nd\u00fck. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz, onlara s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nenin \u015fahsiyete, yani kendisine s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nece\u011fini\u2026 \u201cAllah bu milleti 150 y\u0131ll\u0131k uykusundan art\u0131k uyand\u0131rs\u0131n\u201d demekten ba\u015fka bir \u015fey gelmiyor elimizden.<\/p>\n<p>Rabbim devletimizin b\u00fcy\u00fcmesini, milletimizin fabrika ayarlar\u0131na geri gelmesini, ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n, hakk\u0131n, hukukun, akl\u0131n ve vicdan\u0131n yolundan ayr\u0131lmamalar\u0131n\u0131 nasip eylesin diyorum!<\/p>\n<p>Kal\u0131n sa\u011fl\u0131cakla.<\/p>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Ali Osman Polat<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"gmail_quote\">\n<blockquote class=\"gmail_quote\">\n<div dir=\"auto\"><\/div>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"mail-message-footer spacer collapsible\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan zor tan\u0131r kendini. Kendi hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirken ne kadar subjektifse, bir millete mensup bir ki\u015fi de milletini de\u011ferlendirirken o derece subjektiftir asl\u0131nda. Di\u011fer taraftan, \u015fayet \u00f6nyarg\u0131l\u0131 de\u011filse yedi kat yabanc\u0131, bir millet hakk\u0131nda daha objektif de\u011ferlendirmelerde bulunur. \u0130smail Hami Dani\u015fmend\u2019in \u201cGarb Menbalar\u0131na G\u00f6re T\u00fcrk Seciye ve Ahl\u00e2k\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131 hi\u00e7 okudunuz mu bilmiyorum. O&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15946,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[145,167,210,164],"tags":[],"class_list":["post-15929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dusunce","category-ilim","category-mayis-23","category-yusairmak","category-145","category-167","category-210","category-164","description-off"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/korpekalemler.net\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1685015951503.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15929"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15968,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15929\/revisions\/15968"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/korpekalemler.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}